تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
در این نوشتار به پرسشهایی دربارۀ تفاوت غرامت دستمزد افراد متأهل و مجرد پاسخ گفتهایم.
در کارگاه ساخت میز و صندلی شاغل و بیمهشدۀ (مجرد) تأمین اجتماعی هستم. بهعلت بیماری، پزشک معالج برای من یکهفته استراحت پزشکی سرپایی تجویز کرده است. یک ماه قبل یکی از همکارانم که او نیز یکهفته استراحت پزشکی داشت، غرامت دستمزدی بیشتر از من دریافت کرد. با توجه به اینکه حقوق و مزایای او همطراز من است و مرخصی هر دو نفر یک هفته بوده چرا غرامت دستمزد دریافتی او بیشتر از دریافتی من است ؟
حتماً همکار شما متاهل هستند، چون فرمول پرداخت غرامت دستمزد برای استراحت پزشکی سرپایی بیمهشدۀ مجرد عبارت است از : 3.2 میانگین دستمزد ضربدر مدت استراحت پزشکی ، اما فرمول برای بیمهشده متاهل برابر است با ۳/(۴) میانگین دستمزد×مدت استراحت پزشکی. البته اگر مرخصی استعلاجی بهصورت سرپایی تجویز شود غرامت دستمزد از روز چهارم پرداخت میشود اما استراحت پزشکیهایی که بهعلت بستری در بیمارستان (حتی برای چند ساعت) یا در ادامۀ بیماری قبلی بوده، و یا بهعلت بیماری حرفهای و یا در اثر حوادث ناشی از کار و غیر ناشی از کار تجویز شود از روز اول قابل پرداخت است
از جانبازان دفاع مقدس هستم. اخیراً در یک شرکت خصوصی استخدام و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی شدهام. پزشک معالج برای من ۱۰ روز بهصورت سرپایی استراحت پزشکی تجویز کرده است. آیا استراحت پزشکی سرپایی من نیز مثل سایر بیمهشدگان از روز چهارم پرداخت میشود ؟
خیر. غرامت دستمزد (استراحت پزشکی) جانبازان انقلاب اسلامی بعد از تأیید استراحت پزشکی آنها توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران، برخلاف سایر بیمهشدگان، در هرحالت سرپایی و یا بستری از روز اول پرداخت میشود.
از کارکنان افتخاری شورای حل اختلاف و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم. اخیرا وضع حمل کردهام. آیا از طریق سازمان تأمین اجتماعی میتوانم از مرخصی ۹ ماهۀ زایمان استفاده کنم؟
خیر. صرفاً بیمهشدگان اجباری و بیمهشدگان رانندگان درونشهری و برونشهری، مشمول دریافت غرامت دستمزد ایام بیماری همچنین مرخصی زایمان (برای خانمها) هستند و بیمهشدگان توافقی و اختیاری و مشاغل آزاد نمیتوانند از این خدمت تأمین اجتماعی برخوردار شوند، و چون بیمۀ کارکنان افتخاری شوراهای حل اختلاف جزء گروه بیمههای توافقی است، لذا مرخصی بارداری شامل حال شما نیست.
رانندۀ تاکسی و بیمهشدۀ سازمان تأمین اجتماعی هستم. اخیراً که وضع حمل کردهام، بچه مرده به دنیا آمده است. آیا با توجه به فوت بچه میتوانم از ۹ ماه مرخصی بارداری استفاده کنم؟
طبق مقررات اگر فرزند بیمهشدۀ زن بعد از هفتۀ بیستودوم بارداری فوت کند، پس از تأیید در کمیسیون پزشکی سازمان تأمین اجتماعی، بیمهشده صرفاً از ۱۲ هفته ( ۸۴ روز ) مرخصی زایمان بهرهمند میشود.
سهسال است بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم. اخیراً از طریق سازمان بهزیستی کودکی یکساله را به فرزندخواندگی قبول کردهام. باتوجه به اینکه شاغل هستم و از طرفی این کودک نیاز به مراقبت دارد آیا مانند سایر بیمهشدگانی که وضع حمل میکنند و برای مراقبت از فرزند خود مشمول استفاده از مرخصی زایمان هستند، من نیز میتوانم جهت مراقبت از کودک یکساله از مرخصی استفاده کنم؟
بله. سازمان تأمین اجتماعی طی بخشنامه ای اعلام کرده است در راستای سیاستهای جمعیتی ابلاغی توسط مقام معظم رهبری و با عنایت به مادۀ ۲۱ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست، اگر بیمهشدۀ زن کودک زیر سهسال را به فرزندخواندگی قبول کند، با ارائۀ مدارک قرارسرپرستی آزمایشی از مرجع قضائی همراه با نامۀ ادارۀ بهزیستی، میتواند با رعایت سایر شرایط از ۸۴ روز مرخصی بابت مراقبت از کودک استفاده کند.
