تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
به گزارش تأمین 24، در حال حاضر بزرگترین سازمان بیمههای اجتماعی 56 درصد جمعیت کشور را در قبال بیمهشدگان و مستمریبگیران از میان دیگر صندوقهای بازنشستگی تحت پوشش دارد. البته که گسترش پوشش بیمهای به عنوان یک اولویت، تکلیف و وظیفه ذاتی براساس اصل 29 قانون اساسی و اصل یکم قانون تأمین اجتماعی انجام میشود.
تأمین اجتماعی به عنوان امانتدار سرمایه نسلهای متعدد که 73 درصد ضریب پوشش بیمهای کشور و بیش از 60 تا 70 درصد بازنشستگان و مستمریبگیران کل کشور را خدماترسانی میکند، از میان 17 صندوق بازنشستگی و بیمهگر، بیشترین نقش را در ارائه خدمات به همه گروههای مشمول و ذینفع را به عهده دارد.
تحولات آماری در سازمان تأمین اجتماعی در سال 1404 نشان میدهد، کل جمعیت تحت پوشش این نهاد بزرگ بیمهای 46 میلیون و 439 هزار و 200 نفر است که مجموع بیمهشدگان 37 میلیون و 103 هزار و 858 نفر و مجموع مستمریبگیران 9 میلیون و 335 هزار و 342 نفر محسوب میشوند.
آمارهایی از صندوقهای بازنشستگی
به طور کلی سه صندوق بزرگ بازنشستگی در کشور فعالیت دارند که دامنه مشمولان آنها کارمندان دولت تحت پوشش صندوق بازنشستگی کشوری، مشمولان قانون کار تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی و نیروهای مسلح تحت پوشش صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح است. البته 14 صندوق دیگر نیز مشغول ارائه خدمات گسترده به بخشهای دیگری از بیمهشدگان به ویژه بازنشستگان هستند.
در کنار این سه صندوق اصلی، دیگر صندوقهای بیمهای و بازنشستگی اختصاصی همچون صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، صندوق بازنشستگی شرکت بیمه ایران، صندوق بازنشستگی شرکت مخابرات، صندوق بازنشستگی بانکها و صندوق بازنشستگی شهرداری تهران نیز فعال مستمر برای خدمات رسانی به همه بازنشستگان دارند.
پیشتاز در پوشش جمعیت
سازمان تأمین اجتماعی با پوشش بیش از 15 میلیون بیمه شده اصلی و حدود 5 میلیون و 200 هزار مستمریبگیر و بازنشسته مشمول، بزرگترین سازمان بیمهگر اجتماعی کشور محسوب میشود. از یک طرف به بزرگترین جامعه آماری بیمهشدگان و از طرفی دیگر به قشر بازنشستگان و مستمریبگیران خدماترسانی میکند.
با احتساب خانواده بیمهشدگان، جمعیت تحت پوشش این سازمان به نزدیک 47 میلیون نفر میرسد که سهم عظیمی از جمعیت ایران در قالب 56 درصد را شامل میشود. ارائه خدمات به این گروهها بدون بودجه عمومی و تنها با اتکا به وصول حقبیمههای دریافتی از بیمهپردازان تحت پوشش صورت میگیرد.
براساس آخرین دادههای آماری در سال گذشته تعداد بیمهشدگان اصلی 15 میلیون و 664 هزار نفر و بیمهشدگان تبعی 21 میلیون و 439 هزار و 855 نفر هستند که این گروهها از سازمان تأمین اجتماعی در بخشهای مختلف بیمهای، درمانی و بازنشستگی خدمات دریافت میکنند.
مجموع کارگاههای تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی که طیف گستردهای از بیمهشدگان این سازمان در این کارگاهها مشغول فعالیت هستند، یک میلیون و 301 هزار و 797 کارگاه در حوزههای تولیدی، خدماتی، اقتصادی و دیگر بخشهای کسبوکار به شمار میروند.
انواع بیمه در سازمان تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی به دلیل گستردگی خدمات، نیاز به جذب بیمهشدگان جدید از میان همه شاغلان، فعالان حوزه کسب و کار و افراد مشغول به کار در فضاهای کسبوکارهای نوین دارد. از آنجا که 8 تا 9 میلیون نفر از افراد شاغل در اشتغال غیررسمی فعالیت دارند، اغلب این افراد بیمه نیستند، در چنین شرایطی جذب این افراد با انواع بیمههای اجتماعی در سازمان تأمین اجتماعی ممکن میشود.
بیمهشدگان مشمول در تأمین اجتماعی بر اساس وضعیت شغلی خود در گروههای مختلفی طبقهبندی میشوند، گروه بیمهشدگان اصلی یا کارگران شاغل در کارگاههای تحت پوشش سازمان، این نوع بیمه که توسط کارفرما برای کارکنان تهیه میشود، بالاترین سطح پوششها را ارائه میدهد. نرخ حق بیمه در این بخش ۳۰ درصد حقوق است که 7 درصد آن سهم کارگر و ۲۳ درصد دیگر نیز سهم کارفرما است.
این دادههای آماری نشان میدهد، بیمهشدگان اصلی تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی در سال 1404 طبق آخرین آمارها، 10 میلیون و 921 هزار و 223 نفر، بیمههای توافقی 137 هزار و 269 نفر و مقرریبگیران بیمه بیکاری 136 هزار و 366 نفر به شمار میروند.
