پاسداری از سازمان بین‌نسلی کارگران

به گزارش تأمین ۲۴، اموال سازمان تأمین اجتماعی حاصل سال‌ها و دهه‌ها پرداخت حق‌بیمه توسط میلیون‌ها نفر کارگر و کارفرما است که به امانت نزد سازمان سپرده شده تا در دوران بازنشستگی، ازکارافتادگی یا فوت سرپرست، به آنها و خانواده‌شان بازگردانده شود. بنابراین، صیانت از این اموال، نه یک اقدام تشریفاتی، بلکه تضمین‌کننده حیات و پایداری این صندوق بین‌نسلی برای نسل‌های آینده است. این گزارش به تحلیل اهمیت صیانت از اموال و تأثیر آن بر همه ذینفعان می‌پردازد.

صیانت از اموال تأمین اجتماعی را می‌توان به نوعی پاسداری از سفره بین‌نسلی کارگران دانست، زیرا این‌گروه‌ها با هزاران امید و تضمینی برای آینده خود و خانواده، حق‌بیمه پرداخت کرده‌اند که در آینده بتوانند زندگی خود را تأمین کنند. 

حال در چنین شرایطی بسیاری از بازنشستگان و ذینفعان اموال تأمین اجتماعی انتظار دارند که صیانت از اموال سازمان به گونه‌ای باشد که طعمه حیاط‌خلوت برخی نشود و از طرفی دیگر به عنوان پشتوانه‌ای برای معیشت بازنشستگان باشد. به همین واسطه باید با استفاده از فرایندهایی همچون شفافیت و بازرسی، راهکارهای صیانت از بیت‌المال کارگران را به خوبی اعمال کرد.

دفاع از منابع سازمان تأمین اجتماعی را می‌توان دفاع از منافع همه ذینفعان این نهاد تلقی کرد زیرا این اندوخته‌ها و سرمایه‌های افراد بیمه‌پرداز، تضمین‌کننده حال و آینده همه افراد مشمول در سازمان تأمین اجتماعی محسوب می‌شود به همین واسطه باید بزرگترین نهاد بیمه‌ای بتواند صیانت از این اموال را برنامه محوری و رویکرد همیشگی خود بداند.

اهمیت صیانت از اموال سازمان برای ذینفعان

صیانت از اموال سازمان تأمین اجتماعی به دلیل پشتوانه پرداخت مستمری‌ها، بازوی اقتصادی در خدمت ذینفعان و حق مسلم مالکان واقعی دارای اهمیت ویژه است. اموال و دارایی‌های سازمان تأمین اجتماعی، از جمله شرکت‌های سودآور شستا، پشتوانه اصلی پرداخت مستمری‌ها به بازنشستگان و سایر مقرری‌بگیران است. بارها مدیریت سازمان تأمین اجتماعی تأکید کرده است: «حفاظت از منابع سازمان، در نهایت برابر با تأمین منافع همه ذینفعان خواهد بود» حال در چنین شرایطی هرگونه تعدی به این اموال، کاهش ارزش آنها یا مدیریت ناکارآمد، مستقیماً توان سازمان تأمین اجتماعی را برای ایفای تعهدات بلندمدت خود کاهش می‌دهد.

از سویی دیگر، شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) به عنوان بازوی اقتصادی سازمان، وظیفه دارد با سرمایه‌گذاری سودآور، منابع لازم برای پشتیبانی از تعهدات سازمان را فراهم آورد. با این حال، نگرانی‌هایی درباره عملکرد این شرکت وجود دارد. بنابراین صیانت از اموال شستا و نظارت بر عملکرد آن، یک دغدغه جدی برای ذینفعان است.

همچنین بازنشستگان و بیمه‌شدگان، به عنوان صاحبان اصلی منابع سازمان، حق دارند بر نحوه اداره اموال خود نظارت کنند. بر اساس اساسنامه کانون بازنشستگان که به تأیید وزارت کار رسیده است، «پیگیری حقوق حقه بازنشستگان در مراجع مختلف» وظیفه این کانون است و این شامل نظارت بر مجموعه‌های سازمان تأمین اجتماعی و دولت نیز می‌شود.

