تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
به گزارش تأمین 24، زمانی که 84 خدمت به صورت غیرحضوری به همه ذینفعان و مشمولان سازمان تأمین اجتماعی ارائه میشود، این نشان از تحولی بزرگ در هوشمندسازی و دیجیتالمحوری انواع خدمت به گروههای مختلف تحت پوشش بزرگترین نهاد بیمهگر دارد، خدماتی که نه برای امروز بلکه برای همه آیندگان و نسلهای بعد هم طراحی شده است.
این سازمان بیننسلی هر گامی که امروز برای بیمهشدگان و مستمریبگیران برمیدارد، آینده این سازمان و همه افراد ذینفع را تأمین میکند. حال باید دید که در این سالها تأمین اجتماعی با این تعداد خادمت غیرحضوری، به سازمانی هوشمند تبدیل شده است. ابتدا ا ز حذف دفترچههای کاغذی شروع کرد تا امروز که در مسیر هوشمندسازی و تحول دیجیتال در بزرگترین صندوق بیمهای کشور گام نهاده است.
سیاستها و راهبردهای هوشمندسازی
مهمترین قدمها در راستای رسیدن به سازمانی با تحولات دیجیتالمحور و حرکت به سمت تأمین اجتماعی هوشمند، اجرای سیاستها و راهبردهای هوشمندسازی است. در این مسیر علاوه بر تدوین ۲۰ طرح تحولآفرین و توسعهای، حرکت از خدمات دیجیتال به هوشمند، تعامل برخط با سایر دستگاهها و بازنگری و چابکسازی فرایندها در این سازمان بزرگ بیمهگر البته برای به منفعت رسیدن ذینفعان اجرایی شد.
سازمان تأمین اجتماعی در سال 1403 با هدف تحقق سیاستهای توسعهای، بهبود حکمرانی و ساماندهی منابع، ۲۰ طرح تحولآفرین را تعیین و ابلاغ کرد. حوزه فناوری اطلاعات سازمان علاوه بر مسئولیت مستقیم اجرای برخی از این طرحها، در پیادهسازی ۱۴ طرح دیگر نیز نقش کلیدی دارد.
دامون خدابنده، رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی در این باره گفت: سازمان تأمین اجتماعی از سالهای گذشته برنامه تأمین اجتماعی هوشمند را برنامهریزی و سیاستگذاری کرده است. البته زمانی که ما خدمات حوزه غیرحضوری و هوشمند این سازمان را تحویل گرفتیم، تنها طرح 3070 یعنی 30 خدمت و 70 میلیون بار کاهش مراجعه به مراکز و شعب بیمهای اجرایی شده بود. اما با انجام اقدامات مربوط به طرحهای مختلف حوزه هوشمندسازی در بستر الکترونیک، در حال حاضر تعداد خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی به 84 مورد افزایش یافته است.
خدابنده اظهار کرد: در واقع اکنون تعداد 84 خدمت بر پایه الکترونیک با بیش از 100 میلیون بار مراجعه بدون حضور در مراکز و شعب این سازمان به ذینفعان و مخاطبان ارائه میشود. سیاست و راهبرد اصلی سازمان تأمین اجتماعی گسترش این نوع خدمات در بستر الکترونیک و فضای مجازی است تا بیمهشدگان و مستمریبگیران بتوانند این مجموعه سرویسها و خدمات متنوع را در سریعترین زمان دریافت کنند.
به گفته وی، این مسأله علاوه بر کاهش رفتوآمد ذینفعان و شرکای اجتماعی به مراکز دریافت خدمات این سازمان نظیر شعب و مراکز درمانی، منجر به ارائه مطلوبتر خدمات با کاهش خطای انسانی میشود. با توجه به اولویتهای حوزه هوشمندسازی خدمات، در برنامهریزیهای تأمین اجتماعی حرکت به سوی اقدامات در بستر الکترونیک و گسترش سرویسهای غیرحضوری است. به همین منظور افزایش خدمات غیرحضوری در برنامه کاربردی تأمین من و سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به بیمهشدگان، مستمریبگیران، کارفرمایان و شرکای اجتماعی در اولویت و در دستور کار قرار دارد.