در بخش بیمه اختیاری نیز افراد بیمهشده در این بخش از خدمات بیمهای با پرداخت 27 درصد از حقوق خود میتوانند از پوششهای بازنشستگی، فوت و ازکارافتادگی بهرهمند شوند. دادههای آماری سازمان تأمین اجتماعی تعداد افراد تحت پوشش با این نوع بیمه اختیاری را 623 هزار و 496 نفر نشان میدهد.
همچنین در بخش بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد که بیمهپردازان در سه طرح ۱۲، ۱۴ و ۱۸ درصد حقبیمه خود را به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت میکنند، به ترتیب پوشش بازنشستگی، در سطح بعدی بازنشستگی و فوت، در سطوح دیگر بازنشستگی، فوت و نقص عضو را شامل میشود.
در حوزه بیمه صاحبان حرف و مشاغل طبق آخرین دادههای آماری سازمان تأمین اجتماعی، صاحبان حرف و مشاغل آزاد 2 میلیون و 226 هزار و 50 نفر از این خدمات گسترده سازمان استفاده میکنند.
سایر طرحهای بیمهای سازمان تأمین اجتماعی برای اقشار خاص جامعه نیز بسیاری از گروههای شغلی و افراد بدون شغل را شامل میشوند که زنان خانهدار، نویسندگان، هنرمندان، مددجویان کمیته امداد، نخبگان، دانشجویان، باربران، قالیبافان، زنبورداران، کارگران ساختمانی و بسیاری مشاغل دیگر در نظر گرفته است.
در این بخشها نیز گروههایی از خدمات گسترده سازمان تأمین اجتماعی استفاده میکنند که کارفرمایان صنفی 104 هزار و 287 نفر ، کارگران ساختمانی 570 هزار و 134 نفر، بافندگان 173 هزار و 578 نفر، رانندگان 734 هزار و 163 نفر، باربران 18 هزار و 349 نفر، زنبورداران 2 هزار و 139 نفر، خادمان مساجد 16 هزار و 950 نفر و دیگر گروهها نیز در این بخشهای انواع بیمهای از خدمات سازمان بهره میبرند.
در همین رابطه، در بخش تعهدات کوتاهمدت، از پرداخت مقرری بیمه بیکاری، غرامت دستمزد ایام بیماری، غرامت دستمزد ایام بارداری، پرداخت هزینه وسایل کمک پزشکی، کمک هزینه ازدواج و کمک هزینه کفن و دفن به همه بیمهشدگان مشمول و طبق قوانین سازمان تأمین اجتماعی پرداخت میشود.
خدمات گسترده به بیمهشدگان و مستمریبگیران مشمول
سازمان تأمین اجتماعی خدمات خود را در دو دسته تعهدات کوتاهمدت و بلندمدت به همه گروههای مشمول از میان بیمهشدگان، مستمریبگیران و بازنشستگان ارائه میدهد، در بخش تعهدات بلندمدت که مستمریبگیران بیشترین مخاطب آن با 5 میلیون و 220 هزار نفر هستند، تشکیل میدهند.
البته مجموع مستمریبگیران با افراد خانواده و گروههای تبعی به 9 میلیون و 335 هزار و 342 نفر میرسند. مستمریبگیران اصلی 5 میلیون و 221 هزار و 793 نفر و مستمریبگیران تبعی چهار میلیون و 113 هزار و 549 نفر محسوب میشوند. در این بخشهای حوزه مستمری، بازنشستگان 3 میلیون و 224 هزار و 672 نفر، ازکارافتادگان 150 هزار و 373 نفر و بازماندگان نیز یک میلیون و 846 هزار و 748 نفر به حساب میآیند.
سازمان تأمین اجتماعی طبق اطلاعات موجود در سال گذشته در مجموع 125 هزار میلیارد تومان برای بخشهای مختلف درمانی و حوزه مستمریها هزینه به عهده داشته است که فقط 100 هزار میلیارد تومان آن برای پرداخت مستمری به این گروهها اختصاص داشت. برخی آمارها از افزایش میزان هزینههای سازمان در سال جاری و برآورد آن تا 210 هزار میلیارد تومان خبر میدهد.
در همین رابطه، سازمان تأمین اجتماعی در حوزه مستمریها پرداخت مستمری بازنشستگی، مستمری ازکارافتادگی و مستمری بازماندگان را به عهده دارد که با تلاش مدیریت این سازمان هرماه بدون وقفه همه این تعهدات اجرایی میشود.
نکته قابل توجه در مقایسه سازمان تأمین اجتماعی با صندوق بازنشستگی کشوری، تفاوت در سهم حق بیمه و نحوه پرداخت مزایا است. بیمهشدگان تأمین اجتماعی ماهانه ۷ درصد از حقوق خود را پرداخت میکنند، در حالی که این رقم برای مشترکان صندوق بازنشستگی کشوری ۹ درصد است.
سازمان تأمین اجتماعی با این پوشش گسترده و خدمات متنوع، نقش کلیدی در تأمین معیشت و سلامت اقشار وسیعی از جامعه ایرانی در حوزه بیمهشدگان و مستمریبگیران تحت پوشش ایفا میکند و به عنوان یکی از مهمترین نهادهای رفاهی و بیمهگر اجتماعی کشور شناخته میشود.