براساس تحلیل مزیت‌ها موجود، این نظارت مالکانه، تضمینی برای جلوگیری از تصمیم‌گیری‌های یک‌جانبه و غیرکارشناسی است که ممکن است به زیان منابع سازمان تأمین اجتماعی تمام شود.

مرتضی لطفی رییس هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی ۲۷ بهمن ماه سال گذشته در رویداد هم‌اندیشی کمیته‌های حسابرسی شرکت‌های تابعه این سازمان گفت: اولین وظیفه کمیته‌های حسابرسی، شفافیت و دقت در گزارش‌گیری مالی و تطبیق با قوانین و برنامه‌های موجود است. ذینفعان ما حق‌الناس هستند. افرادی که سال‌ها منابع خود را در اختیار ما گذاشتند تا در دوران بازنشستگی از آن استفاده کنند. این امانت، مسئولیت ما را چند برابر می‌کند.

لطفی با تأکید بر مسئولیت جمعی هیأت‌مدیره و کمیته‌های حسابرسی تصریح کرد: در برابر آنچه در کمیته‌های حسابرسی اتفاق می‌افتد مسئولیم. اگر حسابرسی به موقع گزارش ندهد تخلف رخ داده است. کمیته‌های حسابرسی در شفافیت مالی و مقابله با فساد، نقش جدی دارند. همه ارکان یک سازمان به طور تضامنی در قبال کیفیت و نگهداری از دارایی‌ها مسئول هستند. در قانون، هیأت مدیره به عنوان رکن بالادستی ناظر تعریف شده که برای نظارت بر اثربخشی عملیات، رعایت استانداردهای قانونی و اجرای برنامه‌های راهبردی، باید سازوکار مناسبی داشته باشد. بر این اساس، در منشور بورس، کمیته حسابرسی داخلی به عنوان بازوی نظارتی سازمان پیش‌بینی شده است.

لطفی با اشاره به ترکیب اعضای کمیته حسابرسی گفت: این کمیته‌ها توسط اعضای هیأت مدیره تشکیل می‌شوند و به همین دلیل دو عضو هیأت مدیره در آن حضور دارند. برای تقویت بار استقلال، یک عضو مستقل از بیرون نیز به آن اضافه شده است. همچنین در کمیته حسابرسی داخلی، نماینده مدیرعامل نیز حضور دارد.

راهکارهای تقویت صیانت از اموال تأمین اجتماعی 

مهم‌ترین راهکارها و برنامه‌هایی که می‌تواند منجر به تقویت مسیرهای صیانت از اموال سازمان تأمین اجتماعی شود، مشارکت شرکای اجتماعی در تصمیم‌گیری‌ها،نظارت مستقیم کانون بازنشستگان بر شستا، تحقیق و تفحص با حضور نمایندگان ذینفعان، اصلاح ساختار مدیریتی و تسویه بدهی دولت به شمار می‌روند.

مدیریت سازمان تأمین اجتماعی همیشه بر ضرورت همراهی شرکای اجتماعی برای اجرای برنامه‌های اصلاحی تأکید دارد. حضور فعال نمایندگان کارگری، کارفرمایی و بازنشستگی در هیأت‌های تصمیم‌گیری، می‌تواند از اتخاذ تصمیمات خلاف منافع ذینفعان جلوگیری کند.

در همین رابطه، دولت باید نسبت به تسویه بدهی انباشته خود به سازمان تأمین اجتماعی اقدام کند. تا زمانی که این بدهی پابرجاست، سازمان برای تأمین نقدینگی و سرمایه‌گذاری با مشکلاتی همراه خواهد بود.

