
به گزارش تأمین ۲۴، آمارهای موجود سازمان تأمین اجتماعی نشان میدهد، تعداد خدمات غیرحضوری این نهاد بیمهگر در سال گذشته به ۷۷ خدمت افزایش یافت تا همه گروههای مشمول بتوانند در سریعترین زمان ممکن، بهترین خدمت را به صورت غیرحضوری دریافت کنند.
گزارشهای رسمی سازمان تأمین اجتماعی و تحلیل سامانههای مرتبط حاکی از آن است که این نهاد بزرگ بیمهگر با حدود ۵۰ میلیون بیمهشده، بازنشسته و حتی کارفرمایان فعال در یک میلیون و ۴۰۰ هزار کارگاه خدمات را در بستر غیرحضوری و بدون حضور در شعب بیمهای دریافت میکنند.
دامون خدابنده، رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی در گفتوگو با تأمین ۲۴ گفت: از زمان استقرار دولت چهاردهم مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی با تمرکز بر توسعه دولت الکترونیک، هوشمندسازی خدمات و ارتقای زیرساختهاف اقدامات گستردهای را در سطح سازمان به اجرا درآورده است.
خدابنده افزود: در حوزه سامانههای بیمهای، تکمیل و بهبود طرح بیمه متمرکز، یکپارچهسازی شعب و نظام یکپارچه مالی تعهدی به عنوان یکی از طرحهای بیستگانه تحولآفرین سازمان تأمین اجتماعی با پیشرفت ۷۲ درصدی تا پایان بهمن ماه سال ۱۴۰۴ دنبال شده است و همزمان همکاری موثری در راستای اجرای سایر طرح های تحولی سازمان صورت گرفته است.
وی اضافه کرد: توسعه خدمات غیرحضوری و گسترش تبادل اطلاعات با دستگاههای اجرایی از مهمترین رویکردها برای کاهش مراجعات حضوری و افزایش سرعت و دقت خدماترسانی بوده است. در همین رابطه ۱۵ خدمت غیرحضوری جدید بیمهای در درگاه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به نشانی es.tamin.ir راهاندازی شده و مجموع خدمات غیرحضوری سازمان در حوزه بیمهای به ۷۷ خدمت رسیده است.
چشمانداز راهبردی؛ از اجبار تا فرصت
در سال ۱۴۰۴، سازمان تأمین اجتماعی با شتاب فزایندهای در مسدود کردن مسیرهای سنتی و هدایت ذینفعان به سمت درگاههای دیجیتال حرکت کرده است. این تحول نه تنها پاسخی به نیاز به کاهش هزینههای اداری و کاغذبازی، بلکه اقدامی راهبردی برای شفافسازی دادهها و افزایش سرعت ارائه خدمات است.
بر اساس آمارهای اعلام شده توسط سازمان تأمین اجتماعی، تعداد خدمات غیرحضوری قابل ارائه از مرز ۵۹ خدمت در سالهای قبل عبور کرده و در سال ۱۴۰۴ به عدد ۷۷ خدمت رسیده است. این رشد نشاندهنده بلوغ زیرساختهای فناوری اطلاعات سازمان در حوزه سامانههای برخط است.
بسترهای ارائه خدمات هوشمند
برای دستیابی به این سطح از خدمات، سازمان تأمین اجتماعی بر چند پلتفرم کلیدی تکیه دارد؛ درگاه یکپارچه به عنوان درگاه مرکزی که همه خدمات بیمهشدگان، کارفرمایان و بازنشستگان در آن تجمیع شده است. کارشناسان این سامانه را قلب تحول دیجیتال سازمان میدانند.
همچنین اپلیکیشن «تأمین من» با ارائه ۵۹ خدمت غیرحضوری از دیگر پلتفرمها برای دسترسیهای مخاطبان و ذینفعان به خدمات غیرحضوری است. در همین رابطه، تمرکز اصلی بر روی این اپلیکیشن موبایلی است. بسیاری از خدماتی که پبشتر نیازمند مراجعه به شعبه بود، اکنون در این اپلیکیشن کاربردی با احراز هویت هوشمند قابل انجام است.
سامانه نسخهنویسی الکترونیک از دیگر مسیرهای دستیابی مخاطبان به خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به شمار میرود. این سامانه فرآیند درمان را برای بازنشستگان و بیمهشدگان متحول کرده و نیاز به همراه داشتن دفترچه فیزیکی را به حداقل رسانده است.
خدابنده ادامه داد: این اقدامات نقش موثری در کاهش خطاهای انسانی، تسهیل فرایندها و افزایش رضایتمندی ذینفعان ایفا کرده است و همچنین در برنامه کاربردی تأمین من تعداد برنامههای غیرحضوری از ۵۳ به ۵۹ خدمت افزایش یافته و تاکنون بیش از 7 میلیون نصب فعال داشته است.
به گفته او، در حوزه دولت الکترونیک و تبادل اطلاعات بیندستگاهی از زمان دولت چهاردهم ۱۱۲ وبسرویس به دستگاههای اجرایی ارائه و ۲۷ وبسرویس موردنیاز سازمان دریافت شده است و در مجموع تاکنون ۲۸۸ وبسرویس ارائه و ۱۱۹ وبسرویس دریافت شده و بسیاری از استعلامات به صورت برخط و بدون مراجعه حضوری انجام میشود.
وی اضافه کرد: در همین مسیر بیش از ۴۵ درصد خدمات شناسنامهدار سازمان هوشمند شده و تأیید وزارت ارتباطات و اطلاعات نیز اخذ شده است.
در بخش درمان نیز توسعه نسخه الکترونکی، استحقاقسنجی، رسیدگی الکترونیک اسناد پزشکی و تبادل اطلاعات با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به صورت گسترده اجرا شده است.
