مامایی از ارکان اصلی نظام سلامت در حوزه باروری سالم و زایمان ایمن بهشمار میرود. هدف سیاستهای کلی جمعیت این است که فرزندآوری افزایش یابد؛ سلامت مادر و کودک تضمین شود و مرگومیر کاهش یابد و جامعه مامایی با کاهش خطرات بارداری و زایمان، کمک میکند والدین با اطمینان بیشتری تصمیم به فرزندآوری بگیرند.
باید توجه داشت؛ مراقبتهای پیش از بارداری و بارداری توسط ماماها کیفیت زایمان و سلامت نوزاد را بالا میبرد؛ این یعنی افزایش جمعیت سالم نه صرفاً عدد بیشتر.
ماما نقش سازنده در اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت ایفا میکند؛ زیرا ارکان این قانون مبتنی بر تسهیل ازدواج و فرزندآوری، سلامت مادران و نوزادان و حمایت از فرزند چندم است که هرسه بخش این ارکان با خدمات مامایی گره خورده است.
ماما وظیفه آموزش و مشاوره پیش از ازدواج و بارداری را برعهده دارد. مراقبت دوران بارداری و زایمان ایمن وظیفه دیگر مامایی است و اعتماد جامعه به خدمات مامایی سبب کاهش ترس از زایمان و تشویق به فرزندآوری میشود. همچنین مراقبت پس از زایمان و شیردهی نیز برعهده ماما است و تضمین تغذیه و سلامت نوزاد از طریق خدمات ماما، نقش مهمی در حمایت از خانواده ایفا میکند.
درعینحال خدمات مامایی منجر به کاهش هزینههای نظام سلامت میشود و خدمات مذکور از منظر اقتصادی اهمیت بالایی دارد. وقتی بخش اعظم مراقبتهای زنان توسط ماما انجام شود، بار کاری پزشکان کاهش یافته و بسیاری از مشکلات زودهنگام تشخیص داده میشود. کاهش هزینه درمان موارد پیچیده، پیشگیری از سزارین غیرضروری، حفظ کیفیت خدمات در سطوح اولیه سلامت و سیاستهای جمعیتی پایدار از جمله خدمات مامایی بهشمار میرود که علاوه بر تاثیرات مثبت سلامت و ایجاد ثبات در سطح مراقبت اولیه، از منظر پشتیبانی اقتصادی نیز حائز اهمیت است.
علاوه بر آن نقش فرهنگی اجتماعی مامایی نباید از قلم بیفتد. معتقدم ماما از نظر فرهنگی، حلقه ارتباطی مهم بین جامعه و نظام سلامت بهشمار میرود. با توجه به اعتماد زنان به ماما، این گروه میتوانند پیامهای سلامت باروری و فرزندآوری سالم را با اثرگذاری بالا منتقل کنند. این امر در تحقق بندهای فرهنگی قانون جوانی جمعیت نقش کلیدی دارد.
خدمات مامایی در مراکز درمانی سازمان تأمیناجتماعی بهعنوان نهادی که در جایگاه نخستین خریدار درمان و دومین ارائه دهنده این خدمات قرار دارد، همواره در مدار توجه است؛ آنگونه که طی سالهای اخیر اجرای طرحهای توسعه زایشگاههای تأمیناجتماعی و خدمات مامایی جهش چشمگیری یافته و بسیاری از مراکز درمانی طی فرایند استانداردسازی مجهز به اتاقهای الدیآر شدهاند. بیمارستانهای امام رضا(ع) قم، شهریار، 15 خرداد ورامین، شفاء سمنان، آتیه همدان و نجفآباد اصفهان از جمله این مراکز بهشمار میروند.
اتاق الدیآر (LDR) به مثابه یک اتاق خصوصی برای مادر است و از مخفف کلمات Labor- Delivery- Recovery به معنای «زایمان و بهبودی در همان محل» استیفاد شده است. اتاقهای مذکور طوری طراحی شدهاند که مادر مراحل زایمان خود را از شروع درد تا تولد نوزاد و پس از زایمان، بدون جابهجایی در یک مکان طی کند. این اتاقها برای افزایش ایمنی، آرامش و تجربه مثبت زایمان طراحی شده و با استقبال چشمگیر ماردان مواجه شده است.