تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
حوادث و بیماریهای ناشی از کار همچنان یکی از جدیترین چالشهای نظامهای تأمیناجتماعی در جهان به شمار میآیند؛ مسئلهای که سالانه جان میلیونها کارگر را میگیرد و میلیونها نفر دیگر را با آسیبهای پایدار جسمی و اجتماعی روبهرو میکند. سازمان جهانی کار برآورد کرده است که هر سال حدود ۲.۷ میلیون نفر در جهان بر اثر حوادث و بیماریهای شغلی جان خود را از دست میدهند؛ آماری که به معنای بیش از ۷۵۰۰ مرگ در هر روز است. افزون بر این، نزدیک به ۳۷۴ میلیون نفر نیز دچار آسیبهای غیرکشنده ناشی از کار میشوند. چنین واقعیتی نشان میدهد مسئله ایمنی محیط کار تنها یک دغدغه فنی یا صنعتی نیست، بلکه به موضوعی اقتصادی و اجتماعی با پیامدهای گسترده برای دولتها، کارفرمایان و نظامهای بیمهای تبدیل شده است.
حسین مشیریتبریزی، مدیرکل امور بینالملل سازمان تأمیناجتماعی، با اشاره به همین واقعیتها تأکید میکند که گسترش رویکردهای پیشگیرانه میتواند نقش تعیینکنندهای در کاهش این خسارتها ایفا کند. به گفته او، پویش «چشمانداز صفر» یکی از مهمترین ابتکارهای جهانی برای تحقق محیطهای کار ایمنتر است؛ رویکردی که سازمان تأمیناجتماعی نیز تلاش کرده آن را در فضای سیاستگذاری و فعالیتهای تخصصی کشور معرفی و تقویت کند.
چالشهای نوین ایمنی کار
تحولات پرشتاب اقتصاد جهانی، ساختار بازار کار را دگرگون کرده و مخاطرات تازهای در محیطهای کاری پدید آورده است. گسترش مهاجرت نیروی کار، تغییرات جمعیتی، توسعه فناوریهای نو و رشد الگوهای تازه اشتغال همچون فعالیتهای اینترنتی و مجازی، همگی شرایطی ایجاد کردهاند که مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی را پیچیدهتر از گذشته ساخته است.
حسین مشیریتبریزی توضیح میدهد که چنین شرایطی ضرورت توجه جدیتر به سیاستهای پیشگیرانه را آشکار میکند. او میگوید پویش «چشمانداز صفر» در حقیقت یک استراتژی بلندمدت برای ارتقای ایمنی محیط کار است؛ راهبردی که بر بهبود تدریجی شرایط کار و کاهش مستمر مخاطرات شغلی تأکید دارد. مشیریتبریزی تأکید میکند دستیابی به محیط کاری بدون حادثه تنها زمانی ممکن خواهد بود که ایمنی، سلامت و رفاه نیروی کار به صورت همزمان در سیاستگذاریها و برنامههای اجرایی مورد توجه قرار گیرد. بر همین اساس، چشمانداز صفر صرفاً یک شعار نیست، بلکه نقشه راهی برای سازمانها و بنگاههای اقتصادی به شمار میرود.
گفتههای مدیرکل امور بینالملل سازمان تأمیناجتماعی نشان میدهد انعطافپذیری این رویکرد یکی از مهمترین مزیتهای آن است. هر سازمان میتواند متناسب با شرایط و اولویتهای خود در حوزه ایمنی یا سلامت شغلی، برنامههای پیشگیرانه را طراحی و اجرا کند. چنین ویژگی باعث شده این پویش در صنایع مختلف و در بسیاری از کشورهای جهان مورد استقبال قرار گیرد.
اقدامات سازمان برای پیشگیری
نقش سازمانهای تأمیناجتماعی در گسترش فرهنگ پیشگیری، در سالهای اخیر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. مشیریتبریزی توضیح میدهد عضویت سازمان تأمیناجتماعی ایران در هیأت رئیسه اتحادیه بینالمللی تأمیناجتماعی فرصتی فراهم کرده تا معرفی پویش چشمانداز صفر در دستور کار قرار گیرد.
به گفته او، مجموعهای از اقدامات عملی برای آشنایی کارفرمایان و فعالان اقتصادی با این رویکرد آغاز شده است. ترجمه رهنمودهای بینالمللی پیشگیری از مخاطرات شغلی، انتشار تجربههای موفق کشورهای مختلف و برگزاری وبینارهای تخصصی درباره حوادث کار از جمله این اقدامات محسوب میشود.
مشیریتبریزی همچنین به برگزاری نشستهای تخصصی با حضور نمایندگان صنایع و همکاری با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اشاره میکند. دعوت از شرکت ملی صنایع مس ایران به عنوان تنها شرکت ایرانی عضو این پویش برای ارائه تجربههای خود در نشستهای تخصصی نیز بخشی از همین روند بوده است. مدیرکل امور بینالملل سازمان تأمیناجتماعی معتقد است تحقق اهداف پویش چشمانداز صفر میتواند آثار اقتصادی مهمی نیز به همراه داشته باشد. او میگوید کاهش حوادث شغلی در نهایت به کاهش هزینههای سازمانهای بیمهگر از جمله پرداخت غرامت دستمزد و سایر تعهدات مرتبط با حوادث کار منجر خواهد شد.
مشیریتبریزی با اشاره به رهنمودهای اتحادیه بینالمللی تأمیناجتماعی توضیح میدهد این اسناد بر تقویت اقدامات پیشگیرانه در کنار جبران خسارت و توانبخشی تأکید دارند. هدف چنین رویکردی آن است که سازمانهای بیمهای تنها به پرداخت خسارت بسنده نکنند، بلکه در مسیر کاهش ریشهای مخاطرات شغلی نیز نقش فعالی ایفا کنند. مطالعات بینالمللی نیز اهمیت این رویکرد را تأیید کردهاند.
بررسی اتحادیه بینالمللی تأمیناجتماعی نشان میدهد هر واحد سرمایهگذاری در حوزه ایمنی و بهداشت شغلی میتواند بازدهی بیش از دو برابر ایجاد کند. مشیریتبریزی در پایان تأکید میکند سازمانهای تأمیناجتماعی به دلیل دسترسی به دادههای گسترده بیمهشدگان، ظرفیت مهمی برای شناسایی حوزههای پرخطر و طراحی برنامههای ملی پیشگیری دارند. چنین ظرفیتی میتواند به تدوین سیاستهای مؤثر برای کاهش حوادث شغلی و حفظ سلامت نیروی کار کمک کند؛ هدفی که پویش چشمانداز صفر آن را به عنوان افقی مشترک برای دولتها، کارفرمایان و نظامهای بیمهای ترسیم کرده است.
