به گزارش تأمین 24، هدف اصلی این طرح، تمرکز تمام اطلاعات بیمهشدگان، کارفرمایان و مستمریبگیران در یک پایگاه داده جامع و متمرکز است. این یکپارچهسازی به دنبال حذف وابستگی خدمات به مکان و زمان فیزیکی شعب، بهروزرسانی ساختارهای قدیمی بر پایه تحلیل داده و تقویت حکمرانی داده است. به عبارت دیگر، هدف عبور از سیستم پراکنده سنتی به سمت ساختاری هوشمند و چابک است که امکان تصمیمگیری دقیقتر و سیاستگذاری مؤثرتر را فراهم میکند.
سازمان تأمین اجتماعی در سالیان اخیر تلاش داشته تا با استفاده از ظرفیت فناوری و اطلاعات، فرایند ارائه خدمات را سریعتر، شفافتر و با راحتی و دسترسی بیشتر فراهم کند. طرح نسخ الکترونیک و حذف دفترچههای بیمه کاغذی یا طرح ارائه غیرحضوری خدمات با عنوان 3070، نمونههای موفق استفاده این نهاد بیمهگر برای توسعه کیفی خدمات به شمار میرود. مسیری که بهتدریج، نیاز به مراجعات حضوری به مراکز تأمین اجتماعی را کاهش داده و ضمن توسعه این خدمات، تلاش شده تا ارائه برخی خدمات به سمت هوشمندسازی هم حرکت کند.
با اینحال در این مسیر، مواردی وجود داشت که برای دریافت یک خدمت خاص، نیازمند به مراجعه حضوری به شعب سازمان تأمین اجتماعی بوده و حتی در زمان مراجعه، گاهی برای پیگیری موضوع، ملزم به مراجعه به یک شعبه خاص وجود داشت. این مثال نمونهای از چالشهایی است که در طرح بیمه متمرکز قرار است با ایجاد یک مرکز پشتیبان مرکزی، ورودی و پردازش دادهها در تأمین اجتماعی متمرکزشده تا علاوه بر اینکه فرایند غیرحضوری شدن خدمات با سرعت و کیفیت بالاتر تکمیل شود؛ در موارد ضروری، مراجعه به شعب، منحصر و ملزم به مراجعه به یک شعبه خاص نشود.
تاریخچهای از طرحهای تحولآفرین
سازمان تأمین اجتماعی در چارچوب اولویتهای راهبردی حوزههای مختلف، رویکردی تحولآفرین و توسعهای را در سالهای اخیر در دستور کار قرار داده است. این موضوعات ابتدا با عنوان طرحهای بیستگانه تحولآفرین و توسعهای معرفی و در ادامه با عملیاتی شدن و ادغام برخی طرحها در راستای ارتقای تأثیرگذاری بیشتر آنها، در حال حاضر در قالب 12 طرح تحولی استمرار دارند.
اواخر آذر سال 1403، تعداد 20 طرح با رویکرد تحولی با مشارکت کارشناسان، صاحبنظران و متخصصین از میان 60 مسأله دارای اهمیت و اولویت، شناسایی، طراحی و تعریف شد تا به واسطه اجرا و عملیاتی شدن این طرحها، شاهد بهبود ساختار و عملکرد و ارتقای خدمات تأمین اجتماعی به نفع شرکای اجتماعی و ذینفعان این سازمان باشیم.
در دوره مدیریتی اخیر سازمان تأمین اجتماعی، راهبرد کلان این سازمان بر سه محور اساسی «پایداری مالی و کاهش ناترازی منابع و مصارف»، «بهبود کیفیت خدمات به ذینفعان و ارتقای رضایتمندی اجتماعی» و همچنین «تحول دیجیتال و چابکسازی فرآیندهای اجرایی» در قالب «تحول در حکمرانی» مبنای برنامهریزی، هدفگذاری و در دستور کار قرار گرفت.
