تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: نرخ حق بیمه برای ایرانیان خارج از کشور، سابقه حق بیمه از دو کارگاه مختلف و همزمان، تغییر دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه در مشاغل آزاد، و کمکهزینۀ ازدواج برای بیمۀ کارفرمایی.
با حکم استخدامی رسمی، بیمهشدۀ تأمین اجتماعی شاغل در یکی از مناطق شهرداری تهران هستم و 21 سال سابقۀ پرداخت حق بیمه دارم. با توجه به اینکه طبق تشخیص سازمان بهزیستی دارای 25 درصد معلولیت هستم. در سال 1402 درخواست بازنشستگی کردهام، اما تأمین اجتماعی اعلام کرده که باید سابقۀ پرداخت حق بیمۀ من حداقل 25 سال باشد. در حالی که یکی از همکاران معلول که 20 سال سابقۀ پرداخت حق بیمه و 20 درصد معلولیت عادی داشت، در دیماه سال 1401 با بازنشستگی او موافقت شده است. آیا مقررات تغییر پیدا کرده است؟
بله، قبلاً شرط بازنشستگی معلولان عادی شاغل در وزارتخانهها و شرکتها و مؤسسات دولتی و شهرداریها که بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستند، منوط به داشتن حداقل 20 سال سابقۀ پرداخت حق بیمه و حداقل 20 درصد معلولیت بود، اما سازمان تأمین اجتماعی در اواخر سال 1401 و به استناد آرای 3331 مورخ 29 بهمن 1398 و 1064 الی 1082 و 1203 و 1204 مورخ 18 آذر 1399 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و مستفاد از آییننامۀ اجرایی قانون نحوۀ بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و آزادگان و معلولان عادی شاغل در دستگاههای دولتی و شهرداریها و دستگاههای عمومی غیردولتی طی بخشنامهای اعلام کرده است بیمهشدگان تأمین اجتماعی شاغل در دستگاههای فوقالذکر - که دارای احکام استخدامی کارگزینی رسمی هستند- با داشتن حداقل 20 درصد معلولیت، از تاریخ صدور بخشنامه (15 اسفند 1401) جهت بازنشستگی باید حداقل 25 سال سابقۀ پرداخت حق بیمه داشته باشند. لذا شما بعد از چهار سال که سابقۀ پرداخت حق بیمهتان به 25 سال برسد، طبق جدول سنوات ارفاقی، با دو سال سابقۀ ارفاقی میتوانید بازنشسته شوید.
مالک یک منزل مسکونی ویلایی قدیمی در کرج هستم و تصمیم دارم با تخریب آن، آپارتمان چندطبقه احداث کنم. اطلاع پیدا کردهام که حق بیمۀ ساختمانی برای احداث بنا کاهش پیدا کرده است. اولاً میزان حقبیمه چقدر است و دوم اینکه اگر میزان آن رقم بالایی باشد آیا امکان دارد سازمان تأمین اجتماعی آن را بهصورت قسطی دریافت کرده و گواهی لازم را صادر کند؟
در راستای اجرای اصلاح مادۀ (5) قانون بیمههای اجتماعی کارگران ساختمانی مصوب 5 بهمن 1401 مجلس شورای اسلامی، از تاریخ لازمالاجرا شدن قانون مذکور (20 اسفند 1401) متقاضیان ساختوساز اعم از احداث و یا تجدید بنا در شهرها با مجوز شهرداری، سازمانهای متولی مناطق آزاد تجاری صنعتی و مناطق ویژۀ اقتصادی، شهرکهای صنعتی و صنفی و مجتمعها و مناطق نمونه گردشگری، باید بهازای هر مترمربع زیربنا در هر طبقه به میزان چهار درصد حق بیمه پرداخت کنند. صدور پروانۀ. ساختمانی و اجازۀ ساختوساز توسط مراجع ذیربط منوط به ارائۀ گواهی واریز حق بیمه بهصورت نقدی یا تقسیطی توسط سازمان تأمین اجتماعی است. لازم به توضیح است که گواهی اولیۀ سازمان تأمین اجتماعی صرفاً جهت صدور پروانۀ ساختمان است و صدور پایان کار ساختمان منوط به ارائۀ مفاصاحساب بدهی از سوی تأمین اجتماعی خواهد بود.
