این اقدام منافع گستردهای برای چهار گروه اصلی ذینفع شامل بیمهشدگان، پزشکان، داروخانهها و خود سازمان تأمین اجتماعی دارد.
به گزارش تأمین 24، اجرای نسخه الکترونیک به عنوان یکی از مهمترین تحولات حوزه دیجیتال در نظام بیمهای از برنامههای محوری سازمان تأمین اجتماعی بر ای رفاه حال بیمهشدگان و کادر درمانی بود تا از این طریق علاوه بر گسترش خدمات در حوزه درمان، به کاهش خطاهای انسانی نیز کمک کرده باشد.
شاید بتوان اجرای نسخه الکترونیک تأمین اجتماعی را پایانی برای خطاهای انسانی و آغاز شفافیت سلامت دانست که برای چهار ذینفع کلیدی مزایایی را به همراه دارد. حذف دفترچه کاغذی به عنوان یکی از مهمترین مزیتها در این راستا بوده است که البته شاید کاهش قصور پزشکی را تحت عنوان یکی از دستاوردهای مهم نسخه الکترونیک تلقی کرد.
حال که این طرح بزرگ در حوزه نظام بیمهای در حال انجام است و برآوردها نشان میدهد که 99 درصد نسخ از این طریق به بیمهشدگان ارائه میشود باید برای حل چالشها و فرصتهای اجرای نسخه الکترونیک در بزرگترین سازمان بیمهای ایران تلاشهای جدی انجام شود.
طرح نسخه الکترونیک به عنوان یکی از پروژههای تحولی سازمان تأمین اجتماعی به صورت مستمر در حال تکمیل و توسعه است. بهگونهای که بیش از 99 درصد نسخهنویسی در مراکز ملکی سازمان و 98 درصد در مراکز طرف قرارداد بهصورت الکترونیکی انجام میشود. لازم به ذکر است در حال حاضر بیش از 200 هزار پزشک و 14 هزار داروخانه از این خدمت بهره میبرند.
همچنین اقداماتی نظیر اصلاح ساختار درمان بر اساس تغییرات روز نظام سلامت، تحول دیجیتال در طرحها و بخشهای مرتبط با حوزه درمان، اجرا و توسعه نسخه الکترونیک در سامانه مربوطه با تحقق 90 درصدی و پذیرش اسناد پزشکی در بستر سامانه مرتبط، تسهیلگر ساختار اداری و مدیریتی درمان سازمان تأمین اجتماعی بوده است.
منافع نسخه الکترونیک برای بیمهشدگان
بر اساس اعلام سازمان تأمین اجتماعی، با اجرای کامل نسخه الکترونیک، دیگر نیازی به همراه داشتن دفترچه یا کارت بیمه نیست و بیمهشدگان تنها با ارائه کد ملی میتوانند از خدمات درمانی و دارویی استفاده کنند. همچنین سیستم هوشمند از تجویز داروهای تکراری و غیرضروری جلوگیری کرده و هزینههای اضافی مانند رفت و آمد و کپی مدارک را حذف کرده است. یکی از مزیتهای کلیدی برای بیمهشدگان، امکان دریافت خدمات درمانی در سفر بدون محدودیت به داروخانه شهر محل سکونت است.
بیمهشدگان با جامعه آماری حدود 41 میلیون نفر با افراد تبعی و خانواده آنان بیشترین خدماتگیرنده از سازمان تأمین اجتماعی به شمار میروند که در این مسیر بیشترین نیاز به انواع خدمات درمانی را دارند. اجرای دقیق نسخه الکترونیک در نظام بیمهای مسیر تحولات دیجیتال در این سازمان را نیز میسر کرده است.
دامون خدابنده، رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی گفت: امروز نسخهنویسی الکترونیکی در مراکز ملکی سازمان تأمین اجتماعی ۹۹ درصد و در مراکز طرف قرارداد ۹۸ درصد است و روزانه بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار تراکنش نسخه الکترونیک ثبت میشود.
خدابنده در گفتوگو با تأمین 24 اظهار کرد: همچنین توسعه سامانههایی همچون رسا برای پردازش اسناد بستری، پرونده الکترونیک سلامت، PACS متمرکز، نوبتدهی درمانی و خدمات غیرحضوری حوزه درمان نقش مهمی در افزایش دقت، شفافیت و سرعت افزایش خدمات درمانی داشته است.
کاهش خطا
جامعه پزشکی نیز از این طرح مهم در نظام بیمهای بهرهمند شدهاند. با حذف نسخ کاغذی، خطاهای ناشی از بدخطی و تداخلات دارویی به کمک هشدارهای سیستمی کاهش یافته است. همچنین پزشکان دیگر نیاز به ارسال فیزیکی مدارک برای دریافت تعرفه ندارند و وجوه مربوطه را سریعتر تسویه میکنند. حذف هزینههای چاپ، بایگانی و نیروی انسانی از دیگر دستاوردهای این طرح برای مراکز درمانی است.