افزایش از ۵۹ به ۷۷؛ نسل جدید خدمات ۱۴۰۴
افزایش تعداد خدمات غیرحضوری به ۷۷ مورد، عمدتاً ناشی از هوشمندسازی فرآیندهایی است که پیشتر نیازمند تایید فیزیکی و مهر بودند. این 8 خدمت جدید عمدتاً در حوزههای درمان غیرحضوری، خدمات پیش از بازنشستگی و استعلامات برخط مالی تعریف شدهاند.
توسعه خدمات غیرحضوری از برنامههای تحولی و راهبردی سازمان تأمین اجتماعی به شمار میرود که در همین رابطه شاخص عملکردی سال ۱۴۰۴ به همراه تغییرات و تحلیل آن نشان میدهد که تعداد کل خدمات غیرحضوری از ۵۹ به ۷۷ خدمت با افزایش هشت خدمت جدید همراه بوده است.
حوزه خدمات درمانی، نوبتدهی ساده نسخهنویسی و دفترچه دیجیتال کامل و در نهایت حرکت به سمت حذف صدرصد دفترچه از برنامههای کاربردی و محوری سازمان تأمین اجتماعی بوده است. همچنین در حوزه خدمات کارفرمایی ارسال لیست آنلاین، پردازش برخط و ویرایش لحظهای لیست بیمه به همراه کاهش زمان ارسال لیست از ۲۴ ساعت به لحظهای برای همه مخاطبان در دسترس قرار دارد.
اپلیکیشن اختصاصی اپلیکیشن تأمین من (نسخه پایه) اپلیکیشن تأمین من (خدمات کامل بازنشستگی) امکان دریافت گواهی سابقه و تسویه از طریق موبایل را برای همه ذینفعان فراهم کرده است.
تحلیل تأثیر بر گروههای هدف
گروه های هدف همچون بازنشستگان و مستمریبگیران تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی به واسطه دریافت خدمات به صورت هوشمند و غیرحضوری از این خدمات بهرهمند میشوند. سختترین گروه ذینفع که اغلب در گروههای سنی بالا قرار دارند، هدف اصلی سادهسازی خدمات بودهاند.
در همین رابطه، فیش حقوقی هوشمند از خدمات غیرحضوری برای این گروهها محسوب میشود. به همین واسطه بازنشستگان دیگر نیازی به مراجعه به بانک یا شعبه برای گرفتن فیش ندارند. از طریق اپلیکیشن «تأمین من» و همچنین سامانههای شخص ثالث مانند «پیشخوان۲۴»، امکان دریافت فیش حقوقی با جزییات کامل (شامل کسورات، بیمه تکمیلی و وام) با استفاده از کد ملی وجود دارد.
دریافت وام غیرحضوری دیگر خدمات در بستر الکترونیک برای همه بازنشستگان و مستمریبگیران مشمول است. فرآیند ثبتنام وام بازنشستگان به عنوان تسهیلات ضروری به صورت کاملاً برخط و بدون نیاز به معرفینامه فیزیکی درآمده است.
همچنین بیمه تکمیلی در قالب ثبتنام، انصراف و پیگیری خسارت بیمه تکمیلی بازنشستگان (طرح ۱۴۰۴-۱۴۰۵) به طور کامل در سامانههای غیرحضوری همچون سامانه کانون عالی بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی بارگذاری شده است.
همچنین خدمات غیرحضوری برای بیمهشدگان و کارفرمایان دارای منفعتهایی است که افراد بیمهشده شاغل و کارفرمایان، هوشمندسازی به معنای حذف فیزیک از فرآیند ارسال لیست بیمه ۱۴۰۴ است. سامانه جدید قادر به پردازش آنلاین لیستهای حق بیمه و نمایش لحظهای خطاها (مانند تکراری بودن کد ملی) است که از جریمه کارفرمایان جلوگیری میکند.
چالشهای پیشروی هوشمندسازی
با وجود رشد کمی خدمات غیرحضوری به ۷۷ خدمت، شکاف دیجیتال قشر سالمند به عنوان یک مشکل جدی است. بسیاری از بازنشستگان با فناوری گوشیهای هوشمند آشنایی کافی ندارند. اگرچه مرکز تماس ۱۴۲۰ به صورت ۲۴ ساعته فعال است، اما فرآیندهای بازیابی رمز عبور (که نیازمند پاسخ به سوالات امنیتی یا مراجعه حضوری برای عدم تطابق اطلاعات هویتی است) هنوز برای این قشر دشوار است.
تکمیل فرآیند با حضور فیزیکی یکی از موارد مورد اشاره در مسیر خدماترسانی به صورت غیرحضوری است. در برخی موارد (مانند فعالسازی اولیه حساب کاربری کارفرمایان یا مغایرت اطلاعات هویتی)، سامانه همچنان کاربر را به شعبه ارجاع میدهد. این موضوع مانع اصلی رسیدن به صفر مطلق مراجعه حضوری است.
چشمانداز آینده خدمات هوشمند
رسیدن به عدد ۷۷ خدمت غیرحضوری در سال ۱۴۰۴ یک جهش قابل توجه آماری به شمار می رود. سازمان تأمین اجتماعی موفق شده است فاصله شعبه تا خانه را با حذف دفترچه درمانی، نسخهنویسی الکترونیک و پرداختهای برخط کاهش دهد. با این حال، گام بعدی برای سازمان، گذار از «غیرحضوری صرف» به «خدمات هوشمند پیشبینیکننده» است؛ جایی که سامانه به جای اینکه کاربر درخواست دهد، نیازهای بیمهشده (مانند تمدید اعتبار یا اتمام اقساط) را پیشبینی و به او اطلاع دهد.