تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها خواهیم پرداخت عبارتند از: بازنشستگی آزادگان شاغل در مشاغل سخت و زیانآور، تصرف اموال بدهکاران به تأمین اجتماعی، و شرط بیمهشدن شریک کارفرمای کارگاه..
از دوران کودکی از یک چشم معلول و نابینا هستم و ۱۹ سال است که با معرفی سازمان بهزیستی در یکی از مناطق شهرداری کرج بهعنوان اپراتور شاغل و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی نیز هستم. با توجه به نقص عضو و معلولیتی که دارم، خواستم بپرسم معلولان عادی شاغل در شهرداریها از نظر سن و سابقه با چه شرایطی میتوانند بازنشسته شوند و اینکه آیا این افراد شامل سنوات ارفاقی نیز میشوند؟
طبق قانون (بازنشستگی جانبازان و آزادگان و معلولان عادی و معلولان حوادث ناشی از کار)، معلولان عادی که در وزارتخانهها و مؤسسات دولتی، همچنین شهرداریها (مثل شما) شاغل و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستند، باداشتن حداقل ۲۰ درصد معلولیت و حداقل ۲۰ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه، بعد از تأیید درجات نقص عضو و کاهش توانایی آنها توسط کمیسیون پزشکی سازمان بهزیسیتی کشور با حداکثر شش سال سنوات ارفاقی میتوانند بازنشسته شوند. ضمناً به استناد دادنامۀ شمارۀ ۵ مورخ 18 فروردین 1387 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در زمان در خواست بازنشستگی از شرط سنی معاف هستند و سنوات ارفاقی برحسب میزان معلولیت عبارت است از:
۲۰ درصد لغایت ۳۰ درصد معلولیت (سنوات ارفاقی ۲ سال)، ۳۱ درصد لغایت ۴۰ درصد (ارفاقی ۳ سال)، ۴۱ درصد لغایت ۶۰ درصد (ارفاقی ۴ سال)، ۶۱ درصد لغایت ۸۰ درصد (ارفاقی ۵ سال) و ۸۱ درصد لغایت ۱۰۰ درصد (ارفاقی ۶ سال)؛ لذا بعد از یک سال که سابقۀ پرداخت حق بیمۀ شما به ۲۰ سال میرسد بعد از اعلام نظر کمیسیون پزشکی سازمان بهزیسیتی با حداقل ۲۰ درصد معلولیت و تعیین میزان سنوات ارفاقی، بدون لحاظ شرط سنی میتوانید بازنشسته شوید.
۱۹ سال و شش ماه است که بهطور متوالی در یکی از ندامتگاههای مربوط به زندانیها اشتغال به کار دارم و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم. با توجه به اینکه اخیراً اطلاع پیدا کردهام بیمهشدگان با ۲۰ سال سابقۀ متوالی یا ۲۵ سال متناوب شاغل در ندامتگاهها و زندانها که با زندانی ارتباط دارند مشمول قانون بازنشستگی مشاغل سخت و زیانآور هستند، آیا بعد از شش ماه که سابقۀ من به ۲۰ سال متوالی برسد (با در نظر گرفتن استفاده از شش ماه مرخصی زایمان و ایجاد وقفه در توالی 20 سال) میتوانم برای بازنشستگی از این قانون استفاده کنم؟
اگر ایام استفاده از غرامت دستمزد دوران بارداری (مرخصی زایمان) در فواصل اشتغال در کارهای سخت و زیانآور بیمهشده واقع شود باعث از بین رفتن توالی ۲۰ سال نخواهد شد.
طبق تجویز پزشک معالج و تأیید شورای پزشکی سازمان تأمین اجتماعی در حال استفاده از یک ماه استراحت پزشکی قبل از زایمان هستم. سؤالم این است آیا یک ماه غرامت دستمزدی که دریافت میکنم از ۹ ماه مرخصی زایمان متعلقه کسر میشود؟
خیر. مدت استراحت پزشکی (غرامت دستمزد ایام بیماری) مربوط به دوران بارداری که قبل از تاریخ زایمان مورد استفادۀ بیمهشده قرار میگیرد از مرخصی زایمان ۹ ماهۀ بیمهشده کسر نمیشود.
