تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی برای جبران قدرت خرید بازنشستگان با برگزاری مجموعه ای از نشست های مشترک با شرکای اجتماعی سازمان در قالب طرحی با عنوان «هم‌تا»(روایت نوآوری و هم‌آفرینی برای گره‌گشایی)، طرح های ابتکاری متنوعی را مصوب و به اجرا گذاشته است.
بکارگیری اوراق گام در پرداخت هزینه های درمان به عنوان یکی از ابزارهای مالی برای کمک به کیفیت خدمات بازنشستگان برنامه‌ریزی شده است. تهیه کیف پول اعتباری بازنشستگان، زرین‌تأمین و مولدسازی بین‌نسلی و به نوعی پشتوانه رفاه بازنشسته و برنامه‌های عملیاتی دیگر در قالب این طرح هم‌تا گنجانده شده است تا از این طریق نگاه سازمان تأمین اجتماعی به سمت بهبود معیشت بازنشستگان تغییر کند.
غلامحسین محمدی، سرپرست سازمان تأمین اجتماعی چهارم آبان ماه در جریان چهارمین رویداد هم‌تا (روایت نوآوری و هم‌آفرینی برای گره‌گشایی) با موضوع بررسی مسائل و موضوعات بازنشستگان و مستمری‌بگیران، هدف اصلی اجرای طرح تأمین رفاه را افزایش قدرت خرید بازنشستگان عنوان کرد.
محمدی بیان کرد: در رویدادهای هم‌تا، ضمن شناسایی مسائل ذینفعان سازمان، در جریان گفت‌وگوهای سازنده با آنان، حل موضوعات مربوطه را در اولویت قرار داده و پیگیری می‌کنیم. همچنین از آنجا که بازنشستگان ولی‌نعمت سازمان تأمین اجتماعی هستند، در ماه‌های اخیر از طریق برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، مسائل را در همکاری و مشورت با آنها پیش برده‌ایم.
اولویت راهبردی: معیشت بازنشستگان در صدر برنامه‌ها
در شرایط پیچیده اقتصادی کشور، سازمان تأمین اجتماعی به صراحت تضمین معیشت و ارائه خدمات درمانی را دو مأموریت اصلی خود اعلام کرده و برنامه‌های مربوط به معیشت بازنشستگان را «به صورت جدی» دنبال می‌کند.
برخی داده‌های آماری ضرورت این اولویت را به خوبی نشان می‌دهد، از آنجا که سازمان تأمین اجتماعی ماهانه حدود 210 هزار میلیارد تومان تعهد در بخش مستمری و درمان و دیگر برنامه‌های عملیاتی خود پرداخت می‌کند و مستمری حدود ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر را پوشش می‌دهد. این مقیاس حاکی از آن است که هرگونه نوآوری در تأمین مالی و بهبود کارایی، اهمیت نظام‌مند دارد.
در همین ارتباط، سرپرست سازمان تأمین اجتماعی تصریح کرد: در شرایط پیچیده کشور، اولویت تأمین‌اجتماعی تضمین معیشت و ارائه خدمات درمانی، دوکارویژه تأمین‌اجتماعی محسوب می‌شوند. برای مدیریت تأمین معیشت بازنشستگان و مستمری‌بگیران، برنامه‌‌هایی را تدارک دیده و به صورت جدی دنبال می‌کنیم..
محمدی افزود: با توجه به هزینه‌های بالای بخش درمان، فرایندهای جدیدی نظیر اوراق گام را برای تسهیلگری در این بخش تدوین کرده‌ایم. در این راستا همچنین تعیین تکلیف بیمه تکمیلی درمان بازنشستگان را در دستور کار قرار داده‌ایم. همچنین از طریق مولدسازی دارایی‌ها برای پیشبرد پروژه‌های بیمارستانهای سازمان استفاده می‌کنیم.
