
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: دریافت هزینۀ پروتز دندان با گواهی دندانساز تجربی، ابطال بیمۀ رانندگان در صورت زندانی شدن راننده، لزوم صدور مفاصاحساب در صورت بدهی به تأمین اجتماعی، و عدم تخصیص افزایش دستمزد برای فرزند پنجم.
پدرم با ۱۲ سال سابقۀ بیمهپردازی فوت کرده است. من که ۲۵ سال دارم و فاقد شغل و شوهر هستم به اتفاق مادر و برادر ۱۵سالهام مستمری بازماندگان دریافت میکنیم. چون سهم مستمری من کم و ناچیز است، آیا میتوانم خودم را بیمۀ قالیبافان کنم تا در آینده همراه با دریافت مستمری بازماندگان از مستمری بازنشستگی خودم نیز استفاده کنم؟
طبق بند «۳» مادۀ (۴۸) قانون حمایت از خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ دریافت مستمری بازماندگان فرزند اناث منوط به این است که دختر متوفی فاقد شغل و شوهر باشد. چون قالیبافی شغل تلقی شده و درآمدی ناشی از اشتغال دارد، لذا اگر دختر مستمریبگیر از بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد و یا بیمۀ قالیبافی استفاده کند، پرداخت مستمری بازماندگان او در دورۀ بیمهپردازی قالیبافی متوقف میشود.
راننده و مالک تانکر نفتی هستم و بر اساس قانون بیمههای اجتماعی رانندگان حملونقل بار و مسافر، حق بیمۀ ماهانه را رأساً پرداخت میکنم. اخیراً قراردادی با شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی منعقد کردهام. شرکت نفت پرداخت قسمتی از مطالبات من را طبق مادۀ (۳۸) قانون تأمین اجتماعی، موکول به ارائۀ مفاصاحساب تأمین اجتماعی کرده است. در حالی که من حق بیمۀ ماهانۀ رانندگی خود را پرداخت میکنم. راهکار چیست؟
طبق دستورالعمل مربوطه در قرارداد نفتی بین رانندۀ «خود مالک» و شرکت ملی نفت که رانندۀ خود مالک به تنهایی و بدون استفاده از شخص دیگری مجری عملیات باشد و این موضوع مورد تأیید شرکت ملی پخش فراوردههای نفتی به عنوان واگذارندۀ کار قرار گیرد و راننده حق بیمۀ خود را طبق قانون بیمۀ اجتماعی رانندگان پرداخت کند، مشمول مادۀ (۳۸) قانون تأمین اجتماعی نمیشود. با این شرایط در صورت درخواست کارفرما مفاصاحساب قرارداد بدون دریافت مبلغ دیگری صادر میشود.
مؤسسۀ حسابرسی حسابداران زبده، قراردادی با یک شرکت خودروساز جهت حسابرسی داخلی و عملیاتی بهصورت مکانیزه منعقد کرده است. با توجه به اینکه عملیات این قرارداد صرفاً توسط پرسنل شرکت حسابرسی انجام میگیرد که حق بیمۀ آنها پرداخت میشود، آیا واگذارندۀ کار ملزم به رعایت مادۀ (۳۸) قانون تأمین اجتماعی است؟
در قراردادهایی که بین یک شرکت شخص حقوقی (مثل شرکت شما به عنوان پیمانکار) و واگذارندۀ کار (مثل شرکت خودروساز) منعقد میشود، حق بیمۀ قرارداد طبق لیستهای ارسالی پیمانکار و بازرسی از دفاتر قانونی محاسبه میشود. اگر بازرسی در مدتزمان محدود امکان نداشته باشد و از طرفی پیمانکار در اخذ مفاصاحساب برای دریافت بقیۀ مطالبات خود از کارفرما تعجیل داشته باشد، چنانچه پیمانکار ضمن ارسال لیست کارکنان شرکت نسبت به پرداخت حق بیمه نیز اقدام کند و طبق محتویات پروندۀ مطالباتی فاقد بدهی قطعی شده باشد با اخذ تعهد کتبی از پیمانکار مبنی بر حسابرسی در موعد دیگر، مفاصاحساب صادر میشود. اگر پیمانکار بدهی قطعی شده داشته باشد، در صورتی که بدهی قطعی خود را در سال دورۀ اجرای قرارداد پرداخت کند، صدور مفاصاحساب بلامانع خواهد بود.