مدیریت سازمان تأمین اجتماعی بر این نکته تأکید دارد که توسعه خدمات غیرحضوری، صرفاً یک هدف نیست، بلکه باید به سمت «خدمات هوشمند» حرکت کنیم؛ خدماتی که بدون نیاز به مراجعه ذینفعان و با حداقل مداخله نیروی انسانی ارائه شوند. ایدهآل سازمان این است که فرآیند ارائه تمامی خدمات به صورت هوشمند و بدون مداخله غیرضرور نیروی انسانی انجام شود.
یکی دیگر از ارکان کلیدی هوشمندسازی، برقراری تعامل الکترونیکی با سایر نهادهای مولد اطلاعات از طریق شبکه دولت الکترونیک است. سازمان تاکنون ۲۲۴ وب سرویس برای تبادل اطلاعات با دستگاههای دیگر راهاندازی کرده که از این تعداد، ۴۸ وب سرویس در دولت چهاردهم به بهرهبرداری رسیده است.
البته پیش از هر اقدامی، همه فرایندهای اجرایی خدمات مورد بررسی قرار گرفته و پس از بازنگری و چابکسازی، برای هر خدمت یک «شناسنامه» ایجاد میشود. این رویکرد، زمینه را برای بهبود مستمر خدمات و به کارگیری فناوریهای نوین در هر بازنگری فراهم میکند.
دستاوردهای عینی؛ از آمار تا رضایت
شاید از مهمترین دستاوردهای عینی حرکت سازمان تأمین اجتماعی به سمت هوشمندسازی مواردی همچون رشد چشمگیر خدمات غیرحضوری، استقبال بینظیر از برنامه کاربردی تأمین من، کاهش 60 درصدی مراجعات حضوری، کسب جایگاه برتر در سطح ملی و در نهایت موفقیت در حوزه درمان باشد.
براساس آخرین دادههای آماری، تعداد خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی از ابتدای دولت چهاردهم با افزوده شدن ۵ خدمت جدید، به ۶۷ خدمت رسیده است. این خدمات از طریق درگاه es.tamin.ir در دسترس همه ذینفعان قرار دارد. البته با برنامهریزی جدی برای تکمیل این فهرست، در حال حاضر به ۸۴ خدمت در دسترس مشمولان، ذینفعان و مخاطبان این نهاد بزرگ بیمهای رسیده است.
از سویی دیگر برنامه کاربردی «تأمین من» با بیش از ۵ میلیون نصب فعال به یکی از اصلیترین کانالهای ارتباطی سازمان تأمین اجتماعی تبدیل شده است. از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون، بیش از 130 میلیون مراجعه به سامانه خدمات غیرحضوری و بیش از ۴۰ میلیون مراجعه به اپلیکیشن «تأمین من» ثبت شده است. نتایج نظرسنجیها نشاندهنده رضایت بیش از ۸۶ درصدی مخاطبان از این خدمات است.
ارائه این تعداد خدمت اصلی از جمله درخواست بازنشستگی، استعلام سوابق بیمهای و دریافت مستمری به صورت غیرحضوری، موجب کاهش ۶۰ درصدی مراجعات حضوری به شعب شده است. همچنین سازمان تأمین اجتماعی در ارزیابی سال گذشته شورای اجرایی فناوری اطلاعات کشور از کیفیت خدمات الکترونیکی دستگاههای اجرایی، موفق شد در میان ۱۶۶ دستگاه اجرایی، رتبه دهم کشور را کسب کند.
