تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
کارگران پروژه‌ای و ارکان ثالث نفت و گاز می‌گویند: «ما در سخت‌ترین شرایط، پای کشور ایستادیم و نگذاشتیم چرخ تولید لنگ بماند؛ ما به وظیفه‌مان عمل کردیم اما آیا دولت و کارفرمایان هم به مسئولیت‌های خود در قبال ما زحمتکشانِ بی‌ادعا عمل می‌کنند؟»
به گزارش تامین ۲۴، «محمدرضا» در یکی از شرکت‌های پیمانکاری در یکی از فازهای پالایشگاهی پارس جنوبی کار می‌کند. او در زمان جنگ ۴۰ روزه، بدون مرخصی سر پروژه حاضر بوده، این در حالی‌است که به قول خودش، در تمام این مدت، خانواده‌اش از شدت نگرانی از پا درآمده بودند.
خانواده محمدرضا ساکن بجنورد در خراسان شمالی هستند، اما خودش بیش از 10 سال است که به عنوان کارگر پیمانکاری جوشکار در فازهای مختلف عسلویه و پارس جنوبی مشغول به کار است. حقوق این کارگر فنی باسابقه به گفته خودش «پُربدک» نیست، اما امنیت شغلی ندارد. جایگاهی که امروز دارد، ممکن است همین فردا متزلزل شود.
این کارگر رویهم‌رفته ۱۵ سال سابقه کار فنی و جوشکاری دارد، اما آنچه در سابقه بیمه تامین اجتماعی او آمده فقط ۱۰ سال است. ۵ سال خلاء بیمه‌ای این کارگر، محصول قراردادهای شرکتی و پیمانکاری‌ست؛ در برخی سال‌ها کارفرمای پیمانکار، از پرداخت حق بیمه این کارگر طفره رفته است. حالا امروز مجموع فرارهای بیمه‌ای در ۱۵ سال کار سخت و دور از خانواده، به ۵ سال رسیده، تقریباً یک‌سوم کل زمانی که محمدرضا به عنوان یک جوشکار فعالیت کرده است.
او که به گفته خودش، موهایش را سر جوشکاری در پروژه‌های نفتی جنوب سفید کرده، می‌گوید: کار جوشکاری، سخت و زیان‌آور است و من علی‌القاعده باید ۵ سال دیگر بازنشسته می‌شدم البته اگر خلاء بیمه‌ای نداشتم. حالا باید ۲۵ سال کار کنم یعنی 10 سال دیگر با موی سفید و چشم کم‌سو جوشکاری کنم تا ۲۰ سال سابقه بیمه‌ام پُر شود و بتوانم از حق بازنشستگی پیش از موعد در مشاغل سخت بهره‌مند شوم.
این کارگر قدیمی در ادامه‌ی صحبت‌هایش، از تجربیات عینی خود در جنوب نفتی می‌گوید، از اینکه در بزنگاه‌های حساس، وقتی بحران و رکود، فضای اقتصاد کشور را دربرمی گیرد، اولین چیزی که در مشاغل پروژه‌ای قربانی می‌شود، حقوق قانونی و صنفی کارگران است: «در اوضاع و احوال بحرانی، اگر خیلی خوش‌شانس باشی و اخراج نشوی، احتمالاً پرداخت حق بیمه‌ات متوقف می‌شود. در جنگ ۴۰ روزه ما مداوم و بدون مرخصی سر کار بودیم؛ به خاطر کار سنگین وعدم امنیت جاده‌ها، هیچ کدام از ما کارگران پروژه‌ای، از سر کار تکان نخوردیم و حتی یک روز پیش خانواده‌هایمان نرفتیم. اما تازه متوجه شده‌ایم که حق بیمه خیلی از ماها برای آن مدت واریز نشده است. کارفرمایان به بهانه اینکه پول نیست و فضا جنگی است، یک تا دو ماه حق بیمه کارگران شرکتی و ارکان ثالث را واریز نکرده‌اند.»
