
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: نحوۀ بهرهمندی مشاوران تیمهای ورزشی از بیمۀ تأمین اجتماعی، کاهش میزان دستمزد انتخابی در بیمۀ توافقی، خرید بیمۀ سابقه سربازی با وجود بیمه نبودن، و نحوۀ تبدیل بیمۀ توافقی به بیمۀ اختیاری.
کمکمربی یکی از تیمهای ورزشی هستم و ۳۹سال دارم. در خبرها آمده بود که ورزشکاران میتوانند بیمۀ تأمین اجتماعی شوند. آیا کمکمربیان نیز مجاز هستند بیمۀ تأمین اجتماعی شوند؟ نحوۀ ثبتنام چگونه و میزان حق بیمۀ پرداختی، ماهانه یا سالانه است؟
بله، طبق دستورالعمل جدیدی که صادر شده علاوه بر ورزشکاران، مربیان و کمکمربیان نیز اگر فاقد پوشش بیمهای خاص دیگر و همچنین فاقد رابطۀ مزدبگیری از کارفرما باشند، میتوانند در قالب بیمۀ اختیاری یا بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد بیمۀ تأمین اجتماعی شوند. در خصوص بیمۀ اختیاری داشتن حداقل ۳۰روز سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه و در صورت نداشتن سابقۀ مذکور با ارائۀ کارت پایان خدمت سربازی مجاز هستند بیمۀ اختیاری شوند. برای بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد، افرادی که کمتر از ۵۰ سال دارند (مثل شما) و بدون داشتن سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه، میتوانند از این نوع بیمه صرفاً با یکی از نرخهای ۱۴ درصد و یا ۱۸ درصد بهرهمند شوند. دستمزد مبنای کسر حق بیمه برای افرادی مثل شما که فاقد سابقۀ پرداخت حق بیمه هستید به انتخاب متقاضی بین حداقل دستمزد و حداکثر دستمزد (هفت برابر حداقل دستمزد) مصوب شورای عالی کار در سال مربوطه است که باید بهصورت ماهانه پرداخت شود.
مشاور پزشکی یکی از تیمهای مطرح کشور هستم. آیا مشاوران تیمهای ورزشی میتوانند با نرخ ۱۲ درصد و حداقل دستمزد از بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد استفاده کنند؟ ضمناً ثبتنام بهصورت غیرحضوری نیز انجام میشود یا خیر؟
بله، در دستورالعمل جدید مربوط به بیمۀ تأمین اجتماعی ورزشکاران به مشاوران تیمها نیز اشاره شده است. در این نوع بیمۀ مشاغل آزاد صرفاً نرخهای ۱۴ و ۱۸ درصد مدنظر قرار گرفته و شامل نرخ ۱۲ درصد نیست. همچنین ثبتنام بیمۀ ورزشکاران و مشاوران و... بهصورت حضوری در شعب تأمین اجتماعی و یا کارگزاریها و بهصورت غیرحضوری از طریق خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به نشانی (tamin.ir) قابل دسترسی است.
مدت یک سال است با معرفی مرکز وکلا و کارشناسان رسمی و مشاوران خانوادۀ قوۀ قضائیه با عنوان مشاور خانواده بیمۀ توافقی شدهام. از آنجا که در زمان عقد قرارداد سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه نداشتم، دستمزد مبنای کسر حق بیمه را پنج برابر حداقل دستمزد انتخاب کردهام. چون میزان حداقل دستمزد در سال جاری افزایش یافته و در سال آینده نیز افزایش خواهد یافت؛ آیا میتوانم میزان دستمزد انتخابی خودم را به دو برابر حداقل دستمزد کاهش دهم؟
بله، چون دستمزد مبنای کسر حق بیمۀ بیمهشدگان توافقی با توجه به سن بیمهشده و میزان سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه و بهشکل پلکانی به انتخاب متقاضی است، بیمهشده بعد از عقد قرارداد و پس از مدتی پرداخت حق بیمه، در صورت تمایل میتواند با لحاظ جدول دستمزدها، دستمزد مبنای کسر حق بیمۀ خود را کاهش و یا افزایش دهد.
در اطراف شهر ملارد کارگاه پرورش قارچ خوراکی دارم و سه نفر کارگر در آن مشغول به کار هستند. آیا کارگران کارگاه ما مشمول قانون تأمین اجتماعی هستند تا آنها را بیمه کنم؟
بله، کارگاههای پرورش گل و گیاهان دارویی و زینتی و غیرزینتی و همچنین قارچهای خوراکی مشمول بیمۀ تأمین اجتماعی هستند. کارفرمای کارگاه نیز تا پنج نفر کارگر از ۲۰ درصد حق بیمۀ سهم کارفرما معاف است. به عبارت دیگر نرخ حق بیمۀ کارگاه شما ۱۰ درصد است (هفت درصد سهم بیمهشده و سه درصد بیمۀ بیکاری به عهدۀ کارفرما).
بعد از فارغالتحصیل شدن در رشتۀ دامپزشکی، مدت ۱۴ سال بیمهپرداز اجباری بودم. از دو سال قبل تاکنون نیز به عنوان دامپزشک خودم را بیمۀ توافقی کردهام. در عقد قرارداد، دستمزد مبنای کسر حق بیمه را دو برابر حداقل دستمزد انتخاب کردهام. آیا میتوانم دستمزد خود را به چهار برابر حداقل دستمزد افزایش دهم؟
خیر، متقاضی بیمۀ توافقی اگر بین ۱۰ تا ۱۵ سال سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه داشته باشد (مثل شما) دستمزد انتخابی او حداکثر تا سه برابر حداقل دستمزد است. شما میتوانید دستمزد خود را از دو برابر حداقل دستمزد فقط تا سه برابر حداقل دستمزد افزایش دهید.