چند سال است در شهر دماوند یک مزرعۀ کشاورزی با دو نفر بیمهشدۀ تأمین اجتماعی دارم. به علت خشکسالی سال گذشته و عدم توانایی مالی، قادر به پرداخت یک سال از حق بیمۀ کارگران نبودهام و پس از اعلام بدهی سازمان تأمین اجتماعی، بهصورت حساب ابلاغی تأمین اجتماعی در مهلت مقرر قانونی اعتراضی صورت نگرفته است. پس از قطعی شدن بدهی، برای من اجرائیه صادر شده است. چون در کنار مزرعۀ باغ سیب نیز دارم و مقداری از سیبها را در سردخانه ذخیره کردهایم، سؤال این است؛ آیا میتوانم معادل بدهی اجرایی را با قسمتی از محصول سیب باغ، تهاتر کنم تا بعداً سازمان تأمین اجتماعی از طریق مزایده نسبت به فروش سیب اقدام کرده و طلب خود را دریافت کند؟
اصولاً اموال ضایعشدنی مثل میوهجات و سبزیجات قابل توقیف و تهاتر نیستند، اما در صورت ضرورت اگر مدیون برای استیفای طلب سازمان تأمین اجتماعی اموال ضایعشدنی مثل میوۀ سیب را جهت تهاتر به تأمین اجتماعی معرفی کند، این موضوع بستگی به موافقت اجرائیات سازمان تأمین اجتماعی دارد تا بتواند محصولات کشاورزی را بدون صدور آگهی مزایده و از طریق مزایدۀ حضوری و حراج در بازارهای تخصصی و یا محلی به فروش برساند.
مدتی در یک پروژۀ ساخت درمانگاه مشمول طرحهای عمرانی اشتغال به کار داشتم. با توجه به اینکه عملیات این پروژه در سه فاز و در سه مرحله به پایان میرسد و بعد از اتمام مرحله اول به علت عدم نیاز از کار برکنار شدهام، آیا میتوانم از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کنم؟
خیر، افراد شاغل در کارهای فصلی که در پایان فصل کار بیکار میشوند و یا کارگر شاغل در کارهای با ماهیت غیردائمی مثل پروژهای که شما در آن شاغل بودید، اگر در پایان کار پروژه و یا اتمام بخشی از کار به علت عدم نیاز بیکار شود از شمول دریافت مقرری بیمۀ بیکاری خارج خواهد بود.
به دنبال تعدیل نیرو از شرکت فیلترسازی اخراج شدهام. به علت متأهل بودن ۱۸ ماه مقرری بیمۀ بیکاری برای من برقرار شده است. در حال حاضر شش ماه از مقرری را دریافت کردهام، چون در زمان برقراری بیمۀ بیکاری دارای چهار فرزند بودم به ازای هر عائله به میزان ۱۰ درصد حداقل دستمزد و جمعاً ۴۰ درصد به مقرری من اضافه شده است. هماکنون که یک سال از دریافت مقرری بیمۀ بیکاری باقی مانده، صاحب فرزند پنجم شدهام. آیا فرزند پنجم نیز شامل افزودن ۱۰ درصد حداقل دستمزد دیگر میشود؟
خیر، طبق بند «ب» مادۀ (۷) قانون بیمۀ بیکاری حداکثر تا چهار فرزند و به تعداد هر عائله ۱۰ درصد حداقل دستمزد به مقرری بیمۀ بیکاری اضافه میشود و فرزند پنجم به بعد شامل این افزایش نیست.
دندانساز تجربی یک دست فک کامل دندان برای من ساخته است؛ آیا برای دریافت هزینۀ پروتز آن گواهی دندانساز کفایت میکند، یا باید از دندانپزشک نیز گواهی اخذ کنم؟
خیر، اگر دندانساز تجربی از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مجوز فعالیت اخذ کرده باشد، صرفاً با گواهی دندانساز تجربی هزینۀ پروتز دندان پرداخت میشود.
از اول سال جاری در شهر قدس استان تهران با چهار نفر کارگر حبابساز، استادکار بادی، شیشهسوز و گویساز تابنده، کارگاه بلورسازی باز کردهام و تصمیم دارم کارگران را از اول مهرماه سال ۱۴۰۲ بیمۀ تأمین اجتماعی کنم. خواستم اطلاع داشته باشم آیا میتوانم حق بیمۀ کارگران را بر اساس حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار بیمه کنم؟
کلیۀ کارفرمایان موظف هستند که از اولین ماه شروع به کار کارگران، آنها را بیمۀ تأمین اجتماعی کنند؛ مخصوصاً کارگاههایی مثل کارگاه شما که کارگران در مجاورت کورههای ذوب فعالیت دارند و در معرض مستقیم حرارت و بخارات متصاعد از کوره هستند و به نوعی کار آنها سخت و زیانآور است. به هر حال اینکه تصمیم گرفتهاید از هماکنون آنها را بیمه کنید باعث ایجاد انگیزه کار و بهرهوری بیشتر در کارگران خواهد بود.