این شکاف‌های بیمه‌ای، آینده کارگران را به خطر می‌اندازد، کارگرانی که به دلیل ماهیت ناپایدار و بی‌ثبات قراردادهای شغلی‌شان، از حق تشکل‌یابی و مشارکت اجتماعی برخوردار نیستند و به ناچار، ریش و قیچی را به دست کارفرما داده‌اند. کارفرما هم هر وقت ببیند گرهی در کارش افتاده و سودش کم شده، حقوق قانونی و بیمه‌ای این کارگران را قیچی می‌کند.
به گفته محمدرضا، بیمه کارگران پروژه‌ایِ بسیاری در ایام جنگ امسال پرداخت نشده. پیگیری‌های ما هم نشان می‌دهد که در بهار امسال، پیمانکاران در بسیاری از پروژه‌های دایر کشور به خصوص در بخش انرژی، به بهانه کمبود نقدینگی از پرداخت حق بیمه کارگران استنکاف کرده‌اند.
خلاء بیمه‌ای کارگران پیمانکاری در دوران جنگ، تا آنجا فراگیر شده که در روزهای اخیر، تامین اجتماعی اعلام کرده «وصول لیست‌های معوق نیروهای پیمانکاری شاغل در قراردادهای تأمین نیرو امکانپذیر شده است».
روابط عمومی سازمان تامین اجتماعی، طی اطلاعیه‌ای اعلام کرده «برای نخستین‌بار و در راستای حمایت از نیروهای پیمانکاری شاغل در قراردادهای تأمین نیرو که طی ۶ ماه گذشته به دلیل شرایط جنگی، موفق به ارسال لیست و پرداخت حق‌بیمه نشده‌اند، دستور وصول لیست‌های معوق توسط غلامحسین محمدی، سرپرست سازمان تأمین اجتماعی صادر شد. این اقدام با هدف بهره‌مندی به‌موقع این بخش از کارفرمایان گرامی از مزایای قانونی سازمان تأمین اجتماعی و همچنین مساعدت و حمایت از پیمانکاران شاغل حوزه تأمین نیرو صورت گرفته است.»
سازمان تأمین اجتماعی این زمینه را فراهم کرده تا کارفرمایانی که در ۱۴ ماه خرداد ۱۴۰۴ الی مرداد ۱۴۰۵ در دوره جنگ‌های تحمیلی اخیر موفق به پرداخت حق‌بیمه کارگران نشده‌اند، امکان پرداخت حق‌بیمه ماه‌های مربوطه را داشته باشند.
فرصتی که از سوی تامین اجتماعی به وجود آمده، اجازه می‌دهد شکاف یک‌ماهه در لیست‌های بیمه کارگران پیمانکاری پُر شود. پیمانکاران می‌توانند لیست‌های معوق بیمه‌ای را با چند ماه تاخیر ارسال و مبالغ آن را بدون پرداخت جریمه واریز نمایند.
«بیمه» یکی از ابتدایی‌ترین حقوق قانونی طبقه کارگر است، آن‌هم کارگرانی که در دوران پردلهره جنگ، زیر بمب‌های مرگبار آمریکا و اسرائیل، دو ماه تمام روی خانه و خانواده را ندیدند و بسیاری از آن‌ها هنوز بابت آن ایام سخت، «پاداش جنگ» نگرفته‌اند. کمترین حق قانونی این گروه از کارگران این است که حق بیمه‌شان به حساب تامین اجتماعی واریز شود و در سابقه کارشان وقفه رخ ندند.
کارگران پروژه‌ای و ارکان ثالث نفت و گاز می‌گویند: «ما در سخت‌ترین شرایط، پای کشور ایستادیم و نگذاشتیم چرخ تولید لنگ بماند؛ ما به وظیفه‌مان عمل کردیم اما آیا دولت و کارفرمایان هم به مسئولیت‌های خود در قبال ما زحمتکشانِ بی‌ادعا عمل می‌کنند؟»