در این چارچوب، هدف اصلی طرحهای تحولی تأمین اجتماعی با محوریت گذار سازمان از مدل «اداره مبتنی بر وظایف جاری» به مدل «اداره مبتنی بر نتیجه و آثار اجتماعی» ترسیم شد؛ بهشکلی که هر طرح تحولآفرین و توسعهای به عنوان یکی پایههای تحول در حکمرانی سازمان تأمین اجتماعی ایفای نقش داشته باشد.
از آنجا که همواره، رفع نارساییها، حل چالشهای پیشِ رو و ارتقای کیفیت خدماترسانی به بیمهشدگان، مستمریبگیران و کارفرمایان از عمدهترین دغدغههای مستمر مدیران عالی سازمان تأمین اجتماعی است، طرحهای تحولی، در چارچوب اولویتهای راهبردی از تاریخ 18 دیماه 1403 با رویکرد پروژهمحور توسط دکتر «مصطفی سالاری» مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی معرفی و در مدار فرایند تصمیمسازی و عملیات اجرا قرار گرفتند.
رهاوردهای طرح برای گروههای ذینفع
بیمهشدگان و مستمریبگیران یکی از بزرگترین گروههای دریافتکننده خدمات از سازمان تأمی اجتماعی به شمار میروند که اصلیترین ذینفعان در راستای اجرای طرحهای تحولآفرین هستند. مهمترین دستاورد این طرحها برای مشمولان در این حوزههای بیمهای و بازنشستگی، کاهش چشمگیر مراجعه حضوری و دریافت خدمات بدون نیاز به حضور فیزیکی در شعبه است. این مسأله با حذف همپوشانی فرایندها و افزایش دقت و سرعت در ارائه خدمات، مستقیماً به افزایش رضایتمندی منجر میشود. همچنین، شفافیت بیشتر در فرایندها، اعتماد عمومی به سازمان را افزایش خواهد داد.
دیگر گروهها و مشاغل ذینفع در حوزه طرحهای تحولی سازمان تأمین اجتماعی را کارفرمایان و کسبوکارها تشکیل میدهند. این طرح با تسهیل تعاملات بیمهای، به کاهش هزینههای غیررسمی و حقوقی کسبوکارها کمک میکند. شفافیت و عدالت اجرایی در محاسبات و وصول حق بیمه، و کاهش دعاوی قضایی از دیگر مزایای این حوزه است که نهایتاً به بهبود شاخص سهولت کسبوکار منجر خواهد شد.
اگرچه اجرای طرحهای تحولآفرین مزیتها، رهاوردها و دستاوردهایی برای همه ذینفعان و مخاطبان به دنبال دارد، خود سازمان تأمین اجتماعی نیز بینصیب نخواهد بود. پیادهسازی این طرح، بهرهوری عملیاتی را به طرز قابل توجهی افزایش میدهد. حذف فرایندهای موازی و کاهش هزینههای اداری، منابع مالی و انسانی را برای ارائه خدمات کیفیتر آزاد میسازد. همچنین، امکان نظارت هوشمند بر فرایندها و تحلیل دقیق دادهها، زمینهساز مدیریت بهتر تعهدات و منابع سازمان میشود.
اقداماتی در راستای اجرای طرح بیمه متمرکز
از زمان اجرای این طرح تاکنون مواردی نظیر سامانه متمرکز با 10 ماژول همچون بیمه رانندگان و سامانه متمرکز بیمه اختیاری، انتقال غیرحضوری سوابق از سازمان تأمین اجتماعی به سایر صندوقها و برعکس، احتساب سوابق جبهه، سربازی و ایثارگری طراحی، هیأتهای تشخیص، محاسبه پرونده در نسخههای پایلوت در حال عملیاتی شدن است.