دو ماه است با ۴ نفر کارگر، مزرعۀ پرورش بوقلمون راهاندازی کردهام. کارگران من مشمول بیمۀ تأمین اجتماعی هستند. میزان حق بیمۀ ماهیانۀ آنها چقدر است؟
پرورش و نگهداری دام و ماکیان جزء کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی هستند. همچنین این نوع فعالیت جزء فهرست کارگاههایی است که تا ۵ نفر کارگر از ۲۰ درصد سهم کارفرما معاف است (بهشرطیکه حق بیمۀ هرماه تا آخرین روز دو ماه بعدی پرداخت شود). به عبارتی نرخ حق بیمۀ کارگاه شما ۱۰ درصد است (7 درصد سهم بیمهشده و ۳ درصد بیمۀ بیکاری بهعهدۀ کارفرما) و حداقل دستمزد روزانۀ هر کارگر مبلغ یکمیلیون و ۳۹۳هزار و 250 زیال است (حداکثر تا ۷ برابر حداقل دستمزد)، بهعلاوۀ ماهیانه هشتمیلیون و پانصدهزار ریال بابت مزایای رفاهی و انگیزهای، و ششمیلیون و پانصدهزار ریال نیز بابت حق مسکن. لذا لازم است در تنظیم لیست حقوق و مزد ماهیانۀ کارگران، ارسالی به تأمین اجتماعی از این ارقام پرداختی به کارگر، ۱۰ درصد حق بیمه کسر و به حساب سازمان تأمین اجتماعی واریز شود. ضمناً اگر کارگران در ساعات غیر موظف اضافهکاری انجام دهند، مبلغ اضافهکاری نیز مشمول کسر حق بیمه است.
قبلاً در چند کارگاه که فعالیت آنها جزء مشاغل سخت و زیانآور بود، شاغل بودم و بهطور متناوب ۲۱ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه در مشاغل سخت و زیانآور دارم. در حال حاضر نیز ۳ سال است در سازمان آتشنشانی شاغل هستم. سؤالم این است با توجه به اینکه مشاغل آتشنشانی جزء مشاغل سخت و زیانآور است اما من با توجه به اینکه از نظر استخدامی مشمول قانون کار نیستم آیا میتوانم بعد از یکسال دیگر با ۲۵ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه بهصورت متناوب از این قانون استفاده کنم؟
بله. با عنایت به اینکه یکی از شرایط استفاده از قانون بازنشستگی سخت و زیانآور این است که بیمهشده باید مشمول قانون کار باشد، اما در خصوص آتشنشانها، به استناد مادۀ (۸۴) قانون برنامۀ ششم توسعه، همچنین نظریۀ تفسیری شورای محترم نگهبان و طرح قانونی استفساریه مورخ 18 خرداد 1397 مجلس شورای اسلامی و نهایتاً براساس بخشنامۀ صادره توسط سازمان تأمین اجتماعی، بیمهشدگان آتشنشانی که مشمول قانون کار نیستند، مانند سایر پرسنل آتشنشان مشمول قانون کار، میتوانند با رعایت سایر شرایط از قانون بازنشستگی مشاغل سخت و زیانآور بهرهمند شوند.
۱۹سال متوالی پرستار شاغل در یک مرکز روان درمانی و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم. با توجه به اینکه اشتغال در مراکز رواندرمانی جزء مشاغل سخت و زیانآور محسوب میشود اما در اواسط مدت مذکور، یکسالونیمِ آن را بهعنوان کارمند اداری شاغل بودم و در لیستهای ارسالی توسط مرکز روان درمانی، شغل من در مدت یکسالونیم مذکور کارمند قید شده است. آیا بعد از سپری شدن یکسال اشتغال دیگر، با ۲۰ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه بهطور متوالی میتوانم برای بازنشستگی از قانون سخت و زیانآور استفاده کنم؟
طبق مصوبۀ شورای عالی حفاظت فنی، مشاغلی که در مراکز رواندرمانی مستقیماً با بیماران روانی ارتباط دارند جزء مشاغل سخت و زیانآور محسوب میشوند، و این قبیل بیمهشدگان با ۲۰ سال سابقۀ متوالی و یا ۲۵ سال متناوب میتوانند بازنشسته شوند اما یکی از مواردی که باعث زایل شدن توالی ۲۰ سال سابقه در مشاغل سخت و زیانآور نمیشود، این است که بیمهشده بهمدت یکسال و یا کمتر از آن در شغل دیگری به غیر از عناوین مشاغل سخت و زیانآور اشتغالبهکار داشته باشد. لذا چون شما بیشتر از یکسال در خارج از شغل سخت و زیانآور (کارمند اداری) شاغل بودید، موجب زایل شدن توالی ۲۰ سال خواهد شد.