از نیمۀ دوم سال ۱۳۹۴ مدت ۲۰ ماه خدمت سربازی انجام دادهام. قبل از اعزام به خدمت دو سال و شش ماه سابقۀ بیمهپردازی اجباری داشتم. بعد از پایان خدمت سربازی نیز تا آخر سال ۱۴۰۱ بیمهپرداز اختیاری بودم و از اول سال ۱۴۰۲ بیمۀ اختیاری من باطل شده است. تصمیم گرفتهام مدت خدمت سربازی را با پرداخت حق بیمۀ آن به سابقهام اضافه کنم. چون نزدیک به ۹ ماه است بیمهپرداز نیستم آیا میتوانم سابقۀ خدمت سربازی را خریداری کنم؟
طبق دستورالعمل قبلی و رأی دیوان عدالت اداری به شمارۀ ۱۰۵۱ مورخ ۲۷ آذر ۱۳۸۶ اگر بیمهشدهای تمایل داشت سابقۀ خدمت سربازی را خریداری کند، ملزم بود در زمان درخواست بیمهپرداز باشد. بعداً سازمان تأمین اجتماعی به استناد رأی دیگری به شمارۀ ۱۴۴۱ مورخ ۱۶ دی ۱۳۹۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اعلام کرده الزام به بیمهپرداز بودن متقاضی خرید سابقۀ خدمت سربازی در زمان تقاضا لغو شده است.
بعد از فارغالتحصیلی در رشتۀ مهندسی کشاورزی ششماه است بیمۀ توافقی شدهام. آیا میتوانم با قطع بیمۀ توافقی، بیمۀ خود را به بیمۀ اختیاری تبدیل کنم؟
بله، بیمهشدگان توافقی از جمله بیمهشدۀ مهندس کشاورزی اگر تمایل داشته باشند مجاز هستند در هر مرحله با قطع پرداخت حق بیمۀ توافقی، بیمهپردازی خود را با لحاظ ضوابط مربوطه به بیمۀ اختیاری تغییر دهند.
دختر من در رشتۀ تکواندو با کسب مدال طلا قهرمان ملی شناخته شده است. آیا در رابطه با خبر جدید بیمۀ ورزشکاران، قهرمانان ملی نیز میتوانند بیمۀ تأمین اجتماعی شوند؟
بله، قهرمانان ملی نیز شامل دستورالعمل بیمۀ ورزشکاران هستند. شما میتوانید دختر خودتان را با یکی از نرخهای ۱۴ درصد و یا ۱۸ درصد در قالب بیمۀ صاحبان حِرَف و مشاغل آزاد بیمۀ ورزشکاران کنید.
به اتفاق مادرم از مستمری بازماندگان پدرم استفاده میکنیم. قرار است در سال آینده در کنکور شرکت کنم. اگر در دانشگاه پذیرفته شوم آیا مستمری بازماندگان من قطع میشود؟
خیر، اگر فرزند اناث فاقد شغل و شوهر باشد مجاز است از مستمری بازماندگان بهرهمند شود و چون دانشجو بودن شغل تلقی نمیشود، لذا در صورت قبولی در کنکور و اشتغال به تحصیلات دانشگاهی مستمری بازماندگان شما قطع نمیشود.
شرکت قطعهسازی خودرو مبلغ زیادی بدهی اجرایی دارد. مقداری از تولیدات شرکت توسط اجرائیات سازمان تأمین اجتماعی توقیف و در انباری داخل شرکت نگهداری میشود. آیا میتوانیم با فروش اموال بازداشتشده بدهی اجرایی را پرداخت کنیم؟
طبق مقررات پس از بازداشت اموال، نقلوانتقال آن از طرف مدیون و یا صاحب مال ممنوع است. با این حال بدهکار در صورتی میتواند اموال بازداشت شده را با اطلاع اجرائیات به فروش برساند که قبل از معامله و یا در حین انجام معامله، کل بدهی اجرایی و هزینههای مربوطه را پرداخت کرده باشد.
24 سال و ششماه است بیمهشدۀ تأمین اجتماعی شاغل در چند شرکت دولتی هستم. با توجه به اینکه ۱۹ سال از مدت مذکور مربوط به اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور بخش دولتی است، آیا میتوانم ششماه دیگر با ۲۵ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه بازنشسته شده و سنوات ارفاقی دریافت کنم؟
جهت استفاده از قانون بازنشستگی مشاغل سخت و زیانآور در بخش خصوصی داشتن ۲۰ سال متوالی و یا ۲۵ سال متناوب در شغل سخت و زیانآور الزامی است. بیمهشدگان تأمیناجتماعی که در شرکتها و مؤسسات دولتی و شهرداریها شاغل هستند و قسمتی از شغل آنها مربوط به مشاغل سخت و زیانآور است، اگر حداقل ۲۵ سال سابقۀ اشتغال و پرداخت حق بیمه داشته باشند به شرطی میتوانند از اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور در مؤسسات دولتی استفاده کنند که ۲۰ سال از سابقۀ ۲۵ سال، مربوط به مشاغل سخت و زیانآور باشد. لذا بعد از یک سال که سابقۀ اشتغال شما در مشاغل سخت و زیانآور به ۲۰ سال برسد میتوانید درخواست بازنشستگی کنید. ضمناً برعکس بخش خصوصی در بخش دولتی به ازای هر یک سال انجام وظیفه در مشاغل درجۀ یک، یک ماه سابقۀ ارفاقی، مشاغل درجۀ (۲) برای هر یک سال، دو ماه و مشاغل درجۀ (۳) به ازای هر یک سال، سه ماه سابقۀ ارفاقی در نظر گرفته میشود و حداکثر سنوات ارفاقی پنج سال است.