همچنین اصلاح فرایند صدور مفاصاحسابهای تعهدی مقاطعهکاران با رویکرد صدور مفاصای غیرحضوری و برخط و محاسبه ضریب پیمان مقطوع پیش از فراخوان و انعقاد قرارداد که باعث شفافیت بالاتر و رضایت بیشتر ذینفعان خواهد بود؛ فاز طراحی و آزمون با دادههای واقعی را به اتمام رسانده و جهت بهرهبرداری توسط سامانه ستاد ایران تحویل (GSB) شده است. سرویس غیرحضوری اعلام تمدید کارت هوشمند رانندگان اجرایی شده و سامانه پرداخت نوین در سامانه خدمات غیرحضوری با سامانه (SAMT ) در سراسر کشور عملیاتی شده است.
همچنین با توجه به ارتباط سامانه بیمه متمرکز و نظام مالی و تعهدی در طرح 17، ثبتاسناد حسابداری با رویکرد مالی و تعهدی، بهصورت برخط و همزمان با عملیاتی سازی ماژولهای بیمه متمرکز انجامشده و در حال طی مراحل آزمون و استقرار است.
همچنین فرایند استقرار ماژول امور بیمهشدگان مشتمل بر بیمه رانندگان و بیمه اختیاری و حرَف و مشاغل آزاد در سراسر کشور اجرایی شده و فرایند کانورت اطلاعات در این بخش نیز پیشرفت 100 درصدی داشته است. در خصوص استقرار سایر ماژولهای طرح نیز، فرایند پایلوت در شعبه 19 آغاز و برنامهریزی برای استقرار کامل خدمات نیز انجام شده است.
اهداف طرحهای تحولآفرین و توسعهای تأمین اجتماعی
مهار چالش ناترازی منابع بهعنوان مهمترین اولویتهای سازمان تأمین اجتماعی از مسیر «بهینهسازی افزایش منابع و مدیریت مصارف در حوزههای مختلف»، «بهبود حکمرانی با ساماندهی و تقویت کارایی و اثربخشی منابع و ظرفیتهای سازمان» و «ارتقای کیفیت خدماترسانی به بیمهشدگان، مستمریبگیران و کارفرمایان» سعی دارد سازمان را در ارائه خدمات شایسته به شرکای اجتماعی تقویت کند.
برای پیگیری تحقق این اهداف، از بازمهندسی و بازنگری فرایندهای اجرایی، ظرفیت فناوری اطلاعات برای تسهیل و شفافسازی فرایندها و همچنین دانشِ انباشته سازمان و رویکرد جمعسپاری ایدههای خلاقانه و بازخوردهای نخبگان داخل و خارج سازمانی استفاده شده تا در نهایت، اجرای این طرحها منجر به تحقق اهداف مندرج در اسناد بالادستی، سیاستهای کلی تأمین اجتماعی و برنامههای هفتم پیشرفت شود.
گفتنی است در جریان روند تعریف و طراحی طرحهای تحولی، پس از مشورت با کارشناسان و صاحبنظران و از بین مسائل مختلف راهبردی، طرحهای با اولویت بالاتر در دستور کار قرار گرفت. با توجه به ماهیت پروژهای طرحها، سازوکار راهبری این طرحها نیز برمبنای دستور مدیریت عالی سازمان توسط دفتر هماهنگی، نظارت و ارزیابی طرحها، سازماندهی و اجرا شد تا هماهنگی لازم میان مدیران طرحها انجام شود. تاکنون 238 جلسه هفتگی با حضور مستمر مدیرعامل سازمان برای نظارت سیستمی بر روند پیشرفت و اجرای طرحها تشکیل شده است.
