تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: امکان نامنویسی بیمهشدۀ جدید بهصورت غیرحضوری، شرایط بهرهمندی معلولان از بازنشستگی تأمین اجتماعی، شرایط بهرهمندی از بیمۀ کارفرمایی در سنین بالای ۵۵ سال، تفاوت دستمزد مشاغل در هتل درجۀ (۳) با هتل درجۀ (۴).
شش ماه است با دریافت پروانۀ کسب کارگاه نجاری و چوببری از اتحادیۀ مربوطه، با نرخ کامل ۱۸ درصد بیمۀ مشاغل آزاد شدهام. دو روز قبل هنگام کار با دستگاه چوببری دو انگشت دستم دچار آسیب شد؛ وقتی در بیمارستان بستری شدم به من اعلام شد که امکان دارد این حادثه منجر به قطع دو انگشت شود. سؤالی داشتم مبنی بر اینکه آیا بیمهشدگان مشاغل آزاد با نرخ ۱۸ درصد مثل بیمهشدگان اجباری مشمول حوادث ناشی از کار هستند؟
بله، در حوادث ناشی از کار بیمهشدگان صاحبان حِرف و مشاغل آزاد که منجر به فوت و یا ازکارافتادگی بیمهشده میشود، برعکس بررسی حوادث ناشی از کار بیمهشدگان اجباری، بررسی حادثه و حواشی آن در کمیسیونی مرکب از مسئول ادارۀ تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مسئول شعبه و بازرس فنی شعبۀ تأمین اجتماعی انجام میگیرد و نظریۀ کمیسیون با اکثریت آرا نافذ است، لذا ضرورت دارد حادثۀ رخداده برای شما، با فوریت به واحد امور بیمهشدگان شعبۀ مربوطه اعلام شود.
۲۴ سال و ۱۰ ماه است در بخش عمومی غیردولتی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری شاغل و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم. به علت شرایط خاص و سخت و زیانآور بودن کارم، به میزان ۴۰ درصد دچار معلولیت شدهام. پرسش این است که معلولان با چه شرایطی میتوانند بازنشسته شوند؟ و اینکه آیا سنوات ارفاقی نیز شامل امثال من میشود و نیاز به شرط سنی دارد یا خیر؟
قبلاً حداقل سابقۀ لازم برای بازنشستگی معلولان ناشی از کار ۲۰ سال بود، اما در اجرای چند رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و بخشنامهای که اخیراً توسط سازمان تأمین اجتماعی صادر شده، حداقل سابقۀ لازم به ۲۵ سال افزایش یافته است. شما میتوانید بعد از دو ماه و تکمیل سابقه به ۲۵ سال، درخواست بازنشستگی خود را به شعبۀ مربوطۀ تأمین اجتماعی تسلیم کنید. اگر کمیسیون پزشکی سازمان تأمین اجتماعی کاهش توانایی و ازکارافتادگی شما را از ۴۰ تا ۵۵ درصد تشخیص دهد، پنج سال سنوات ارفاقی به شما تعلق خواهد گرفت. ضمناً طبق دادنامۀ شمارۀ ۵ مورخ ۱۸ فروردین ۱۳۸۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری این قبیل معلولان برای بازنشستگی از شرط سنی معاف هستند.
در رابطه با دستورالعمل جدید سازمان تأمین اجتماعی در خصوص بیمۀ کارفرمایی اشخاص حقوقی غیردولتی، سؤالم این است اگر مدیرعامل بخواهد به تنهایی بیمۀ تأمین اجتماعی شود آیا تعهدات جدید سازمان تأمین اجتماعی کماکان مثل مقررات قبلی است؟
خیر، تعهدات سازمان تأمین اجتماعی در خصوص بیمۀ کارفرمایی اشخاص حقیقی و حقوقی بر اساس دستورالعمل قبلی شامل تعهدات بلندمدت بازنشستگی و ازکارافتادگی کلی و فوت و قسمتی از تعهدات کوتاهمدت از قبیل کمکهزینۀ کفنودفن و کمکهزینۀ وسایل کمکپزشکی پروتز و اروتز و اندوپروتز است. در بخشنامۀ جدید تعهدات سازمان تأمین اجتماعی در خصوص بیمۀ کارفرمایی اشخاص حقوقی غیر از تعهدات کوتاهمدت قبلی، موارد دیگری شامل هزینۀ سفر و هزینۀ اقامت بیمهشدۀ بیمار و همراه او، همچنین غرامت دستمزد ایام بیماری و ۹ ماه مرخصی زایمان به تعهدات کوتاهمدت اضافه شده و تعهدات اشخاص حقیقی تغییري نکرده است.