از تأمین مالی تا توانمندسازی بازنشستگان
طرح همگام ابزاری برای تسهیل پرداخت دیون معوق کارفرمایان به سازمان تأمین اجتماعی است. بر اساس گزارش‌ها، قرار است سالانه هزاران میلیارد تومان از این طریق جذب کند و این منابع مستقیماً برای هزینه‌های درمان بیمه‌شدگان و بازنشستگان اختصاص یابد. منطق این طرح این است که کارفرمای بدهکار با استفاده از «پول نشاندار» و ابزارهای اعتباری (مانند اوراق گام) بدهی خود را به دارایی برای سازمان تبدیل می‌کند، بدون اینکه فشار تورمی مستقیمی بر کارفرما وارد شود.
در عین حال، یکی از گلوگاه‌های مزمن، بدهی سازمان تأمین اجتماعی به ارائه‌کنندگان خدمات درمانی و تأخیر در تسویه است. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده که فرآیندهای جدیدی مانند اوراق گام را برای تسهیل تأمین منابع بخش درمان تدوین کرده و بسیاری از مطالبات مربوطه از این طریق قابل پرداخت است.
طرح تأمین رفاه یا کیف پول اعتباری بازنشستگان نیز برای افزایش قدرت خرید آنان با همکاری بانک رفاه کارگران اجرا می‌شود، به بازنشستگان اعتباری معادل یک ماه مستمری خالص در یک کیف پول اعتباری اختصاص می‌دهد تا بتوانند ۱۰ روز پیش از موعد واریز حقوق، خرید غیرنقدی انجام دهند.
تسویه این اعتبار به صورت خودکار در سه روز پایانی ماه از محل مستمری انجام می‌شود. مزیت کلیدی آن، بازگشت میانگین تا ۵ درصد اعتبار تشویقی برای خریدهای واجد شرایط است که در خریدهای بعدی قابل استفاده است. همچنین امکان خرید اقساطی کالا و خدمات پیش‌بینی شده است. این طرح کاملاً اختیاری است، نیازی به ضامن یا وثیقه ندارد و تغییر در زمان‌بندی واریز مستمری ایجاد نمی‌کند.
در قالب کیف پول، بازنشستگان از بیستم هرماه تا پانزدهم ماه بعد، امکان خرید از محل حقوق مستمری خود را دارند. استفاده از این طرح برای بازنشستگان به صورت اختیاری است.
طرح زرین‌تأمین، مولدسازی دارایی‌های بین‌نسلی
زرین‌تأمین نیز با همکاری بانک رفاه و شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) اجرا می‌شود و منطق آن هدایت منابع به سمت طلای استخراج‌شده از معادن به جای فعالیت‌های غیرمولد است . بازنشستگان می‌توانند به صورت اختیاری و غیرحضوری در این طرح مشارکت کنند و طلا را به صورت اقساط ۳ ماهه، بدون سود و کارمزد و با قیمت ثابت خریداری کنند.
سرپرست سازمان تأمین اجتماعی در همین ارتباط گفت: در چارچوب طرح «زرین‌تأمین» بازنشستگان حدود یک همت طلا خریداری کرده‌اند؛ در این چارچوب سرمایه‌گذاری در صنعت طلا مطرح است. در قالب این طرح، بازنشستگان به مرور در سرمایه‌گذاری کالاهای دارای ارزش ذاتی بالا سهیم خواهند شد. در این مسیر، طلا با تخفیف یا تقسیط عرضه می‌شود. این طرح در واقع، فرایند مولدسازی دارایی‌های بین‌نسلی است و به این واسطه همچنین امکان دریافت دیون از دولت فراهم می‌شود.
او اضافه کرد: شراکت بازنشستگان در دارایی‌ها نیز به واسطه اجرای طرح زرین‌تأمین فراهم می‌شود؛ اولین عرضه این پلتفرم در قالب یک همت صورت گرفته است.
مجموعه این طرح‌ها یک رویکرد چندلایه را نشان می‌دهد، هم تأمین مالی (همگام، اوراق گام)، هم توانمندسازی خرید (تأمین‌رفاه) و هم مشارکت در دارایی مولد (زرین‌تأمین). دوم، سازوکار «هم‌تا» فضایی برای مشروعیت‌بخشی از طریق حضور نمایندگان بازنشستگان و مجلس ایجاد کرده است. سوم، تأکید مکرر بر اختیاری بودن طرح‌هایی مانند تأمین‌رفاه و زرین‌تأمین، بار روانی و الزام‌آور را کاهش می‌دهد.