19 سال و 6 ماه است که بهطور متوالی در کارگاهی که فعالیت آن نصب داربست و اسکلت ساختمان است، شاغل هستم. شغل مذکور جزو مشاغل سخت و زیانآور است. من در طول اشتغال در این حرفه در دو نوبت با استفاده از مرخصی بدون حقوق، در نوبت اول یک ماه و در نوبت دوم 40 روز جهت انجام حج واجب به مکۀ مکرمه مشرف شدم. با توجه به اینکه پیشتر اعلام شده بود که استفاده از مرخصی بدون حقوق جهت انجام فریضۀ حج واجب موجب زایلشدن توالی 20 سال کار در مشاغل سخت و زیانآور نمیشود، آیا هر دو نوبت تشرف من به مکۀ مکرمه موجب زایلنشدن توالی 20 سال میشود؟
خیر، قبلاً اعلام شد که یک ماه استفاده از مرخصی بدون حقوق جهت ادای فریضۀ حج، طبق دستورالعمل سازمان تأمین اجتماعی و به استناد مادۀ (76) قانون کار صرفاً برای یکبار در مدت اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور موجب زایل شدن توالی 20 سال نمیشود. این مقررات شامل سفر نوبت دوم به بعد مرخصی بدون حقوق نمیشود، لذا فقط اولین سفر حج تمتع شما باعث زایلنشدن توالی اشتغال به کار در شغل مربوطه خواهد شد.
19 سال است که بهعنوان عکاس- خبرنگار در یکی از نشریات فعالیت دارم و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم؛ آیا شغل عکاس- خبرنگار جزو مشاغل سخت و زیانآور است؟
بله، پیرو تأیید شورای عالی حفاظت فنی مبنی بر سخت و زیانآور بودن شغل خبرنگاری، سازمان تأمین اجتماعی بر اساس مصوبۀ سال 1383 هیأت دولت، مصادیق خبرنگاری را گزارشگر، مصاحبهکننده و خبرنگار- عکاس یا عکاس- خبرنگار، دبیر سرویس، معاون و دستیار دبیر سرویس اعلام کرده که البته مصادیق مذکور بعد از درخواست متقاضی بازنشستگی در مشاغل مذکور، بستگی به تأیید آن در کمیتۀ بدوی استانی مستقر در ادارات کل کار، تعاون و رفاه اجتماعی دارد. لذا شما اگر 20 سال متوالی یا 25 سال متناوب در این سمت دارای سابقۀ پرداخت حق بیمه باشید، میتوانید درخواست خود را ابتدا به ادارۀ کار ارائه کنید تا پس از تأیید آن در کمیتۀ بدوی و اعلام به سازمان تأمین اجتماعی، اقدامات بعدی را در شعبۀ تأمین اجتماعی دریافتکننده حق بیمه پیگیری کنید.