اسماعیل گرجی‌پور، نائب رئیس هیأت مدیره سازمان تأمین‌ اجتماعی نیز با اشاره به اقدامات مثبت در سطح ستاد و معاونت اقتصادی، بر لزوم به‌روزرسانی شاخص‌های کمی و کیفی برای ارزیابی اثربخشی کنترل‌های داخلی تأکید کرد و گفت: هیأت مدیره و ارکان سازمان موظفند با قاطعیت، سازوکارهای لازم برای اجرای دقیق کنترل‌های داخلی را هم در ستاد و هم در شرکت‌های زیرمجموعه پیگیری و عملیاتی کنند.

پرویز نصیری، عضو هیأت مدیره سازمان و رییس کمیته حسابرسی سازمان تأمین اجتماعی نیز در این جلسه بر ضرورت برگزاری نشست های تخصصی برای انتقال دانش تاکید کرد.

مزیت‌های تحول‌آفرین صیانت از اموال برای ذینفعان

مزیت تأثیر بر ذینفعان به عنوان یک نتیجه نهایی می‌‌تواند پایداری بلندمدت صندوق تضمین پرداخت مستمری‌ها برای سال‌های آینده در راستای امنیت خاطر بازنشستگان و بیمه‌شدگان، افزایش سودآوری شستا، منابع بیشتر برای حمایت از تعهدات سازمانی، افزایش توان پرداخت و بهبود معیشت، شفافیت مالی، جلوگیری از فساد، توزیع عادلانه منابع بین همه ذینفعان،نظارت مالکانه مشارکت در تصمیم‌گیری‌های کلان، کاهش تصمیمات خلاف منافع ذینفعان، کاهش مداخلات دولتی، استقلال بیشتر سازمان تأمین اجتماعی در مدیریت دارایی‌ها و افزایش کارایی و بهره‌وری است.

مصطفی سوری، معاون اقتصادی و سرمایه‌گذاری سازمان تأمین اجتماعی هم با بیان اینکه مطلوبیت، متوسط یا ضعیف بودن عملکرد شرکت‌ها بر اساس شاخص‌های اعلامی تعیین شده است، گفت: قطعاً در دوره‌های بعدی، سایر شرکت‌ها نیز مورد ارزیابی قرار گرفته و گزارش عملکرد آنها ارائه خواهد شد.

سوری افزود: مهم ترین دارایی ما در حوزه رفاه تأمین اجتماعی، «اعتماد» است و نظارت موثر، اقدامی برای صیانت از این دارایی محسوب می‌شود. هدف از این نظارت‌ها اطمینان‌بخشی از صیانت از حقوق بین‌النسلی و اموال عمومی و ارتقای پاسخگویی در شرکت‌ها است. در این راستا حرکت از «نظارت واکنشی»به «نظارت پیشگیرانه» مورد تأکید است

صیانت از سرمایه‌ها؛ الزامی حیاتی 

صیانت از اموال و سرمایه‌های سازمان تأمین اجتماعی، نه یک شعار اداری، بلکه یک الزام حیاتی برای بقای بزرگترین سازمان بیمه‌ای کشور است. این اموال که حاصل سال‌ها تلاش و پرداخت حق‌بیمه میلیون‌ها کارگر ایرانی است، باید با بالاترین میزان شفافیت و کارآمدی مدیریت شود تا بتواند پاسخگوی نیازهای نسل فعلی و آینده باشد.
حفاظت از منابع سازمان تأمین اجتماعی، در نهایت برابر با تأمین منافع همه ذینفعان خواهد بود، این موضوع گوهر اصلی صیانت از اموال را بیان می‌کند؛ هر ریالی که از اموال سازمان صیانت شود، در نهایت به جیب همان کارگران و بازنشستگانی بازمی‌گردد که صاحبان اصلی این سرمایه‌های سازمان محسوب می‌شوند.

تحقق نظارت مؤثر بر اموال سازمان تأمین اجتماعی، نیازمند مشارکت فعال شرکای اجتماعی، اصلاح ساختار مدیریتی، تسویه بدهی دولت و ایجاد شفافیت کامل در شرکت‌های زیرمجموعه شستا است. تنها در این صورت است که می‌توان امیدوار بود «سفره بین‌نسلی کارگران ایران» برای نسل‌های آینده نیز پابرجا بماند.