محمدی همچنین تأکید کرد: تصمیم‌سازی پرداخت سهم سازمان در حوزه بیمه تکمیلی بازنشستگان انجام شده است. قرارداد جدید بیمه تکمیلی درمان بازنشستگان نیز در حال پیگیری است، در این راستا سهم ۳۰ درصدی سازمان با روش‌های مختلف به شرکت طرف قرارداد بیمه تکمیلی درمان پرداخت خواهد شد؛ اوراق گام از این روش‌ها است.
سرپرست سازمان تأمین اجتماعی افزود: مسأله پرداخت‌های مربوط به بیمه تکمیلی بازنشستگان قالب یک حساب واسط مدیریت خواهد شد. تسویه مطالبات قرارداد بیمه تکمیلی درمان بازنشستگان با توجه به منابع سازمان، کار سختی بود که در حال انجام است.
ابزارهای مالی نوین برای بهبود معیشت بازنشستگان
سازمان تأمین اجتماعی ایران در چارچوب «هم‌تا»، مجموعه‌ای از ابزارهای مالی و رفاهی را برای بهبود معیشت بازنشستگان به کار گرفته است که از تأمین منابع (همگام، اوراق گام) تا افزایش نقدینگی مصرفی (تأمین‌رفاه) و مشارکت در دارایی مولد (زرین‌تأمین) را شامل می‌شود.
سرپرست سازمان تأمین اجتماعی با اشاره به طرح‌ها، اقدامات و پیشنهادات تأمین اجتماعی در حوزه درمان گفت: نشاندار کردن هزینه‌های درمان در بودجه سنواتی یکی از پیشنهادات بودجه‌ای سازمان برای سال آینده است. در بخش درمان، پیشنهاد دیگر تأمین‌اجتماعی این است که بخشی از وجوه یا کمک‌های فنی و اعتباری به بانک رفاه کارگران تخصیص یابد و این بانک این امکان را در اختیار مراکز درمانی قرار دهد.
وی همچنین بیان کرد: اقدام دیگر حوزه درمان، مولدسازی دارایی‌ها و هزینه‌کرد آن از طریق تکمیل پروژه‌های بیمارستانی است و نمونه آن در شهید بهشتی شیراز اتفاق افتاده است. از این طریق همچنین برنامه اجرای دیگر پروژه‌های درمانی و تأمین تجهیزات را دنبال می‌کنیم.
اسماعیل لـله‌گانی، مدیرعامل بانک رفاه کارگران نیز با تشریح طرح‌های زرین‌تأمین و تأمین‌رفاه و مزایای این طرح‌ها برای بازنشستگان و مستمری‌بگیران سازمان تأمین اجتماعی، توضیحاتی در خصوص چگونگی اجرای این طرح‌ها ارائه کرد.
وی در ادامه ضمن اشاره به امکان استفاده از ابزارهای وایب، پی‌ول، تامینو در قالب طرح تأمین رفاه، توضیحاتی در خصوص طراحی سیستمی برای جایگزینی پرداخت حقوق بازنشستگان در شرایط خاص کشور و خروج سیستم بانکی از دسترس ارائه داد.
لـله‌گانی افزود: در این راستا سیستم جدیدی در بانک رفاه در حال طراحی است تا در صورت اینکه در شرایط خاص به هر دلیلی سامانه بانکی کشور از دسترس خارج شود، امکان پرداخت حقوق و خرید اعتباری برای بازنشستگان تأمین‌اجتماعی وجود خواهند داشت.
این طرح‌ها نشان‌دهنده تشخیص درست اولویت معیشت بازنشستگان و تلاش برای عبور از روش‌های سنتی هستند. اما اثربخشی بلندمدت آنها به دو شرط گره خورده است: حل پایدار مسأله دیون دولت به سازمان تأمین اجتماعی و گسترش پوشش طرح‌ها از گروه‌های محدود به کل جامعه بازنشستگی. بدون این دو، نوآوری مالی می‌تواند مدیریت بحران را بهبود دهد، اما ریشه‌های ساختاری فشار بر معیشت بازنشستگان را از بین نمی‌برد.