برقکار ساختمان هستم و قبلاً ساکن تهران بودم. اخیراً از سازمان آموزش فنیوحرفهای کارت مهارت درجۀ یک دریافت کرده و بعد از ثبت نام در سامانۀ رفاهی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی جهت بیمۀ کارگران ساختمانی، بازرس تأمین اجتماعی یکی از شعب تهران اشتغال من در این حرفه را مورد تأیید قرار داده است؛ اما با توجه به مشکلات پیشآمده، همراه با خانواده از تهران به کرج نقل مکان کرده و ساکن کرج شدهایم. سؤالم این است که آیا برای پیگیری بقیۀ کارهای بیمۀ کارگران ساختمانی باید به همان شعبۀ تأمین اجتماعی تهران مراجعه کنم؟
خیر، سازمان تأمین اجتماعی جهت مساعدت به متقاضیان بیمۀ کارگران ساختمانی طی دستورالعملی اعلام کرده که متقاضی بیمۀ کارگر ساختمانی پس از اخذ کارت مهارت فنی از سازمان آموزش فنیوحرفهای و ثبتنام در سامانۀ رفاهی (مرحلۀ وضعیت تأیید سربازرس استانی) جهت تعیین وضعیت بیمهای خود، بدون محدودیت استان یا شهر صادرکنندۀ کارت مهارت فنی، جهت دریافت خدمات بیمۀ کارگران ساختمانی میتواند به هر یک از شعب تأمین اجتماعی محل سکونت خود مراجعه کند.
مدیر عامل یک شرکت پیمانکاری ساختمانی هستم. در رابطه با قرارداد منعقده با واگذارندۀ کار، شعبۀ تأمین اجتماعی حق بیمۀ قرارداد را بر مبنای اولیۀ قرارداد محاسبه و نسبت به صدور اعلام میزان بدهی کرده است؛ اما شرکت در مهلت مقرر به بدهی اعتراض نکرده و منجر به صدور اخطاریه و در نهایت اجراییه شده و برگۀ لازمالاجرا در اسفندماه سال 1401 به شرکت ابلاغ شده است. هماکنون واحد اجراییات تأمین اجتماعی خطاب به شرکت، اخطار شروع عملیات اجرایی را داده، اما شرکت مدارک مستندی دارد مبنی بر اینکه قرارداد پیش از اتمام کارهای موضوع پیمان، خاتمه یافته و مبلغ اولیۀ قرارداد تعدیل شده است. لذا با توجه به اینکه بدهی قطعی شده آیا امکان دارد با طرح موضوع در دیوان عدالت اداری به شکواییه شرکت رسیدگی شود؟
نیازی به تنظیم شکواییۀ جهت دیوان عدالت اداری نیست، چون طبق مادۀ (16) الحاقی به آییننامۀ هیأتهای تشخیص مطالبات سازمان تأمین اجتماعی، چنانچه مدیون ظرف یک سال از تاریخ ابلاغ اجراییه، اسناد و مدارکی که منحصراً مبین وجود یکی از مصادیق مندرج در این ماده باشد را به سازمان تأمین اجتماعی تسلیم کند (و مدعی تضییع حقوق قانونی خود شود) موضوع مورد ادعای مدیون در کمیتههای شعبه و استانی و ستاد مرکزی تأمین اجتماعی مطرح میشود. پس از احراز انطباق درخواست کارفرما و اصالت اسناد و مدارک ارسالی، در صورت تأیید ادعای کارفرما، صرفاً برای یکبار قابل رسیدگی در هیأت تشخیص مطالبات تجدید نظر خواهد بود. لذا با توجه به اینکه موارد (ارائۀ اسناد و مدارک متقن فسخ قرارداد و یا ارائۀ مستندات قانونی که بیانگر خاتمۀ قرارداد) پیش از اتمام عملیات موضوع پیمان و یکی از مصادیق مندرج در مادۀ (16) فوقالذکر است، پیشنهاد میشود به ضمیمۀ مدارک مربوطه موضوع را به شعبۀ تأمین اجتماعی منعکس کنید تا مورد رسیدگی قرار گیرد. شایان ذکر است ادامۀ عملیات اجرایی تأمین اجتماعی موکول به اتخاذ تصمیم هیأت تشخیص مطالبات خواهد بود و شامل سایر بدهیهای احتمالی اجرایی مدیون نیست.
