
سازمان تأمین اجتماعی، به عنوان بزرگترین نهاد بیمهگر اجتماعی کشور با پوشش حدود ۵۰ میلیون نفر، در یک معادله حساس قرار دارد. سلامت این سازمان که تأمینکننده حقوق بازنشستگان، مستمریبگیران، هزینههای درمانی و سایر مزایای بیمهای برای ذینفعان است، بهشدت به جریان مستمر و منظم ورودی منابع مالی با پرداخت حقبیمهها از سوی همه بیمهشدگان مشمول وابسته است.
به گزارش تأمین ۲۴، همچنین در این میان، کارفرمایان با بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار کارگاه فعال در کشور، نقش کلیدی در تأمین به موقع این منابع پایدار به عهده دارند. آنها پل ارتباطی میان نیروی کار و سازمان تأمین اجتماعی محسوب میشوند و پرداخت بهموقع حقبیمه توسط آنها، ضامن بقا و عملکرد این نهاد عظیم است. البته بهترین مسیر برای پرداخت به موقع حقبیمهها استفاده از ظرفیت ارسال لیست هوشمند است. لیست هوشمند بهترین راهکار برای جلوگیری از خطای انسانی و تسهیل دسترسی کارفرمایان برای ارسال لیست حقبیمههای کارگران تحت پوشش به شمار میرود.
حجت آرین، کارشناس بیمههای اجتماعی در این باره در گفتوگو با تأمین ۲۴ اظهار کرد: اجرایی شدن طرح لیست هوشمند حقبیمه، اقدامی تأثیرگذار در مسیر راهبردهای هوشمندسازی تأمین اجتماعی، بستری برای رشد وصول حقبیمه، کاهشدهنده چالشهای کارفرمایان در این رابطه، تسهیلگر ارسال لیست و پرداخت حقبیمه توسط کارفرمایان و ابزاری برای تحقق توسعه خدمات الکترونیک این سازمان محسوب میشود.
آرین ادامه داد: پس از اجرای آزمایشی پروژه لیست هوشمند حقبیمه در برخی استانها و تعمیم اجرای آن به همه شعبههای سراسر کشور، در همین رابطه کارفرمایان کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی بهواسطه الزام به تنظیم و ارائه ماهانه لیستهای حقبیمه به تأمین اجتماعی، باید در قالب این طرح اقدام به تنظیم و ارسال لیست هوشمند به سازمان کنند.
تعهد کارفرمایان، تأمین حدود ۸۰ درصد منابع پایدار
کارفرمایان فعال در کارگاه تعهدی که برای پرداخت حقبیمههای همه کارگران تحت پوشش خود دارند باید در سریعترین زمان ممکن نسبت به انجام این پرداختیها اقدام کنند تا سازمان تأمین اجتماعی هم بتواند به تعهدات خود جامه عمل بپوشاند.
براساس آخرین دادههای آماری سازمان تأمین اجتماعی بخش اعظمی از منابع پایدار خود را از محل پرداخت حقبیمه توسط ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار بیمهشده اصلی مشمول در کارگاههای تحت پوشش دریافت میکند که همین موضوع اهمیت پرداخت به هنگام این منابع را بیشتر کرده است.
متولیان ۸۰ درصد منابع بزرگترین سازمان بیمهای کشور که کارفرمایان فعال در کارگاههای تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی را تشکیل میدهند باید با توجه به اهمیت اقدامات و برنامههای این نهاد بیمهگر در راستای اجرای تعهدات کوتاهمدت و بلندمدت، حتما حقبیمههای پرداختی را پیش از پایان ماه پرداخت کنند.
لیست هوشمند؛ راهی برای تأمین آرامش بیمهشدگان
با توجه به اینکه سازمان تأمین اجتماعی تعهداتی در حدود ۱۲۵ هزار میلیارد تومان به صورت ماهانه برای ارائه خدمات به بیمهشدگان و مستمریبگیران به عهده دارد به همین واسطه سنگینی بار بر دوش کارفرمایان برای پرداخت حقبیمه نیز باید در موعد مقرر اجرایی شود.
سازمان تأمین اجتماعی برای ایفای تعهدات خود، ماهانه نیاز به حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان فقط برای پرداخت مستمریهای افراد مستمریبگیر و بازنشسته نیاز دارد. از اینرو، باید کارفرمایان با ارسال لیست هوشمند حقبیمه مربوط به کارگران سازمان تأمین اجتماعی را در این مسیر یاری کنند. همچنین در طرف درآمدها، عمدهترین منبع، وصول حقبیمه است که سهمی بالغ بر ۸۰ درصد از درآمدهای ماهانه این سازمان را تشکیل میدهد. این رقم به وضوح نشان میدهد که سلامت مالی تأمین اجتماعی در گرو انضباط مالی جامعه کارفرمایی است.