روند اجرا و تأکید بر کیفیت
سازمان تأمین اجتماعی برای اجرای موفق این طرح، رویکردی گامبهگام و مبتنی بر آزمایش را در پیش گرفته است. یکی از شعب این نهاد بزرگ بیمهگر در تهران به عنوان شعبه پایلوت انتخاب شده است و مدیریت این سازمان، بهطور مستقیم بر روند اجرای این طرح نظارت داشتهاند. تأکید ویژه بر اجرای کوتاهمدت مرحله گذار و حل مسائل در همان مرحله پایلوت نشاندهنده عزم جدی برای ارائه خدمتی بدون نقص به مخاطبان است. آموزش فنی و تخصصی کارکنان شعب نیز به عنوان یکی از الزامات اصلی برای اجرای دقیق طرح مورد توجه قرار گرفته است.
طرح بیمه متمرکز، نه یک تغییر ساده، بلکه یک بازآفرینی بنیادین در نحوه تعامل سازمان تأمین اجتماعی با شرکای اجتماعی خود است. این طرح با تمرکز بر داده و دیجیتالسازی، وعده آیندها
M.b: ی را میدهد که در آن خدمات سریعتر، دقیقتر و عادلانهتر ارائه میشوند. هرچند موفقیت نهایی آن به اجرای دقیق و رفع چالشهای احتمالی در مرحله گذار بستگی دارد، اما بیشک یکی از مهمترین گامها برای تحقق نسلی نوین از خدمات رفاه و تأمین اجتماعی در کشور محسوب میشود.
ورود 4 طرح به مرحله عملیاتی
در حال حاضر، چهار طرح («طرح 12: چشمانداز تأمین اجتماعی نوین»، «طرح 14: اجرای نظام انتصابات بر مبنای شایستهسالاری»، «طرح 15: پرداخت مبتنی بر عملکرد و بهبود پرداخت به کارکنان» و همچنین «طرح 18: بهرهوری منابع مالی سازمان») به دلیل اتمام موفق مراحل سیاستگذاری، وارد فاز عملیاتی و اجرا شدهاند. همچنین پس از ادغام چهار طرح در سایر طرحها، در نهایت هماکنون 12 طرح تحولی فعال در دست اجرا، نظارت و ارزیابی قرار دارند. در ادامه به طرحهای ادغامشده در حوزه طرحهای تحولی و عنوان کنونی آنها اشاره میشود.
طرح 4 (بیمه متمرکز و یکپارچهسازی شعب) با ادغام در طرح 17 (ایجاد نظام یکپارچه مالی تعهدی) با عنوان «بیمه متمرکز، یکپارچهسازی شعب و نظام یکپارچه مالی تعهدی» معرفی شده است.
همچنین طرح 5 (تسهیل خدمات بیمه فضای کسبوکار) با ادغام در طرح 6 (ساماندهی بیمه کسبوکارهای نوین) با عنوان «ساماندهی و تسهیل خدمات بیمه فضای کسبوکار» شناخته میشود.
طرح 8 (مدیریت تعهدات بیمهای سازمان (تعهدات بلندمدت و کوتاهمدت)) با ترکیب در طرح 10 (ساماندهی مشاغل سخت و زیانآور و اصلاح عناوین شغلی) با عنوان «مدیریت و ساماندهی تعهدات بیمهای سازمان» در چارچوب طرحهای تحولی دنبال میشود.
طرح 19 (سرمایهگذاری و خروج از بنگاهداری) نیز به واسطه ادغام در طرح 20 (ساماندهی شرکتها و املاک) با عنوان «اصلاح ساختار و ساماندهی سرمایهگذاری، بنگاهداری و املاک» معرفی شده است.
اجرای چنین طرحهایی نه تنها مسیر توسعه و تحول در سازمان تأمین اجتماعی را به سرعت پیش خواهد برد، بلکه همه ذینفعان و مخاطبان این نهاد بزرگ بیمهگر را در راه دستیابی بهتر به خدمات یاری خواهد کرد. مشمولانی که 56 درصد جمعیت کشور را تشکیل میدهند و دریافت خدمات در حوزه بیمهای، درمانی و بازنشستگی به عنوان اولویت اول آنها محسوب میشود.