به گزارش تأمین 24، در هفته تأمین اجتماعی- از 19 تا 25 تیرماه- این مسأله به خوبی روشن است که بزرگترین نهاد بیمهگر امروز 56 درصد از جامعه بیمهشدگان، مستمریبگیران، بازنشستگان را نه تنها تحت پوشش خدمات بیمهای و درمانی دارد، از طرفی دیگر به جامعه یک میلیون و 400 هزار کارفرما و حدود 17 میلیون بیمهپرداز هم خدمات گستردهای ارائه میدهد.
امروز سازمان تأمین اجتماعی در حالی به ۵.۲ میلیون مستمریبگیر و بازنشسته تعهد دارد که در سایه استقلال مالی، منابع موردنیاز آنها را به صورت ماهانه تأمین میکند. امروز تأمین اجتماعی گسترش پوشش بیمهای را به عنوان اولویت اصلی خود با پشتیبانی از اصل 29 قانون اساسی و اصل یکم قانون تأمین اجتماعی به گونهای پیش برده تا با خانوادهها و افراد تبعی بیمهپردازان به حدود 41 میلیون نفر خدمترسانی میکند.
نقش کلیدی حقبیمه در تأمین منابع پایدار سازمان تأمین اجتماعی توانسته مسیری را برای این نهاد بزرگ بیمهگر فراهم کند که بدون هیچ وقفهای به همه بیمهشدگان و مستمریبگیران خدمات ارائه میکند. اما این خدمات فقط به این موارد ختم نمیشود، بلکه توسعه خدمات هوشمند برای رسیدن به تأمین اجتماعی هوشمند و ارائه خدمات غیرحضوری تا طرحهای تحولی نیز در این بستر گنجانده شده است.
سازمان تأمین اجتماعی به عنوان بزرگترین نهاد بیمهگر کشور، جمعیت عظیمی از جامعه را زیر چتر حمایتی خود قرار داده است. این حجم از تعهدات، سازمان را با هزینههای سنگین سالانه مواجه ساخته است؛ بهگونهای که هزینههای جاری ماهانه آن در سال گذشته به ۱۲۵ هزار میلیارد تومان (۱۲۵ همت) رسید و برآوردها نشان میدهد این رقم در سال ۱۴۰۵ در هر ماه به ۲۱۰ همت افزایش یابد.
اتکای ۸۰ درصدی به حقبیمه؛ استقلال مالی در عمل
یکی از ویژگیهای بارز سازمان تأمین اجتماعی، اتکای بیش از ۸۰ درصدی منابع آن به وصول حقبیمه پرداختی توسط کارگران و کارفرمایان است. نرخ حقبیمه در این سازمان ۳۰ درصد دستمزد است که سهم کارگر ۷ درصد و سهم کارفرما ۲۳ درصد است. این ساختار تأمین مالی، سازمان را به یک نهاد غیردولتی با استقلال مالی و اداری تبدیل کرده است.
نکته مهم این است که سازمان تأمین اجتماعی برخلاف صندوق بازنشستگی کشوری با تعیین سهم کمتری برای بیمهپردازان، از استقلال عمل بیشتری در مدیریت منابع خود برخوردار است. این استقلال در کنار پوشش 56 درصدی جمعیت کشور، نشان از ظرفیت بالای این نهاد برای ایفای تعهداتش دارد.
گسترش پوشش بیمهای؛ تعهدی بر اساس قانون
سازمان تأمین اجتماعی بر اساس اصل ۲۹ قانون اساسی که برخورداری از تأمین اجتماعی را حقی همگانی میداند و همچنین اصل یکم قانون تأمین اجتماعی که تعمیم و گسترش بیمههای اجتماعی را هدف خود معرفی کرده، برنامه عملیاتی خود را بر توسعه پوشش بیمهای متمرکز کرده است.
در حال حاضر، بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار کارگاه فعال تحت پوشش این سازمان بیمهگر قرار دارند و کارگران شاغل در این واحدها مشمول بیمه تأمین اجتماعی هستند . با این حال، چالشهایی نظیر فرار بیمهای و عدم تمایل برخی کارفرمایان به بیمه کردن کارگران، از موانع تحقق کامل این هدف محسوب میشود.
41 میلیون بیمهشده اصلی و افراد تبعی
تأمین اجتماعی با چتر گسترده بیمهای خود اکنون حدود 41 میلیون نفر از افراد بیمهشده، خانوادهها و افراد تبعی آنان را تحت پوشش خود دارد که البته کل تعداد افراد بیمه شده اصلی 17 میلیون نفر میشوند و به عنوان بزرگترین منابع تأمینکننده هزینههای سازمان به شمار میروند.