بهعلت فوت شوهرم که بازنشستۀ تأمین اجتماعی بود، دو سال است مستمری بازماندگان دریافت میکنم. سؤالم این است؛ اگر ازدواج مجدد کنم آیا مستمری من قطع میشود؟
خیر. طبق بند ۲ مادۀ (۴۸) قانون حمایت خانواده، ازدواج مجدد دائم زوجۀ متوفی مانع دریافت مستمری بازماندگان نیست.
در زمان فوت پدرم که بازنشستۀ تأمین اجتماعی بود، چون من ۲۱ سال داشتم و مشغول به تحصیل نبودم، در ردیف مستمریبگیران قرار نگرفتم و فقط مادرم مستمری دریافت میکند اما امسال شروع به تحصیلات دانشگاهی کردهام. آیا با توجه به تحصیلات دانشگاهی میتوانم مشمول دریافت مستمری بازماندگان قرار گیرم و بتوانم از خدمات درمانی تأمین اجتماعی استفاده کنم؟
-طبق مقررات و ضوابط مربوطه اگر پسر متوفی در زمان فوت بیمهشده کمتر از ۲۰ سال (حداکثر ۱۹ سال تمام) داشته باشد و یا به تحصیلات دانشگاهی اشتغال داشته باشد، میتواند در ردیف مستمریبگیران قرارگیرد. اما چنانچه فرزند ذکور در زمان فوت پدرش سن او بیش از حدنصاب بوده و مشغول به تحصیل نباشد، اگر بعداً مشغول به تحصیل شود، استحقاق استفاده از مزایای قانون مستمری بازماندگان را نخواهد داشت. لذا به شما پیشنهاد میشود جهت استفاده از مزایای قانون تأمین اجتماعی خودتان را بیمۀ دانشجویی کنید (همراه با درمان) تا بتوانید از تعهدات سازمان تأمین اجتماعی از جمله درمان بهرهمند شوید.
بعد از فوت شوهرم مستمری بازماندگان دریافت میکنم. مدتی است ازدواج مجدد کردهام اما همسر دوم من نیز که بیمهشدۀ تأمین اجتماعی بود فوت کرده است. آیا میتوانم همراه با مستمری همسر اولی از مستمری بازماندگان همسر دومی هم بهرهمند شوم؟
خیر. طبق مادۀ (۹۴) قانون تأمین اجتماعی هرکدام از مستمریها که میزان آن بیشتر باشد، صرفاً یک مستمری به بازمانده تعلق میگیرد.
در زمان حیات فرزندم تحت تکفل او و زیر پوشش تأمین اجتماعی بودم. بعد از فوت او نظر به اینکه از سابقۀ کافی برخوردار نبود، شعبۀ تأمین اجتماعی اعلام کرده است به همسر و فرزندش مستمری ماهانه و برای من غرامت مقطوع فوت بهصورت یکجا تعلق میگیرد اما پرداختی مرا موکول به ارائۀ انحصار وراثت کردهاند. مگر بازماندگان برای ارائۀ گواهی انحصار وراثت ۹ ماه مهلت ندارند؟
فرصت ۹ ماهه برای ارائۀ گواهی انحصار وراثت برای پرداخت مستمری ماهانه همسر و فرزندان است اما در مواردی که والدین متوفی مشمول دریافت غرامت مقطوع فوت بهطور یکجا هستند، سازمان تأمین اجتماعی طی بخشنامهای اعلام کرده است چون گواهی انحصار وراثت بهعنوان سند اصلی و مهم در شناسایی بازماندگان قانونی ازجمله والدین بیمهشدۀ متوفی محسوب میشود، شعب تأمین اجتماعی موظف شدهاند قبل از پرداخت غرامت مقطوع فوت به والدین، نسبت به اخذ گواهی انحصار وراثت اقدام کنند.
رانندۀ تریلر ترانزیت و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم؛ بهعلت تصادف، خودروی من نیاز به تعمیرات اساسی دارد و آماده شدن خودرو ممکن است به دو یا سه ماه زمان نیاز داشته باشد. با توجه به اینکه در این مدت بیکار هستم آیا میتوانم تا شروعبهکار مجدد رانندگی، از بیمۀ بیکاری بهرهمند شوم؟
-خیر. پرداخت مقرری بیمۀ بیکاری برای بیمهشدگانی است که رابطۀ مزدبگیری با کارفرما داشته و مشمول قانون کار باشند و از دستمزد آنها 3 درصد بابت حق بیمۀ بیکاری کسر شود اما چون رانندگان مشمول قانون بیمۀ اجتماعی رانندگان درونشهری و برونشهری، فاقد کارفرما بوده و تابع قانون کار نیستند، لذا نمیتوانند از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کنند.