پیش از اجرای نسخه الکترونیک بسیاری از خطاهای انسانی به دلیل خط ناخوانای پزشکان به وجود میآمد در حال حاضر با اجرای این طرح و ارائه خدمت در بستر الکترونیک بسیاری از این خطاها کاهش یافته و به نوعی شفافیت بیشتری در خدماترسانی در حوزه درمانی نیز ایجاد شده است.
کاهش صف و تسویه حساب سریع
همچنین در داروخانهها، اجرای نسخه الکترونیک موجب کاهش چشمگیر صفهای فیزیکی و حذف فرآیند دستی وارد کردن اطلاعات نسخه شده است. همچنین درصد نسخههای برگشتی به دلیل تأیید سیستمی پوشش بیمه پیش از تحویل دارو، کاهش یافته و زمان تسویه حساب داروخانهها با سازمان تأمین اجتماعی از چند ماه به چند هفته رسیده است.
اجرای نسخه الکترونیک یک مزیت کلی برای داروخانهها نیز به دنبال دارد اینکه با ارائه نسخه در سریعترین زمان ممکن امکان تسویه حساب برای این مراکز درمانی وجود دارد. بنابراین توسعه خدمات الکترونیک در نظام بیمهای این منافع را برای مراکز درمانی هم به همراه داشته است.
صرفهجویی و شفافیت بیسابقه
اما بزرگترین منافع نصیب خود سازمان تأمین اجتماعی و دولت شده است. اجرای نسخه الکترونیک سالانه هزاران میلیارد تومان در هزینههای کاغذ، چاپ و توزیع دفترچه، نیروی انسانی و از همه مهمتر کاهش فساد و تخلفات دارویی صرفهجویی به همراه داشته است. دادههای حاصل از این سامانه به سازمان تأمین اجتماعی امکان تحلیل الگوی مصرف دارو، شناسایی بیماریهای شایع منطقهای و بودجهریزی دقیقتر را میدهد.
خدابنده ادامه داد: در حوزه زیرساخت و امنیت اطلاعات نیز با ایجاد اقداماتی همچون ارتقای پایداری سامانهها، توسعه شبکه ارتباطی، بهبود زیرساختهای سختافزاری و ایجاد لایههای دفاعی سایبری امنیت و تداوم ارائه خدمات در سطح ملی تقویت شده است. مجموعه این اقدامات منجر به کسب تقویمنامهها و گواهینامههای بینالمللی در رقابت تجربه موفق اتحادیه بینالمللی تأمین اجتماعی در سال 2024 شده است.
وی اضافه کرد: همچنین در دوره دوازدهم ارزیابی کیفیت خدمات الکترونیکی سازمان تأمین اجتماعی در شاخص شفافیت و دسترسیپذیری اطلاعات (دولت شفاف) رتبه را کسب کرده و با چهار رتبه ارتقاء نسبت به دوره قبل موفق به کسب جایگاه ۱۰ کشوری در بین ۱۶۶ دستگاه اجرایی مشمول ارزیابی شده است.
رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی معتقد است که مسیر تحول دیجیتال در سازمان تأمین اجتماعی امروز با نگاهی آیندهنگر در جهت خدماترسانی هوشمند، شفاف و پایدار به میلیونها ذینفع با قدرت ادامه دارد.
تأمین اجتماعی به عنوان بزرگترین سازمان بیمهگر و خدماترسانی به 50 میلیون نفر در قالب 53 درصد جمعیت کشور با اجرای اینطرحهای موفق در حوزه نظام بیمهای، میتوانند بخشی از هزینههای مربوط به صرفهجویی در این حوزهها را به دیگر تعهدات خود تخصیص دهند.
اجرای نسخه الکترونیک در تأمین اجتماعی چگونه است؟
از سال ۱۳۹۹، سازمان تأمین اجتماعی با الزام قانونی موظف به اجرای نسخه الکترونیک شد. در این فرایند حذف دفترچههای کاغذی و جایگزینی با کد ملی و سامانههای هوشمند، اتصال مراکز درمانی ملکی و غیرملکی (بیش از ۷۰ هزار داروخانه و مطب) به سامانه یکپارچه «سپاس» (سامانه پیگیری اسناد سلامت)، صدور و ارسال نسخه توسط پزشک به داروخانه یا مرکز تصویربرداری/ آزمایشگاه به صورت سیستمی، استعلام لحظهای پوشش بیمهای و تعهدات سازمان برای هر خدمت و حذف امضای فیزیکی و کاغذ و جایگزینی با امضای الکترونیک اجرایی شد.
این اقدامات منافع مهمی برای همه گروههای مشمول همچون حذف دفترچه و کارت فیزیکی و عدم نیاز به تمدید مکرر، دریافت خدمات بدون همراه داشتن مدارک تنها با کد ملی، جلوگیری از تجویز و مصرف داروهای غیرضروری و تکراری، امکان پیگیری آنلاین نسخه و مشاهده سابقه درمان در سامانه، کاهش هزینههای فرعی و دسترسی آسان در سفر را شامل میشود.