از آزادگان دفاع مقدس هستم. شش سال اسیر رژیم بعث عراق بودم، هماکنون ۲۱ سال است که به طور متناوب در چند کارگاه که مشاغل آن سخت و زیانآور است بیمهشده تأمیناجتماعی هستم. آیا سازمان تأمیناجتماعی در رابطه با بازنشستگی آزادگان شاغل در مشاغل سخت و زیانآور، تخفیفاتی در نظر گرفته است؟
بله. طبق قانون بازنشستگی مشاغل سخت و زیانآور، دوران اسارت یا محکومیت سیاسی که بیمهشده براساس آن آزاده شناخته شود به عنوان سابقه اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور محسوب میشود؛ لذا شما میتوانید با در نظر گرفتن مدت اسارت - که سابقه به ۲۷ سال متناوب میرسد- ابتدا درخواست خود را جهت تأیید مشاغل سخت و زیانآور به ادارۀ تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه و بعد از تأیید در کمیتۀ استانی ادارۀ کار، از شعبۀ تأمین اجتماعی مربوطه درخواست بازنشستگی کنید.
سازمان تأمین اجتماعی یک قطعه زمین را در یکی از مناطق تهران که طبق قولنامۀ دستی در تصرف من است، به جهت اینکه مالک رسمی زمین به این سازمان بدهی اجرایی دارد، توقیف کرده و قرار است از طریق مزایده به فروش رساند. آیا این اقدام سازمان تأمین اجتماعی وفق مقررات است؟
بله. بازداشت اموال غیرمنقول (مثل زمینی که در تصرف شما است) که به نام بدهکار (مدیون) ثبت شده و در تصرف غیر است، طبق مقررات و بلامانع بوده و اعتراض متصرف مسموع نیست و بعد از ترتیب پرداخت بدهی توسط مدیون از زمین توقیف شده رفع بازداشت میشود.
سازمان تأمین اجتماعی در رابطه با بدهی اجرایی، ملک من را از طریق سازمان ثبت اسناد و املاک بازداشت کرده است. با توجه به اینکه قیمت واقعی ملک توقیف شده بیش از میزان بدهی اجرایی من است، آیا میتوانم مازاد مبلغ بازداشتی تأمیناجتماعی را با تنظیم سند به رهن بدهم؟
خیر. چنانچه مال غیرمنقول در بازداشت سازمان تأمین اجتماعی است و مدیون در خواست اجازۀ تنظیم سند رهنی مازاد بر مبلغ بازداشتی را داشته باشد، این موضوع منوط به تسویه بدهی مدیون به تأمین اجتماعی است.
قبلاً یک ماه و نیم از غرامت دستمزد ایام بیماری استفاده کردهام. به علت ادامه بیماری، مجدداً پزشک معالج یک ماه دیگر استراحت پزشکی تجویز کرده است. آیا میتوانم از مرخصی تجویزی جدید استفاده کنم؟
اگر تجویز استراحت پزشکی در هر نوبت از سه روز و در مجموع از ۱۰ روز طی یک سال قبل از شروع استراحت پزشکی جدید تجاوز نکند، گواهی پزشک معالج معتبر بوده و به تأیید پزشک معتمد تأمین اجتماعی نیاز ندارد، اما چنانچه استراحت پزشکی تجویزی مازاد بر سه روز در هر نوبت و بیش از ۱۰ روز، در سال تا ۶۰ روز باشد، بعد از تأیید پزشک معتمد غرامت دستمزد آن پرداخت میشود. اگر مجموع استراحت پزشکی جدید با استراحت پزشکی استفاده شده قبلی موجود در پروندۀ بیمهشده در طول یک سال قبل از شروع استراحت فعلی بیش از ۶۰ روز باشد بعد از تأیید شورای پزشکی سازمان تأمین اجتماعی غرامت دستمزد آن قابل پرداخت است.