پیشتر اعلام شده که اگر انجام تعهدات کوتاهمدت به کارفرمایان واجد شرایط واگذار شود به میزان 0.60 درصد به عنوان پورسانتاژ از نرخ حق بیمه تقلیل مییابد. اگر در شرکت ما که بالغ بر ۷۰ نفر پرسنل دارد، همراه با واگذاری تعهدات کوتاهمدت، امر درمان نیز به کارفرما واگذار شود میزان تقلیل نرخ حق بیمه چقدر خواهد بود؟
اگر همزمان با واگذاری تعهدات کوتاهمدت به کارفرمایان واجد شرایط انجام درمان بیمهشدگان نیز به کارفرما واگذار شود، تقلیل نرخ حق بیمه 0.360 درصد (سیوشش صدم) درصد وجوه مشمول کسر حق بیمه خواهد بود.
پدرم که بیمهشدۀ تأمین اجتماعی و رانندۀ کامیون برونشهری است، به علت مشکلاتی که پیش آمده در زندان به سر میبرد و حق بیمۀ رانندگی را تا آخر آبان ماه پرداخت کرده است. چون مادرم به انجام خدمات درمانی نیاز دارد، آیا بهخاطر زندانی بودن پدرم، بیمۀ رانندگی او باطل شده تلقی میشود؟
اگر پدرتان با واسطۀ قرار تأمین بازداشت موقت مدتی است در زندان به سر میبرد، چنانچه کارت هوشمند برونشهری او اعتبار دارد، کماکان مشمول قانون بیمۀ اجتماعی رانندگان خواهد بود. میتوانید حق بیمۀ آذرماه را پرداخت کنید، اما اگر رانندۀ بیمهشده طبق آرای قطعی محاکم قضایی به محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شود به رغم اعتبار مجوز رانندگی، از شمول قانون مذکور خارج میشود.
بعد از معاینۀ چشم من، اپتومتریست مرکز بیناییسنجی گواهی تهیۀ عینک دید نزدیک صادر کرده است. آیا با گواهی مذکور میتوانم هزینۀ پروتز عینک را دریافت کنم، یا انجام این کار به گواهی چشمپزشک هم نیاز دارد؟
طبق دستورالعمل مربوطه، گواهی صادره توسط اپتومتریست مرکز بیناییسنجی که از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مجوز فعالیت دارد، به عنوان جایگزین گواهی پزشک معالج متخصص بوده و هزینۀ آن قابل پرداخت است.
یک سال است دفتر پیشخوان خدمات دولتی با سه نفر پرسنل دایر کردهایم و حق بیمۀ آنها بهطور مرتب به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت میشود. در اتباط با بعضی خدمات برونسپاری دولت، قراردادهایی با شرکت مخابرات و شرکت پست و سازمان ثبت احوال منعقد کردهایم. اخیراً که جهت دریافت بقیۀ مطالبات به شرکت پست مراجعه کردیم، گفتند طبق مادۀ (۳۸) قانون تأمین اجتماعی جهت دریافت ماندۀ مطالبات، لازم است مفاصاحساب سازمان تأمین اجتماعی را به واگذارندۀ کار ارائه دهیم. برای دفتر ما با سه نفر پرسنل و پرداخت حق بیمۀ مرتب، آیا باید جهت دریافت مفاصاحساب حق بیمۀ دیگری نیز پرداخت کنیم؟
ابتدا باید اطلاع داشته باشید که برونسپاری بعضی از خدمات دولتی به بخش خصوصی در اجرای بند «پ» مادۀ (۶۷) قانون برنامه ششم توسعه است. از طرفی طبق مقررات، واگذارندۀ کار که در رابطه با برونسپاری با پیمانکار بخش خصوصی قرارداد منعقد میکند، ملزم به رعایت مادۀ (۳۸) قانون تأمین اجتماعی است. حال چنانچه واگذارندۀ کار تأیید کند که کلیۀ خدمات برونسپاری در دفتر پیشخوان دولت انجام گرفته و پیمانکار (دفتر پیشخوان دولت) نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ کارکنان خود در مهلت مقرر قانونی اقدام کرده و طبق محتویات پرونده مطالباتی فاقد بدهی قطعیشده باشد، مفاصاحساب قرارداد بدون دریافت وجه دیگری صادر میشود. اما اگر پیمانکار دارای بدهی قطعی شده است، چنانچه نسبت به پرداخت بدهی قطعی در سال دورۀ اجرای قرارداد اقدام کند، باز هم مفاصاحساب صادر میشود.