سازمان تأمین اجتماعی مصارف کلانی به صورت ماهانه به عهده دارد بنابراین هرگونه اختلال در ورودی حقبیمه، میتواند بهطور مستقیم این پرداختهای حیاتی را تحت تأثیر قرار دهد. تأمین اجتماعی خدمات گستردهای به حدود ۵۰ میلیون نفر در بخش بیمهشدگان و مستمریبگیران را به عهده دارد.
تحول با پرداخت لیست هوشمند حقبیمه
کارفرمایان سازمان تأمین اجتماعی که ماهانه موظف به پرداخت حقبیمههای کارگران مشمول و تحت پوشش خود هستند با شیوه سنتی پرداختی خود با چالشهایی مواجه بودند که از جمله آنها میتوان به ایجاد خطاهای انسانی و بدهی انباشته اشاره کرد. برای دههها، فرآیند پرداخت حقبیمه مبتنی بر لیستهای کاغذی و مراجعه حضوری بود.
طبق آخرین اطلاعات این روش با مشکلاتی همچون خطای محاسباتی بالا به دلیل دخالت دستی، اتلاف وقت برای کارفرما و کارکنان شعب و ایجاد و انباشت ناخواسته بدهی و جریمه برای کارفرمایان، گاهی به دلیل اطلاعرسانی دیرهنگام مغایرتها همراه بود.
در همین رابطه، راهکار دیجیتال برای پرداخت حقبیمههای کارگران تحت پوشش کارگاههای مشمول سازمان تأمین اجتماعی بهترین اقدام بود زیرا تحول با «لیست هوشمند حقبیمه» امکانپذیر است. همانگونه که این کارشناس بیمههای اجتماعی بیان کرد: فرایندهای غیرحضوری ارائه خدمات تأمین اجتماعی به جامعه کافرمایی با تحقق لیست هوشمند حقبیمه شکل جدیدی به خود گرفت. به این واسطه مزایای پرشماری برای سازمان تأمین اجتماعی، کارفرمایان و بیمهشدگان رقم خورد. در این قالب مزایایی نظیر کاهش اختلافات بین سازمان تأمین اجتماعی و کارفرمایان در زمینه مبالغ حقبیمه و جرائم مربوط به آن قابل اشاره است.
وی اضافه کرد: پیش از این، در راستای فرایند پردازش برخط لیستهای ارسالی حقبیمه کارفرمایان، بعد از ارسال لیست و بدون حضور کارفرما کنترلهای محاسباتی و فرایندی بر روی لیستهای دریافتی اعمال و در برخی موارد منجر به ایجاد بدهی یا اعمال جریمه برای کارفرمایان میشد. اکنون اما با تحقق لیست هوشمند، کنترلهای برخط در زمان تنظیم و ارسال لیست از سوی کارفرما اعمال و بازخورد بههنگام برای اصلاح اشکالات و نواقص احتمالی به کارفرما داده میشود.
آرین ادامه داد: پیشگیری از انباشت بدهی کارفرمایان، جلوگیری از جرائم احتمالی این بخش و تسهیل در وصول حقبیمه از مزایای این مهم برشمرده میشود. اعمال برخط کنترلهای مربوط به بعد از تکمیل و ارسال لیست حقبیمه در شعب و در غیاب کارفرما که در مواردی، شکلگیری بدهی و جریمه را برای کارفرمایان موجب میشد، از دیگر موارد مثبت کارکردی لیست هوشمند در حوزههای اشاره شده محسوب میشود.
مزایای کلیدی لیست هوشمند
برای فائق آمدن بر این چالشهای تاریخی، سازمان تأمین اجتماعی از خرداد ۱۴۰۳ اجرای سراسری «طرح لیست هوشمند حقبیمه» را اجرایی کرد. این سیستم که از طریق سامانه خدمات غیرحضوری (es.tamin.ir) در دسترس است، یک تغییر پارادایم ایجاد کرده است.
البته مزایای کلیدی لیست هوشمند شامل پردازش برخط و شفاف، جلوگیری از بدهی انباشته، کاهش اختلافات، تضمین حقوق بیمهشده و خدمات ۲۴ ساعته میشود. کنترلهای محاسباتی پیش از ارسال نهایی لیست و در حضور مجازی کارفرما انجام میشود. کارفرما بلافاصله از مغایرتها، کسریها یا جرائم دیرکرد مطلع میشود.
