به گزارش تأمین ۲۴، وصول به موقع حقبیمه در واقع ضامن مناسبی برای پرداخت مستمری میلیونها بازنشسته و مستمریبگیر به شمار میرود. از آنجا که تأمین اجتماعی سازمانی درآمدی-هزینهای است به همین واسطه وابستگی ۹۰ درصدی به حقبیمه کارفرمایان دارد. از اینرو سازمان تأمین اجتماعی مسیرهای کلیدی برای دریافت این حقبیمهها در سریعترین زمان در حوزه کارفرمایی ایجاد کرده است. ارائه لیست هوشمند به نوعی تحول دیجیتال در وصول حقبیمه و تسهیل فرایند ارسال محسوب میشود.
در همین ارتباط ارسال لیست بیمه به صورت غیرحضوری و هوشمند، راهکاری موثر برای پایداری تأمین اجتماعی خواهد بود. جال با توجه به اینکه تأمین اجتماعی بخش اعظمی از منابع خود را از محل وصول حقبیمههای دریافتی از کارفرمایان به دست میآورد، پرداخت به موقع حقبیمه، حمایت از نسلهای آینده تأمین اجتماعی به حساب میآید.
تأمین اجتماعی؛ سازمانی درآمدی-هزینهای با ماهیت بیننسلی
باید گفت که سازمانهای بیمهگر اجتماعی مانند تأمین اجتماعی ماهیتی بیننسلی دارند و منابع آنها از محل وصول حقبیمه از بیمهشدگان، کارفرمایان و دولت تأمین میشود، به همین علت آثار تصمیماتی که در این حوزه گرفته میشود، گاهی در سالهای آینده نمایان میشود.
تأمین اجتماعی یک سازمان عمومی غیردولتی است که از بودجه دولت استفاده نمیکند. مهمترین منبع درآمد آن وصول حقبیمه است و حق بیمه پرداخت شده از سوی کارفرمایان و بیمهشدگان، صرف پرداخت ماهانه هزاران میلیارد تومان مستمری به بازنشستگان میشود.
سازمان تأمین اجتماعی بر خلاف برخی صندوقهای بازنشستگی که از بودجه عمومی دولت تغذیه میشوند، یک سازمان درآمدی-هزینهای مستقل محسوب میشود. از همین رو لازم است تا کارفرمایان حق بیمه را به موقع پرداخت کرده تا این نهاد بزرگ بیمهگر هم بتواند به تعهداتش عمل کند.
اهمیت این موضوع زمانی آشکار میشود که بدانیم بین ۸۰ تا ۹۰ درصد منابع مالی سازمان تأمین اجتماعی از محل وصول حقبیمههای پرداختی کارفرمایان تأمین میشود. این وابستگی شدید به حقبیمهها، وصول به موقع را به یکی از حیاتیترین فرایندهای سازمان تبدیل کرده است.
ماهیت بیننسلی تأمین اجتماعی به این معناست که نسل فعلی شاغلان با پرداخت حقبیمه، منابع لازم برای پرداخت مستمری نسل بازنشسته را فراهم میکنند. این زنجیره به هم پیوسته، نیازمند جریان مستمر و پایدار منابع است تا تعهدات سازمان در قبال همه ذینفعان به درستی ایفا شود.
اقدامات و برنامههای حوزه وصول حقبیمه در سال گذشته
در حوزه وصول حقبیمه «تعیین ضریب هوشمند قراردادهای مقاطعهکاری (پیمان) با هدف تسریع و تسهیل امور و افزایش شفافیت عملکرد در تعیین نرخ حقبیمه قراردادها»، «هوشمندسازی سامانه بازرسان کارگاهی در راستای طرح تسهیل خدمات بیمهای کسب و کار» و «طرح تحولی بازرسی دفاتر قانونی، طرح هوشمندسازی و ارتقاء بهرهوری بازرسی دفاتر قانونی و تغییر سازوکار بازرسی دفاتر از روش فیزیکی و سنتی به روش الکترونیک و هوشمندسازی»، بخشی از مهمترین اقدامات در سال گذشته محسوب میشوند.
در چارچوب برنامههای سالجاری حوزه وصول حقبیمه نیز «تکمیل و توسعه سامانه متمرکز پیمان»، «گسترش شناسایی بیمهشدگان و کارگاه جدید»، «احصای دستمزد واقعی بیمهشدگان»، «تکمیل خدمات غیرحضوری»، «تخصیص غیرحضوری کد کارگاهی برای کارگاههای جدیدالتاسیس قبل از انجام بازرسی» و «پیگیری ساخت، بهرهبرداری و انتشار سامانه جامع بازرسی دفاتر قانونی» بخشی از مهمترین موضوعات است.
