تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
به گزارش تامین ۲۴، نوزدهم اردیبهشت ماه، از طرح توکنایز بدهیها و مطالبات تامین اجتماعی رونمایی شد.طرح توکنایز بدهیهای تامین اجتماعی یا آنگونه که اختصاراً «تکو» نامیده میشود، طرحی برای تسهیل در چرخه بدهیها و مطالبات تامین اجتماعی میان طرفهای درگیر رابطه مالی با سازمان مانند کارفرمایان، دولت، داروخانهها، مراکز درمانی، وزارت بهداشت یا حتی شرکتهای تامین کننده دارو تجهیزات است. این طرح که نمونههای مشابه آن در نظامهای بیمهای و سلامت بسیاری از کشورها از جمله کشورهای پیشرفته، پیشتر اجرایی شده، قرار است چرخه مالی تامین اجتماعی و طرفهای حساب آن را تسهیل کند. از سوی دیگر، این امیدواری مطرح میشود که فرایند توکنایز، در بهبود روند وصول بدهیهای بیمهای معوق تامین اجتماعی اثر مثبت داشته باشد.
علاوه بر همه اینها، با بهرهگیری از سیستم توکنایز، تامین اجتماعی نیازی به پول نقد و نقدینگی برای پرداخت بدهیهای معوق خود به بدهکاران نخواهد داشت و به نوعی تهاتر مجازی یا توکنی، جایگزین روندِ پُرتاخیر پرداخت بدهیها و وصول مطالبات خواهد شد.
نوزدهم اردیبهشت، مصطفی سالاری، مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی در مراسم رونمایی از این طرح گفت: توکنایز یکی از راههای متنوع سازمان تأمین اجتماعی برای تأمین مالی است؛ تنوع در راهکارهای تأمین مالی، کاهش ریسکهای منابع موردنظر برای ایفای تعهدات را موجب خواهد شد.
او اظهار کرد: بخشی از بدهی تأمین اجتماعی به طرفهای قرارداد از طریق توکنها تأمین و بخشی از مطالبات این سازمان نیز از همین روش قابل وصول است. در فرایند مربوط به توکنایز، بانکهای عامل، متولی فنی و بستر اصلی محسوب میشوند.
سالاری افزود: در جریان فرایند توکنایز از طریق «تِکو» تأمیناجتماعی، این سازمان پرداخت بهتر بدهی و وصول زودتر مطالبات را خواهد داشت. بانکهای مربوطه نیز ارائه خدمات این بخش و منافع آن و بدهکاران به سازمان تأمین اجتماعی امکان وصول طلب خود و هزینهکرد آن در بازار را خواهند داشت و از طرفی دیگر بازار مالی نیز از این جریان منتفع میشود.
موفقیت طرح توکن، روندهای پرتاخیر وصول و پرداخت بدهیها را بهبود میبخشد اما به گفته «علیرضا حیدری» کارشناس رفاه و تامین اجتماعی، صفر تا صد موفقیت طرح، به شیوهها و الگوریتمهای اجرایی و تعامل حداکثری نهادهای طرف حساب تامین اجتماعی بستگی دارد.
او در گفتگو با تامین ۲۴ تصریح کرد: اگر طرح توکنایز به خوبی و با دقت و با الگوبرداری از نمونههای موفق جهانی پیاده شود، میتواند در بهبود چرخههای مالی پرتاخیر تامین اجتماعی از جمله وصول مطالبات معوق بیمهای و همچنین پرداخت بدهیها به مراکز طرف قرارداد سازمان، موثر باشد. برای مثال، توکنایز کردن بدهیهای تامین اجتماعی به مراکز درمانی علوم پزشکی، در صورت موفقیت در اجرا – تاکید میکنم تنها در صورت موفقیت در پیادهسازی و اجرا- موجب خدمترسانی بهتر به جامعه هدف تامین اجتماعی یا همان جامعه کارگری کشور میشود و از به وجود آمدن شرایط ناگواری که منجر به قطع خدمترسانی میشود، جلوگیری میکند.
این کارشناس رفاهی در تشریح بیشتر این مساله گفت: گاهی شاهد بودهایم به دلیل تاخیر در پرداخت بدهیهای تامین اجتماعی به مراکز درمانی طرف قرارداد در بخش دولتی، برخی از این مراکز خدمترسانی به کارگران بیمه شده را متوقف کرده یا اعلام کردهاند فعلاً خدمات با نرخ آزاد ارائه میشود، اما اگر سیستم توکنایز بتواند این تاخیرها را کاهش دهد و با فراهم آوردن امکان تهاتر بدهیها، به روندهای پرداخت سرعت ببخشد، دیگر شاهد این اتفاقات ناگوار نخواهیم بود.
حیدری با بیان اینکه «تسهیلگری و سرعت در تسویه بدهیها، مهمترین دستاورد طرح توکنایز است»، توضیح داد: طرح توکن، بیشتر ابزاری برای تهاتر درونگروهیاست و در این زمینه کاربرد دارد. توکن عموماً بر اساس درخواست طلبکاران (مثلاً بیمارستانهای دولتی) و با احتساب میزان بدهی سازمان به این بدهکاران اختصاص مییابد و آنها میتوانند توکنهای خود را در سامانه «تکو» عرضه کنند. بدهکاران به سازمان مثلاً کارگاههای دارای بدهی معوق، نیز با خرید این توکنها، بدهیهای خود را تسویه میکنند و به این ترتیب، یک نوع تهاتر درون گروهی میان طرفهای درگیر شکل میگیرد. اما نکته اینجا است که برای ارزیابی میزان موفقیت این طرح هنوز زود است؛ تازه این طرح رونمایی شده و از این رو، باید ببینیم شیوه پیادهسازی و اجرا و همچنین همکاری نهادهای درگیر چگونه است و تا چه میزان موفقیت حاصل میشود.
این کارشناس روابط کار ادامه داد: توکن، در عمل نوعی برات یا شبه پول براساس خلق پول داخلی است که متناسب با بدهیها ارزشگذاری میشود و با استفاده از آن، یک چرخهای از بدهیها برای تهاتر داخلی ایجاد میشود که در نهایت روند پرداختها را تسریع میبخشد. باید در نظر داشته باشیم که طرح توکنایز نمونههای مشابه در نظام درمان و بیمهای برخی کشورهای جهان دارد و عملاً تسهیلگریهای بسیاری درون خانواده درمان و تامین اجتماعی این کشورها ایجاد کرده است.
حیدری تاکید کرد: برای ارزیابی موفقیت این طرح نیاز به زمان داریم، اما امید میرود در ماههای آینده شاهد این باشیم که خدمترسانی به جامعه تحت پوشش تامین اجتماعی با استفاده از طرح توکن، بهبود یافته و تاخیرها به حداقل رسیده است.