به سازمان تأمین اجتماعی بالغ بر ۲ میلیارد ریال (۲۰۰ میلیون تومان) بدهی اجرایی دارم، شعبۀ مربوطۀ تأمین اجتماعی نیز از طریق ادارۀ راهنمایی و رانندگی اتومبیل مدل بالای من را که قیمت روز آن خیلی بیشتر از میزان بدهی است توقیف کرده، آیا میتوانم با ارائۀ یک چک به عنوان تضمین و با تقسیط بدهی، از اتومبیل رفع بازداشت کنم؟
ابتدا لازم است اطلاع داشته باشید در صورت عدم تمکین مدیون نسبت به ترتیب پرداخت بدهی، اجراییات سازمان تأمین اجتماعی بعد از مالیابی و شناسایی اموال مدیون معادل بدهی اجرایی به علاوۀ ۳۰ درصد اضافی از اموال او را توقیف میکند. ضمناً در بازداشت اموال از جمله اموال منقول و غیرمنقول غیرقابل تجزیه (مثل اتومبیل) اگر مال بازداشت شده بیش از میزان بدهی و ۳۰ درصد مازاد ارزش داشته باشد، تمام آن مال بازداشت میشود. معالوصف؛ تقسط بدهی اجرایی در قبال ارائۀ چک به عنوان تضمین صرفاً مخصوص رفع بازداشت از حسابهای بانکی یا سرمایه توقیفشدۀ شرکتها است و در خصوص رفع بازداشت از اموال منقول (مثل اتومبیل شما) و غیرمنقول، ارائۀ چک جهت تقسیط بدهی اجرایی امکانپذیر نیست و لازم است با هماهنگی شعبۀ تأمین اجتماعی تضامین دیگری ارائه دهید.
اخیراً جایگاه سوخت بنزین در یکی از شهرهای استان البرز راهاندازی کردهام و قرار است در آیندۀ نزدیک مورد بهرهبرداری قرار گیرد. در رابطه با قرارداد تأمین سوخت جایگاه (که با شرکت ملی پخش فرآوردهای نفتی ایران منعقد شده است) آیا این نوع قراردادها نیز مشمول مادۀ (۳۸) قانون تأمین اجتماعی و پرداخت حق بیمه است؟
بله. قراردادهای منعقده بین جایگاههای سوخت بنزین و شرکت ملی پخش فرآوردهای نفتی ایران مشمول مادۀ (۳۸) قانون تأمین اجتماعی است و حق بیمۀ کارکنان شاغل در قراردادها با توجه به نوع، موضوع و نحوۀ اجرای عملیات نسبت به کل کارکرد انجام شده، با اعمال ضریب 7.8 درصد محاسبه و پس از وصول، مفاصاحساب پیمانکار به مجموع کارمزد ناخالص و حق تبخیر دریافتی صادر میشود.
بازرس تأمین اجتماعی در گزارش بازرسی کارگاه تراشکاری، اسم من را به عنوان بیمهشده ذکر کرده؛ اما من شریک کارفرما هستم و دستمزد ماهیانه دریافت نمیکنم. راهکار چیست؟
شرکای کارفرما به استثناء موارد زیر اگر در کارگاه شاغل باشند بیمهشده تلقی شده و مشمول قانون تأمین اجتماعی هستند:
الف- در کارگاههایی که کارفرما جواز کسب دارد، شریک کارفرما با ارائۀ اسناد مالکیت و با درج موضوع شراکت در پروانۀ کسب کارگاه، مشمول قانون تأمین اجتماعی نیست.
ب- در کارگاههایی که کارفرما فاقد جواز کسب است با ارائۀ اسناد مالکیت کارگاه و یا ارائۀ شراکتنامه با کارفرمای کارگاه که در آن، فرد در سرمایه و ادارۀ کارگاه و درآمدها و هزینهها و سود و زیان کارگاه شریک باشد، مشمول قانون تأمین اجتماعی نیست، لذا لازم است کارفرما در صورت داشتن مدارک مذکور ضمن مراجعه به واحد بازرسی شعبه مربوطه به بازرسی انجام شده اعتراض کند.
در جریان اخذ جواز کسب کارکاه مکانیکی هستم. آیا قبل از ارائۀ جواز کسب به تأمین اجتماعی میتوانم با تشکیل پروندۀ مطالباتی و اخذ کد کارگاهی کارگران خود را بیمه کنم؟
بله. تا مرحله صدور جواز کسب، با ارائۀ اسناد مالکیت و یا اجارهنامۀ رسمی و یا عادی کارگاه و تأیید اتحادیۀ مربوطه مبنیبر کارفرما و بهرهبردار بودن شما در کارگاه، میتوانید نسبت به تشکیل پروندۀ مطالباتی و بیمه کردن پرسنل خود اقدام کنید.