تأثیر وصول حقبیمه بر ایفای تعهدات سازمان
وصول به موقع حقبیمهها تأثیر مستقیم بر توانایی سازمان در پرداخت تعهدات خود دارد. بر اساس اعلام تأمین اجتماعی ماهانه حدود ۲۲۵ هزار میلیارد تومان تومان تعهدات و هزینههای این سازمان در بخشهای بیمهای، درمانی و بازنشستگی است.
کارشناسان هشدار دادهاند که کسری منابع ناشی از پرداخت نکردن به موقع حقبیمه، تأمین اجتماعی را به سمت استقراض سوق میدهد. در چنین شرایطی، مستمریبگیران و بیمهشدگان اولین گروههایی هستند که از تأخیر در پرداختها و کاهش کیفیت خدمات آسیب میبینند.
البته براساس اطلاعات نشان میدهد که عواملی مانند کاهش نسبت پشتیبانی، افزایش جمعیت بازنشسته، گسترش اشتغال غیررسمی و فرار بیمهای، همگی بر پایداری مالی سازمان تأثیر منفی میگذارند و وصول به موقع را بیش از پیش حیاتی میسازند.
وصول حقبیمه اصلیترین منبع درآمد سازمان تأمین اجتماعی است. با پرداخت بهموقع حقبیمه کارکنان، این سازمان در ارائه خدمات از جمله پرداخت حقوق ماهانه به ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار مستمریبگیر و ارائه خدمات درمانی و سایر تعهدات به بیمهشدگان و بازنشستگان یاری خواهد شد.
لیست هوشمند؛ تحولی در فرایند ارسال و وصول
سازمان تأمین اجتماعی با راهاندازی سامانه خدمات غیرحضوری، گام بزرگی در تسهیل فرایند ارسال لیست حقبیمه برداشته است. کارفرمایان میتوانند در هر ساعت از شبانهروز از طریق سامانه es.tamin.ir نسبت به ارسال لیست حقبیمه کارکنان خود اقدام کنند.
این سامانه که با هدف هوشمندسازی و تسریع فرایندها طراحی شده، امکان ارسال لیست به دو روش را فراهم کرده است؛ بارگذاری فایل لیست حقبیمه و ایجاد لیست جدید به صورت آنلاین. همچنین کارفرمایان میتوانند از گزینه «کپی از لیست ماه قبل» برای کارگاههای تا ۶۰ نفر استفاده کنند که این امر سرعت کار را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
مهلت ارسال و پرداخت لیست بیمه تا پایان ماه بعد تعیین شده است و در صورت تأخیر، کارفرما مشمول جریمه خواهد شد. با این حال، پلتفرم دیجیتال سازمان این امکان را فراهم کرده که کارفرمایان بدون نیاز به مراجعه حضوری و در هر زمان، این وظیفه قانونی خود را انجام دهند.
به واسطه اجرای طرح لیست هوشمند حقبیمه، زمینه پیشگیری از ایجاد و انباشت بدهیهای بیمهای برای کارفرمایان، تسهیل و تسریع وصول حقبیمه و تأمین بهموقع منابع در راستای ایفای تعهدات سازمان تأمین اجتماعی در قبال ذینفعان فراهم میشود.
در شرایط خاص امروز کشور، بهرهمندی از خدمات غیرحضوری جهت کاهش مراجعات حضوری به شعب و استفاده بهینه از سرویسهای الکترونیک، زمینه کاهش مخاطرات احتمالی و ارائه بیوقفه خدمات به جامعه ذینفعان را فراهم میکند. لیست هوشمند حقبیمه نیز در این وضعیت، یکی از خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی برای کارفرمایان است.
پیگیری موضوع وصول حقبیمهها در نشست سرپرست تأمین اجتماعی
همچنین در ارتباط با جزئیات مرتبط با وصول حقبیمه، مطالبات معوق از کارفرمایان، پوشش بیمهای مشاغل خاص، نگهداشت بیمهشدگان و واقعی کردن دستمزدها در جلسهای با حضور سرپرست سازمان تأمین اجتماعی و مشارکت ویدیوکنفرانسی مدیران استانها مورد بررسی قرار گرفت.
غلامحسین محمدی، سرپرست سازمان تأمین اجتماعی در این نشست که با حضور معاون و جمعی از مدیران بیمهای و مدیران کل تأمین اجتماعی استانها و در راستای بررسی وصول حقبیمه برای ایفای تعهدات سازمان برگزار شد، گفت: در اصل ۲۹ قانون اساسی، برخورداری از تأمین اجتماعی، حق همگانی شناخته شده است؛ در اصول دیگری از قانون اساسی نیز مسأله عدالت مورد اشاره قرار گرفته است.
وی با اشاره به اینکه با توجه به شمولیت، حق همگانی باید مهم شمرده شود، تصریح کرد: به این واسطه جامعه تحت پوشش بیمههای اجتماعی باید مشمول عدالت شده و از مستمری بازنشستگی و خدمات درمان استفاده کنند.