یکی دیگر از موفقیتهای سازمان تدمین اجتماعی در مسیر هوشمندسازی خدمات را میتوان در بخش درمان مشاهده کرد. براساس آخرین دادههای آماری نسخهنویسی الکترونیک و حذف دفترچههای کاغذی درمانی که در دوران کرونا با موفقیت اجرا شد، الگویی برای سایر طرحهای تحولی محسوب میشود. همچنین ۹۹ درصد نسخههای درمانی در مراکز ملکی این سازمان به صورت الکترونیک صادر میشود.
مزایای هوشمندسازی برای تأمین اجتماعی و ذینفعان
مهمترین مزیتهای هوشمندسازی برای بیمهشدگان و بازنشستگان تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی را میتوان مواردی همچون دسترسی شبانهروزی به خدمات بدون نیاز به مراجعه حضوری، شفافیت کامل در اطلاعات سوابق بیمهای، دستمزد و روزهای کارکرد از طریق پیامکهای ماهانه، حذف رفتوآمدهای غیرضروری و صرفهجویی در زمان و هزینه، به ویژه برای سالمندان و افراد دارای محدودیت حرکتی و در نهایت دریافت خدمات درمانی بر اساس کد ملی و بدون نیاز به دفترچه فیزیکی دانست.
از سویی دیگر ارسال لیست هوشمند حق بیمه به صورت ۲۴ ساعته و بدون نیاز به مراجعه به شعبه، کاهش اختلافات با سازمان تأمین اجتماعی از طریق کنترلهای لحظهای و پیشگیری از انباشت بدهی و جرایم بیمهای را میتوان از مهمترین مزایای هوشمندسازی برای حوزه کارفرمایی بیان کرد.
در بخش سازمان تأمین اجتماعی نیز مزیتهایی همچون کاهش هزینههای عملیاتی و بروکراسی اداری، افزایش شفافیت و سلامت اداری در روابط با ذینفعان، کاهش خطاهای انسانی و افزایش دقت در محاسبات، امکان پایش و کنترل برخط عملکرد از طریق داشبوردهای مدیریتی و شناسایی و وصول بهتر مطالبات و کاهش فرار بیمهای را به دنبال دارد.
رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی افزود: از آنجا که حرکت به سمت خدمات هوشمند برای جامعه تحت پوشش در دستور کار تأمین اجتماعی قرار دارد، فعالیتهای جدیدی برای ارائه خدمات در بستر الکترونیک به مخاطبان در حال طراحی و انجام است. در همین راستا با همکاری سازمان تأمین اجتماعی و بیمه سلامت ایران اقداماتی در راستای اجرای نسخه الکترونیک محقق شده است.
وی معتقد است که این برنامهریزی به عنوان یک اقدام جدی و بزرگ از سوی سازمان تأمین اجتماعی انجام شد، البته برای اجرای کامل یکسان شدن نسخه الکترونیک، همکاری بیمه مرکزی نیز در این مسیر همکاری داشت. با این مدل همکاری از سوی بیمه مرکزی، موضوع کسورات در همان لحظه پرداخت به بیمه مرکزی کنترل میشود.
خدابنده ادامه داد: بنابراین حذف این فرایند و الکترونیکی شدن کسورات ذینفعان تأمین اجتماعی کار بسیار بزرگی است و منفعت بسیاری برای بیمهشدگان این سازمان به همراه دارد. به عنوان نمونه با مراجعه فرد به یک داروخانه، در لحظه کسر حق بیمه پایه از بیمهشدگان، حق بیمه تکمیلی نیز کسر خواهد شد. حتی زمانی که فرد در مطب پزشک مشغول دریافت خدمت درمانی است، تمام کسورات در بخش بیمه پایه و تکمیلی صورت میگیرد. این یک فعالیت بزرگ از سوی سازمان تأمین اجتماعی با همکاری دیگر سازمان بیمهگر در کشور محسوب میشود.
هوشمندسازی در حوزههای بیمهای، درمانی و بازنشستگی
در حوزه بیمهای مهمترین اقدام مربوط به طرح بیمه متمرکز و نظام مالی تعهدی است. یکی از مهمترین پروژههای هوشمندسازی که در شعبه ۱۹ تهران به عنوان پایلوت اجرا میشود. این طرح، ساختار سنتی خدماترسانی را متحول کرده و فرآیند ثبت قراردادها و تعیین ضریب هوشمند پیمان را به صورت کاملاً سیستمی انجام میدهد.