کارفرمای شرکت تولیدی کاشی و سرامیک، ماهانه مبلغ یک میلیون ریال بابت هزینۀ ایابوذهاب به من و سایر کارگران پرداخت میکند اما از آن حق بیمه کسر نمیکند، آیا هزینۀ ایابوذهاب مشمول بیمه نیست؟
همۀ اقلام پرداختی به بیمهشدگان از جمله اضافهکار و هزینۀ ایابوذهاب به استثناء موارد زیر مشمول کسر حق بیمه است:
موارد غیرشمول کسر حق بیمه شامل: ۱- بازخرید ایام مرخصی ۲- هزینۀ سفر و فوقالعادۀ مأموریت ۳-حق اولاد ۴- حق همسر ۵-عیدی سالیانه ۶- پاداش بهرهوری و افزایش تولید ۷- کمکهزینۀ مسکن و خواربار در ایام بیماری ۸- پرداختیهای مناسبتی روز ۹- خسارات اخراج و مزایای پایان کار (حق سنوات).
جهت ایابوذهاب کارکنان مؤسسۀ خصوصی، قرارداد یک ساله منعقد کردهام و امر رفتوآمد کارکنان مؤسسه را با مینیبوس متعلق به خودم و بهتنهایی انجام میدهم. اما کارفرما پرداخت قسمتی از صورتحسابهای من را به استناد مادۀ (۳۸) قانون تأمین اجتماعی موکول به ارائۀ مفاصاحساب تأمین اجتماعی میکند. آیا عملیات قرارداد که منحصراً توسط پیمانکار انجام میگیرد مشمول کسر حق بیمه است؟
در قراردادهای مقاطعهکاری تکنفره که موضوع عملیات پیمان فقط توسط شخص پیمانکار بهتنهایی صورت میگیرد که این نوع پیمانها، قرارداد کار تلقی نمیشوند و مشمول قوانین استخدامی از جمله قرارداد کار نیستند. طبق آراء شمارۀ ۵۸ مورخ 25 مرداد 1376 و ۱۸۱۵ مورخ 6 بهمن 1396 هیأت عمومیدیوان عدالت اداری از شمول مادۀ (۳۸) قانون تأمین اجتماعی و کسر حق بیمه خارج است.
کارگاه بافندگی من مبلغی بدهی قطعی داشت که آن را پرداخت کردهام. اخیراً شعبۀ تأمین اجتماعی صورتحساب جدیدی مربوط به همان دورۀ بدهی قطعیشدۀ قبلی به من ابلاغ کرده و در مراجعۀ حضوری به شعبۀ مربوطه، کارشناس پرونده اعلام کرد که در رابطه با شکایت یکی از کارگران به ادارۀ کار (موضوع مادۀ ۱۴۸ قانون کار) چون به استناد رأی صادره توسط هیأت حل اختلاف ادارۀ کار میزان بدهی قطعیشدۀ قبلی کمتر از میزان قانونی آن بوده لذا مابهالتفاوت بدهی قطعیشدۀ قبلی به من ابلاغ شده است. سؤال این است آیا بعد از وصول بدهی قطعی، سازمان تأمین اجتماعی مجاز است مجدداً نسبت به مابهالتفاوت آن اعلام بدهی کند؟
بله. طبق مادۀ (۱۷) الحاقی به آییننامۀ هیأتهای تشخیص مطالبات سازمان تأمین اجتماعی، چنانچه پس از قطعیت یک دوره از بدهی - به استناد آراء محاکم قضایی و شبهقضایی در هیأتهای تشخیص و حل اختلاف ادارۀ کار و یا دیوان عدالت اداری و سایر مدارک مثبته - احراز شود که محاسبۀ بدهی قطعیشدۀ قبلی کمتر از میزان واقعی و قانونی آن صورت گرفته، در راستای عدم تضییع حقوق قانونی بیمهشدگان و یا حقوق قانونی سازمان تأمین اجتماعی، شعبۀ تأمین اجتماعی با ارائۀ گزارش جامع کارشناسی به ادارۀ کل استان مربوطه و اخذ مجوز لازم نسبت به محاسبۀ مابهالتفاوت بدهی قطعیشدۀ اقدام کرده و به عنوان بدهی برآوردی به کارفرما ابلاغ میکند. البته کارفرما میتواند مثل سایر بدهیهای برآوردی، جهت طرح در هیأت تشخیص مطالبات بدوی و همچنین در هیأت تجدید نظر سازمان تأمین اجتماعی در مهلت مقرر به آن اعتراض کند.