محمدی ادامه داد: سازمان تأمیناجتماعی برای ارائه خدمات به جامعه بیمهشدگان و بازنشستگان و تضمین آینده جمعیت تحت پوشش شکل گرفته است.
وی همچنین با بیان اینکه توانمندی موجود در سازمان تأمین اجتماعی را باید فرصتی برای ارائه خدمات به جامعه تحت پوشش دانست، گفت: نباید فراموش کنیم که هر اقدام سازمان تأمین اجتماعی به واسطه تأثیرگذاری در سطوح ملی، به کارآمدی و مشروعیت مرتبط میشود.
سرپرست سازمان تأمین اجتماعی با تأکید بر اینکه عدم تحقق وصول حقبیمه پیشبینی شده، تبعاتی را به دنبال خواهد داشت، تصریح کرد: به واسطه وسعت ارائه خدمات تأمیناجتماعی، هرگونه وقفه در انجام کارهای این سازمان، بر وضعیتهایی در سطوح ملی تأثیرگذار خواهد بود.
محمدی افزود: باید توجه داشته باشیم که هرگونه منابع حاصل از استقراض برای ایفای تعهدات سازمانها، در سطح ملی آسیبزا است. به این واسطه باید در راستای وصول درآمدهای سالم سازمان تأمین اجتماعی کوشا باشیم و امید که این مهم با همکاری همگان رخ دهد.
توجه کارفرمایان برای ارسال به هنگام لیستهای حقبیمه
با توجه به اهمیت حیاتی وصول حقبیمه برای پایداری نظام تأمین اجتماعی، به همه کارفرمایان توصیه میشود که در اولین قدم ارسال به موقع لیستها را در اولویت برنامههای خود قرار دهند. مهلت قانونی ارسال لیست بیمه هر ماه تا پایان ماه بعد است و رعایت آن از تعلق جریمه جلوگیری میکند.
همچنین در گام بعدی استفاده از سامانه هوشمند را به عنوان ضرورت کاری انجام دهند؛ با بهرهگیری از سامانه خدمات غیرحضوری، فرایند ارسال لیست در کمترین زمان ممکن انجام میشود. همچنین دقت در ثبت اطلاعات نیز مورد تأکید حوزه کارفرمایی باشد، در همین ارتباط با وارد کردن دقیق اطلاعاتی نظیر روزهای کارکرد، دستمزد روزانه، پایه سنواتی و حق تأهل، از بروز مشکلات بعدی برای بیمهشدگان جلوگیری کنند.
البته مهمترین مسیر در این بخش میتواند همکاری با سازمان تأمین اجتماعی باشد زیرا برقراری ارتباط مستمر با سازمان تأمین اجتماعی و پاسخگویی به استعلامات، به شفافیت فرایندها کمک میکند.
با توجه به اهمیت منابع مالی ناشی از وصول حق بیمه، از کارفرمایان به عنوان شرکای اجتماعی سازمان، درخواست میشود در پرداخت حق بیمه ماهانه خود تسریع کنند تا پرداخت زودتر از موعد حقوق مستمریبگیران نیز سریعتر به پایان برسد.
براساس آخرین دادههای آماری، ۹۰ درصد درآمد سازمان تأمین اجتماعی از طریق دریافت حق بیمه تأمین میشود، بخش عمده منابع این سازمان از مشارکت مالی کارفرمایان حاصل میشود.
همچنین سازمان تأمین اجتماعی در شرایط سخت اقتصادی تلاش کرده بیشترین همکاری را با کارفرمایان فعال در کارگاههای مشمول تأمین اجتماعی داشته باشد، اما باید توجه کرد که سازمان تنها از طریق وصول حق بیمه قادر به انجام مأموریتهای خود است. در حال حاضر ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر مستمریبگیر تحت پوشش سازمان هستند و در مجموع حدود ۴۷ درصد جمعیت کشور از خدمات درمانی، مستمری و انواع حمایتهای اجتماعی بهرهمند میشوند؛ بنابراین عدم وصول حق بیمه، مسیر خدمترسانی به جامعه هدف را با اخلال مواجه میکند.
وصول به موقع حقبیمهها، رکن اساسی پایداری مالی سازمان تأمین اجتماعی و ایفای تعهدات آن در قبال میلیونها بیمهشده و مستمریبگیر است. با اجرای سامانههای هوشمند و تسهیل فرایند ارسال لیست، این امکان برای کارفرمایان فراهم شده تا در هر ساعت از شبانهروز، وظیفه قانونی خود را به سادگی انجام دهند.
همکاری کارفرمایان در این مسیر، نهتنها به نفع تأمین اجتماعی به عنوان یک نهاد بیننسلی است، بلکه منافع بلندمدت خود کارگران، بازنشستگان و جامعه را نیز تأمین میکند.