ایفای تعهدات کوتاهمدت، میان مدت و بلندمدت به بیمهشدگان تأمین اجتماعی و تنوع انواع بیمههای اجباری، اختیاری، بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد، بیمه فراگیر خانواده ایرانی، افراد فاقد بیمه در فضای کسبوکارهای نوین، رانندگان اینترنتی، دامپزشکان، پزشکان، معلمان، پرستاران، نویسندگان، هنرمندان، روزنامهنگاران و دیگر افراد بدون بیمه را ترغیب به استفاده و استقبال از خدمات این سازمان کرده است.
یکی از اهداف و تکالیف اصلی سازمان تأمین اجتماعی گسترش چتر بیمهای و تعمیم خدمات در بخشهای سهگانه به همه افراد تحت پوشش و پوشش بیمهای به همه افراد شاغل فاقد بیمه است، زیرا اکنون بین 8 تا 9 میلیون نفر از شاغلان به ویژه در بخش اشتغال غیررسمی از هیچ نوع بیمهای بهرهمند نیستند.
فعالیت یک میلیون و 400 هزار کارگاه
تأمین اجتماعی به واسطه خدمات متنوع خود اکنون به حدود یک میلیون و 400 هزار کارگاه فعال را تحت پوشش دارد تا تحت عنوان شرکای اجتماع ی حق بیمه خود کارفرما و کارگران تحت پوشش را به این سازمان پرداخت کنند تا از این طریق ضمن دریافت انواع خدمات از سوی بیمهپردازان، بخش اعظمی از منابع این نهاد تأمین شود.
براساس دادههای آماری تعهدات سازمان تأمین اجتماعی در سال گذشته 125 هزار میلیارد تومان بوده است که این منابع از محل پرداخت حق بیمه از سوی کارفرمایان بخش خصوصی، دولتی و بخش دیگری نیز از محل سرمایهگذاریها در بخش اقتصادی تأمین و هزینه شد.
حدود 9 میلیون خانوار مستمریبگیران
تأمین اجتماعی به عنوان بزرگترین سازمان ارائه دهنده خدمات به بیمهشدگان و مستمریبگیران از میان 18 صندوق و سازمان بیمهگر محسوب میشود که اکنون 60 تا 70 درصد کل بازنشستگان کشور مستمری خود را از این سازمان دریافت میکنند.
براساس آمارهای موجود، اکنون 5 میلیون و 200 هزار مستمریبگیر شامل بازنشستگان، ازکارافتادگان و بازماندگان از خدمات همه جانبه تأمین اجتماعی بهرهمند هستند که ماهانه براساس آمارهای سال گذشته 100هزار میلیارد تومان بابت تعهدات بلندمدت به این افراد تحت پوشش هزینه میشود. البته در سال جاری با توجه به افزایش مستمری و اجرای مرحله سوم متناسبسازی این هزینهها رشد چشمگیری داشته است.
در حال حاضر خانواده مستمریبگیران شامل بازنشستگان، بازماندگان و ازکارافتادگان تحت پوشش این نهاد بیمهای، حدود 9 میلیون نفر به شمار میروند که بخش مهمی از منابع این سازمان به ایفای تعهدات این گروه از جامعه هدف تعلق دارد.
سازمان تأمین اجتماعی خدمات همهجانبه خود را برای همه گروههای مشمول گسترانده است تا علاوه بر جذب بیمهشدگان برای تأمین منابع پایدار، از طرفی دیگر بتواند به مصارف و هزینههای ماهانه خود برای همه گروههای مستمریبگیران و بازنشستگان عمل کند.
در سالهای اخیر سازمان تأمین اجتماعی نشان داده است با وجود چالشها و بحرانهایی همچون جنگ از هیچ کوششی برای ایفای تعهدات همهجانبه خود دریغ نکرده است و هر ماه با وجود برخی کسریهای منابع، اما بدون وقفه همه خدمات خود در حوزه مستمریها، بیمهای و درمانی را اجرایی میکند.
سازمان تأمین اجتماعی در سال جاری توجه ویژهای به همه مستمریبگیران و بازنشستگان داشته است به گونهای که حقوق آنان را طبق مواد 96 و 111 قانون تأمین اجتماعی افزایش چشمگیری داده است و از طرفی دیگر هم با اجرای مرحله نهایی متناسبسازی حقوق، بخش دیگری از ترمیم حقوق این افراد را انجام داد.