در دو نوبت کاری صبح و بعدازظهر در دو کارگاه و با دو کارفرما کار میکنم. چون کارفرمای کارگاه شیفت صبح نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ من اقدام میکند، کارفرمای نوبت بعدازظهر اظهار میدارد که چون من در کارگاه نوبت صبح بیمه هستم، نباید در کارگاه شیفت بعدازظهر بیمه شوم. آیا این تلقی کارفرما بر وفق قانون و مقررات تأمین اجتماعی است؟
خیر، ادعای کارفرما برخلاف قانون تأمین اجتماعی است، چون طبق مادۀ (34) قانون تأمین اجتماعی، اگر بیمهشده برای دو یا چند کارفرما در نوبتهای مختلف کار کند، هر یک از کارفرمایان مکلف هستند به نسبت مزد یا حقوقی که به بیمهشده پرداخت میکنند، حق بیمۀ سهم بیمهشده را از مزد او کسر و همراه سهم خود به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت کنند، البته باید جمع چند دستمزد بیمهشده از نصاب حداکثر دستمزد (هفت برابر حداقل دستمزد) تجاوز نکند.
9 سال و 6 ماه است که در یک شرکت دولتی شاغل و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی و در حال استفاده از مرخصی زایمان هستم. تصمیم دارم بعد از اتمام مرخصی بارداری، جهت نگهداری فرزندم، شش ماه از مرخصی بدون حقوق استفاده کنم. در طول مرخصی بدون حقوق برای بهرهمندی از درمان تأمین اجتماعی و همچنین عدم ایجاد خلاء در سوابق بیمهام چه اقدامی میتوانم انجام دهم؟
افراد شاغل در مؤسسات و شرکتهای دولتی که مشمول قانون تأمین اجتماعی هستند، چنانچه در دورۀ استفاده از مرخصی بدون حقوق از حالت اشتغال خارج شوند، اگر تابع نظام بیمهای دیگری نباشند میتوانند در صورت احراز شرایط مربوطه، به ادامۀ بیمهپردازی از طریق بیمۀ اختیاری و یا بیمۀ مشاغل آزاد اقدام کنند. همچنین بعد از اتمام مرخصی بدون حقوق و با شروع به کار مجدد در محل اشتغال قبلی با قطع پرداخت بیمۀ اختیاری یا مشاغل آزاد مجدداً میتوانند از طریق محل اشتغال بیمۀ اجباری شوند. بنابراین پیشنهاد میشود شما در مدت مرخصی بدون حقوق، یا بیمۀ زنان خانهدار با استفاده از درمان (در قالب بیمۀ مشاغل آزاد) و یا بیمۀ اختیاری شوید، ضمناً چون دوران استفاده از مرخصی زایمان جزء سابقۀ بیمه منظور میشود لذا چون با جمع سوابق قبلی و مرخصی بارداری حداقل 10 سال سابقۀ بیمه دارید از اعمال شرط سن و سابقه برای بیمۀ اختیاری و مشاغل آزاد معاف هستید.
در یکی از شعب تأمین اجتماعی استان خوزستان، پنج سال سابقۀ بیمۀ اجباری تأمین اجتماعی دارم. در حال حاضر هم ساکن تهران هستم. اگر بخواهم بیمۀ اختیاری شوم باید به همان شعبهای که سابقۀ بیمه دارم مراجعه کنم؟
خیر، متقاضی ادامۀ بیمه بهطور اختیاری، فارغ از محل و شعبۀ دریافتکنندۀ حق بیمۀ قبلی میتواند جهت عقد قرارداد بیمۀ اختیاری به هر یک از شعب و یا کارگزاریهای سازمان تأمین اجتماعی در سراسر کشور مراجعه کند. علاوهبراین سازمان تأمین اجتماعی طی دستورالعملی اعلام کرده که متقاضیان بیمۀ اختیاری غیر از مراجعۀ حضوری، میتوانند با ورود به سامانۀ خدمات غیرحضوری به نشانی (es.tamin.ir) بهصورت غیرحضوری نیز نسبت به درخواست و انعقاد قرارداد بیمۀ اختیاری اقدام کنند.