پیشتر اعلام شده بود اگر به مدت دو سال بعد از ابلاغ بدهی اجرایی، کارفرما (مدیون) با ارائۀ اسناد و مدارک مستندی مدعی تضییع حقوق قانونی خود شود، موضوع ادعای کارفرما پس از بررسی در کمیتههای شعبه و استان و ستاد مرکزی صرفاً برای یکبار در هیأتهای تشخیص مطالبات تجدید نظر مورد رسیدگی قرار میگیرد. در خصوص اسناد و مدارک نيز به مصادیقی اشاره شده بود. در این ارتباط در اعلام بدهی به کارگاه ما که به علت عدم اعتراض قطعی شده و به مرحله صدور اجرائیه رسیده و در آبانماه به ما ابلاغ شده، از دو نفر کارگري که حق بیمۀ آنها مورد مطالبه قرار گرفته و اسمشان درگزارش بازرسی درج شده بود، نفر اول چند ماه بعد از بازرسی انجام شده فوت کرده و نفر دوم بعد از مدتی به خدمت سربازی اعزام شده است. آیا این موضوع جزو مصادیق تلقی میشود و قابل رسیدگی است؟
بله، اگر مطالبۀ حق بیمه بعد از تاریخ فوت بیمهشده باشد، همچنین اگر وصول حقبیمه برای بیمهشده باشد که به خدمت سربازی رفته است، این دو مورد از مصادیق مورد نظر در مادۀ (۱۶) آییننامۀ هیأتهای تشخیص مطالبات سازمان تأمین اجتماعی بوده و در صورت اعتراض کارفرما قابل رسیدگی است.
مدتی است کارگاه شیرینیپزی در کرج دایر کردهام و دو نفر کارگر بیمهشدۀ تأمین اجتماعی دارم. اخیراً نیز یک کارگر جدید را به کار گرفتهام. چون او فاقد شمارۀ بیمه است و فرصت مراجعه به شعبۀ تأمین اجتماعی برای نامنویسی و اخذ شمارۀ بیمه برای او را ندارم، آیا امکان نامنویسی بیمهشده بهصورت غیرحضوری نیز میسر است؟
بله، در راستای کاهش مراجعات شرکای اجتماعی سازمان تأمین اجتماعی به شعب و افزایش سطح رضایتمندی مخاطبان تأمیناجتماعی، تاکنون بالغ بر۵۰ مورد از خدمات سازمان تأمین اجتماعی بهصورت غیرحضوری انجام میگیرد که یکی از این خدمات، نامنویسی غیرحضوری بیمهشدگان توسط کارفرماست. اگر لیست و پرداخت حق بیمۀ کارگران خود را بهصورت اینترنتی پرداخت میکنید (و دارای حساب کاربری هستید)، با بارگذاری مدارک هویتی کارگر جدید از قبیل صفحه اول شناسنامه (و صفحۀ آخر در صورت داشتن توضیحات تکمیلی)، کارت ملی، یک قطعه عکس، امضا و تکمیل فرم نامنویسی توسط فرد مورد نظر و کارفرما، شعبۀ تأمین اجتماعی بعد از رسیدگی مدارک بارگذاری شده شمارۀ بیمهشده به کارگر جدید تخصیص میدهد. البته لازم است حداکثر تا یک ماه پس از درخواست نامنویسی غیرحضوری، اصل پرسشنامۀ نامنویسی تکمیل شده را حضوری به شعبۀ مربوطۀ تأمین اجتماعی تحویل دهید.