طرح بازرسی الکترونیک دفاتر و حذف گزارشهای کاغذی بازرسی و انجام بازرسی به صورت الکترونیک و ارائه لیست هوشمند حق بیمه با ارائه خدمات به یک میلیون و 300 هزار کارگاه تحت پوشش، از دیگر اقدامات در حوزه هوشمندسازی در بخش بیمهای به حساب میآید.
همچنین در بخش درمان برخی از اقدامات هوشمندسازی شامل نسخه الکترونیک و حذف دفترچه کاغذی، در دست اجرا بودن طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع به عنوان یکی از پروژههای بزرگتر و سنگینتر از نسخه الکترونیک با هدف تحقق درمان رایگان و ایجاد پرونده جامع سلامت و در نهایت استحقاق سنجی و ارائه خدمات درمانی بر اساس کد ملی میشود.
براساس اطلاعات موجود در حوزه بازنشستگی برخی از برنامههای بخش هوشمندسازی به موضوعاتی همچون امکان درخواست بازنشستگی به صورت غیرحضوری، استعلام سوابق بیمهای و دریافت مستمری از طریق سامانه و در نهایت ارسال پیامک ماهانه اطلاعرسانی سابقه بیمه شامل روزهای کارکرد، دستمزد و عنوان شغلی برمیگردد.
رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی گفت: در حال حاضر اقدامات جدی از سوی سازمان تأمین اجتماعی برای انجام مراحل هوشمندسازی لیست حق بیمه کارفرمایان انجام شد. در جریان هوشمندسازی لیست حق بیمه کارفرمایان، لیست بیمه یک میلیون و 400 هزار کارگاه فعال تحت پوشش این نهاد بیمهای هوشمند شده است.
چشمانداز آینده؛ از هوش مصنوعی تا شعب مجازی
سازمان تأمین اجتماعی با وجود دستاوردهای چشمگیر، مسیر خود را در بخشهای مختلف ادامه میدهد. استفاده از دستیار هوش مصنوعی، پیگیری استقرار شعب مجازی به عنوان یکی از طرحهای تحولآفرین، تکمیل پنجره واحد خدمات غیرحضوری و توسعه خدمات بر اساس نیازهای جدید مخاطبان و ارتقای سواد دیجیتال مخاطبان و آموزش کارکنان برای پذیرش بهتر خدمات هوشمند برخی از این برنامهها به شمار میروند.
با این حال، چالشهایی نظیر ناآشنایی برخی گروههای سنی با فناوری و ضعف زیرساختهای فنی در برخی مناطق، همچنان نیازمند توجه و برنامهریزی ویژه است.
سازمانی در مسیر تحول
سازمان تأمین اجتماعی با تکیه بر تجربه تاریخی خود در حوزه فناوری اطلاعات و با اجرای برنامههای تحول دیجیتال، گامهای بلندی در مسیر هوشمندسازی برداشته است. کسب رتبه دهم کشور در خدمات الکترونیک، ارائه ۶۷ خدمت غیرحضوری، جذب بیش از ۵ میلیون کاربر در «تأمین من» و کاهش ۶۰ درصدی مراجعات حضوری، دستاوردهایی است که نشان از موفقیت این مسیر دارد.
اما هدف نهایی، فراتر از خدمات غیرحضوری است؛ سازمان تأمین اجتماعی در تلاش است تا با حرکت به سمت «خدمات هوشمند» و استفاده از فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی، تجربهای بینقص و رضایتبخش را برای ۴۶ میلیون نفر تحت پوشش خود رقم بزند. تحقق این چشمانداز، نیازمند تداوم عزم مدیریتی، همکاری بیندستگاهی و توانمندسازی نیروی انسانی و مخاطبان است.