همچنین با حذف مرحله پردازش پنهان در شعبه، از ایجاد بستانکاریهای کاذب و انباشت ناخواسته بدهی جلوگیری میکند. شفافیت در محاسبه جرائم دیرکرد همزمان با حقبیمه ماه جاری، موجب کاهش کشمکش بین کارفرما و سازمان میشود. دقت بالاتر در ثبت ریزدستمزدها و عناوین شغلی، از تضییع حقوق آینده بیمهشدگان مانند محاسبه دقیقتر مستمری بازنشستگی جلوگیری میکند. امکان ارسال لیست و پرداخت در تمام ساعات شبانهروز، انعطافپذیری زیادی برای کارفرمایان ایجاد کرده است.
آرین معتقد است که بازخورد متناسب برای اصلاح اشکالات و نواقص احتمالی به کارفرما، بهدنبال تحقق پروژه لیست هوشمند، اجرایی شد. با تعمیم این طرح در سراسر کشور متمرکزسازی، هوشمندی و تحقق همزمان این دو شاخصه در راستای پردازش فهرست حقبیمه کارفرمایان از ویژگیهای این فرایند خواهد بود. کارفرما نیز در این وضعیت قبل از ارسال، فرصت رفع نواقص احتمالی لیست حقبیمه را خواهد داشت. این روند، بخشی از چالشهای ارتباط بین تأمیناجتماعی و کارفرما را برطرف میکند.
وی بیان کرد: همینطور مواردی مانند پرداخت برخط و آسان حقبیمه، جلوگیری از تضییع حقوق بیمهشدگان ناشی از خطای کاربری احتمالی، انجام برخط پردازشهای لیست و مطلعشدن برخط کارفرمایان از نتیجه پردازشها و کاهش ازدحام در شعب و پیشگیری از معطلی مراجعان را میتوان از دیگر دستاوردهای اجرای این پروژه مهم و تأثیرگذار بیمهای دانست.
کارشناس بیمههای اجتماعی گفت: عدم ایجاد بستانکاریهای کاذب، جلوگیری از انباشت بدهیها و جرائم پرداخت لیست، کنترل عناوین شغلی و ریزدستمزدها، کنترل میزان رشد دستمزدها و مزایای مشمول کسر حقبیمه و جلوگیری از بروز خطا و اعتراض کارفرمایان نیز بخش دیگری از مزایای خروج از رویه پیشین ارسال لیست حقبیمه است. کاهش خطاهای انسانی و کاربری، وصول بههنگام پرداختها و در نقطه مقابل، ارائه درست و بهوقت تعهدات قانونی تأمیناجتماعی در قبال جامعه کارفرمایی و مجموع بیمهشدگان نیز از دستاوردهای تحقق لیست هوشمند حقبیمه است.
وی اضافه کرد: در واقع انتقال از روشهای دستی تنظیم و ارسال لیست حقبیمه بهصورت مکانیزه و اتوماتیک این موارد را موجب شده است. در حال حاضر فرآیند ارسال لیست هوشمند حقبیمه، در سطح کشور از طریق سامانه es.tamin.ir قابلیت انجام در طول 24 ساعات شبانهروز را دارد و امکان بهرهمندی از این بستر برای کارفرمایان فراهم است. در سامانه لیست هوشمند حقبیمه، تمام اطلاعات بهصورت برخط انجام میشود. همچنین محاسبات این بخش، بر اساس ضوابط است و بازخوردهای آن بهصورت لحظهای دریافت میشود.
آرین افزود: کنترل آیتمهای لیست هوشمند حقبیمه برمبنای قوانین و مقررات مربوطه و انجام پردازش و بررسی اطلاعات هویتی بیمهپردازان در قالب فعالیت سامانه موردنظر بهصورت برخط صورت میگیرد.
پرداخت حقبیمه سرمایهگذاری برای امنیت اجتماعی
پرداخت بهموقع و دقیق حقبیمه از سوی جامعه کارفرمایان، تنها یک تکلیف قانونی نیست، بلکه سرمایهگذاری برای امنیت اجتماعی کل کشور است. سیستم لیست هوشمند با هوشمندسازی این فرآیند، گامی بلند در کاهش هزینههای مبادله برای کارفرمایان، تضمین جریان نقدینگی برای تأمین اجتماعی و حفظ کرامت و امنیت روانی میلیونها بیمهشده و بازنشسته به شمار می رود.
با این حال، تداوم این موفقیت نیازمند آموزش مستمر جامعه کارفرمایی، بهبود مستمر پلتفرمهای دیجیتال و شفافیت هرچه بیشتر سازمان در قبال نحوه مصرف منابع است. آینده نظام تأمین اجتماعی، امروز در گرو تصمیمات مدیران مالی یک میلیون و ۴۰۰ هزار کارگاه در سراسر کشور رقم میخورد.