دو ماه است یک شرکت حسابرسی با شخصیت حقوقی غیردولتی تأسیس کردهایم و سه نفر پرسنل داریم که تصمیم داریم آنها را بیمۀ تأمین اجتماعی کنیم. طبق اطلاعات قبلی یکی از شرایط بیمۀ کارفرمایی اشخاص حقیقی و حقوقی داشتن حداکثر ۵۵ سال و انجام معاینات پزشکی است. من که مدیرعامل شرکت هستم و ۵۶ سال دارم، آیا نمیتوانم همراه با بیمۀ پرسنل شرکت، خودم را نیز بیمۀ کارفرمایی کنم؟
در بخشنامۀ جدیدی که اخیراً در خصوص بیمۀ کارفرمایی اشخاص حقوقی و حقیقی صادر شده، سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است اشخاص حقیقی کماکان باید حداکثر ۵۵ سال داشته باشند، اما شرایط بیمۀ کارفرمایی اشخاص حقوقی غیردولتی تغییر کرده است. بدین صورت که سازمان تأمین ذاجتماعی کارفرمای شخص حقوقی را مکلف کرده است ضمن درج نام خود در لیست بیمۀ ارسالی کارکنان شرکت با عنوان شغلی مدیرعامل یا اعضای هیأتمدیره، نسبت به پرداخت حق بیمۀ خود نیز اقدام کند. در این دستورالعمل جدید داشتن شرط سنی و سابقۀ قبلی حذف شده و مدیرعامل یا عضو هیأتمدیره میتواند دستمزد واقعی را با نرخ ۲۷ درصد حق بیمه و بدون سه درصد بیمۀ بیکاری پرداخت کند. همچنين مقرر شده برعکس مقررات قبلی، منبعد کارفرمای شخص حقوقی اعم از مدیرعامل و اعضای هیأتمدیره نیاز به عقد قرارداد و رعایت شرط سن و سابقه و انجام معاینات پزشکی اولیه نداشته باشند (معاینات طبق مادۀ ۹۰ قانون تأمین اجتماعی صورت میگیرد). همچنین بیمه شدن کارفرمای شخص حقوقی صرفاً منوط به داشتن کارگر بیمهشدۀ تأمین اجتماعی نیست و مدیرعامل و یا اعضای هیأتمدیره مجاز هستند به تنهایی نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ خود اقدام کنند.
پیمانکار شهرداری هستم و یک قرارداد ششماهه با یکی از مناطق شهرداری کرج در خصوص خدمات شهری و فضای سبز منعقد کردهایم. در طول اجرای قرارداد لیستهای مربوط به کارگران شاغل در پروژه به تأمین اجتماعی ارسال و حق بیمههای مربوطه پرداخت شده است. با این حال شعبۀ مربوطۀ تأمین اجتماعی طبق ضریب مربوطه بابت ماندۀ بدهی قرارداد، من را بدهکار کرده و در صورتحساب ابلاغی به پیمانکار صرفاً اصل حق بیمه همراه با بیمۀ بیکاری و بدون جرائم اعلام بدهی شده و چون در مهلت قانوني ۳۰روزه به صورتحساب اعتراض نشده و بدهی پرداخت نشده است، موقع مراجعه به شعبۀ تأمین اجتماعی برای اخذ مفاصاحساب، جریمۀ عدم پرداخت حق بیمه نیز از پیمانکار وصول شده است. این در حالی است که در صورتحساب برآوردی اولیه جریمهای در نظر گرفته نشده بود. علت چیست؟
برعکس کارگاههای مشمول بیمۀ اجباری که در صورتحسابهای برآوردی آنها حسب مورد جریمۀ عدم ارسال لیست و جریمۀ عدم پرداخت حق بیمه منظور میشود، طبق مقررات در قراردادهای پیمانکاری اگر پیمانکار حداقل برای یک ماه لیست کارکنان شاغل در عملیات قرارداد را در مهلت قانونی به تأمین اجتماعی تسلیم کند، از پرداخت جریمۀ عدم ارسال لیست معاف خواهد بود. اما اگر با وجود ارسال لیست و پرداخت حق بیمه، طبق ضرایب مربوطه پیمانکار بدهکار شود در اعلام بدهی بابت اصل حق بیمه و بیمه پیمانکاری، در محاسبات اولیه جریمهای بابت تأخیر در پرداخت حق بیمه منظور نمیشود. چنانچه بعد از ابلاغ ماندۀ بدهی به پیمانکار بدهی ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ پرداخت نشود (مثل پیمانکاری شما) برای هرماه تأخیر به میزان دو درصد جریمۀ تأخیر پرداخت حق بیمه وصول میشود.
سه سال قبل شوهرم فوت کرده و مستمری بازماندگان دریافت میکنم. یک سال بعد از فوت او تصمیم داشتم ازدواج کنم و فکر میکردم در صورت ازدواج مجدد مستمری من قطع میشود، اما با آگاهی بر عدم قطع مستمری، مجدداً ازدواج کردم و بعد از مدتی شوهر دوم که بیمهشدۀ تأمین اجتماعی بود فوت کرد. آیا میتوانم ضمن استفاده از مستمری شوهر اولی از مستمری بازماندگان همسر دومی نیز برخوردار شوم؟
خیر، طبق مادۀ (۹۴) قانون تأمین اجتماعی هرکدام از مستمریها که میزان آن بیشتر است به شما تعلق خواهد گرفت و نمیتوانید از دو مستمری بازماندگان بهرهمند شوید.
