تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
مدیرکل تأمیناجتماعی لرستان با تشریح ابعاد طرح همگام و استفاده از اوراق گام و برات الکترونیک برای تسویه بدهی کارفرمایان، گفت: این طرح با تبدیل بدهی به ابزار اعتباری میتواند ضمن حفظ نقدینگی و سرمایه در گردش بنگاهها به استمرار فعالیت واحدهای تولیدی کمک کند.
منوچهر گودرزی در گفتوگو با تامین24 درباره مزیت طرح «همگام» برای تسهیل تسویه بدهی کارفرمایان به سازمان تأمیناجتماعی، اظهار کرد: یکی از مهمترین ویژگیهای این طرح، امکان جایگزینی ابزارهای اعتباری به جای پرداخت نقدی بدهی است. در این سازوکار، کارفرما میتواند از ابزارهایی مانند اوراق گام و برات الکترونیک برای تسویه بدهی استفاده کند و به جای خروج فوری نقدینگی از چرخه فعالیت اقتصادی، تعهدی با سررسید مشخص ایجاد کند.
وی افزود: اوراق گام معمولاً دارای سررسید یک تا ۱۲ ماهه است و میتواند در زنجیره تأمین منتقل یا در چارچوب مقررات مربوط در بازار سرمایه معامله شود. بنابراین، بدهیای که در حالت عادی میتواند موجب خروج نقدینگی از بنگاه شود به یک ابزار اعتباری قابل استفاده در زنجیره تولید تبدیل میشود.
مدیرکل تأمیناجتماعی لرستان ادامه داد: یکی از دغدغههای جدی بنگاههای بدهکار، فشار ناشی از کمبود نقدینگی و احتمال توقف فعالیت تولیدی است؛ استفاده از ابزارهای اعتباری میتواند در چارچوب ضوابط، امکان مدیریت بهتر این تعهدات را فراهم کند و از فشار مالی آنی بر واحدهای اقتصادی بکاهد.
حفظ نقدینگی در زنجیره تولید
گودرزی با اشاره به قابلیت انتقال اوراق گام در زنجیره تأمین، گفت: این اوراق میتواند میان حلقههای مختلف زنجیره تولید و تأمین، منتقل شود و سازمان تأمیناجتماعی نیز در صورت دریافت اوراق، امکان استفاده از آن را برای تسویه تعهدات خود در زنجیره مربوطه خواهد داشت.
وی تصریح کرد: یکی از ویژگیهای مهم اوراق گام، «پول نشاندار» بودن آن است؛ یعنی اعتبار ایجادشده برای فعالیتهای مشخص اقتصادی و در زنجیره واقعی تولید و تأمین، مورد استفاده قرار میگیرد. این ویژگی میتواند به هدایت منابع به سمت فعالیتهای مولد و جلوگیری از خروج آن از چرخه تولید کمک کند.
مدیرکل تأمیناجتماعی لرستان درباره تفاوت این روش با پرداخت بدهی همراه با جریمه دیرکرد نیز اظهار کرد: در روشهای سنتی، کارفرمایی که به دلیل کمبود نقدینگی قادر به پرداخت بهموقع حق بیمه نیست با افزایش بدهی و جرایم مربوط مواجه میشود؛ در حالی که در طرح همگام، هزینه استفاده از ابزار اعتباری در قالب هزینه تأمین مالی تعریف میشود و کارفرما میتواند با حفظ سرمایه در گردش خود، تعهداتش را مدیریت کند.
وی افزود: بر اساس اطلاعات موجود، کارمزد سالانه اوراق گام حدود ۲.۲۵ درصد است و این موضوع باید در کنار هزینههای ناشی از تأخیر در پرداخت بدهی مورد توجه قرار گیرد.
چرایی آموزش فعالان اقتصادی
گودرزی در پاسخ به درخواست فعالان اقتصادی برای اختصاص زمان بیشتر به آموزش نحوه استفاده از اوراق گام و برات الکترونیک، این درخواست را منطقی دانست و گفت: این ابزارها با تسهیلات بانکی سنتی تفاوت دارند و استفاده صحیح از آنها نیازمند آشنایی فعالان اقتصادی با نحوه صدور، انتقال، سررسید و نقدشوندگی است.
وی ادامه داد: اوراق گام پس از اعتبارسنجی میتواند در طول زنجیره گردش کند و فعال اقتصادی باید بداند چگونه آن را به حلقه بعدی منتقل کند و از ظرفیتهای آن برای تسویه تعهدات استفاده کند. همچنین آگاهی از سررسید اوراق اهمیت زیادی دارد؛ چراکه تعهد اصلی در موعد مقرر باید تسویه شود.
مدیرکل تأمیناجتماعی لرستان تأکید کرد: آموزش این ابزارها نباید صرفاً به یک مرحله محدود شود و لازم است به صورت مستمر و کاربردی در اختیار شبکه بانکی و فعالان اقتصادی قرار گیرد تا بنگاهها بتوانند از ظرفیت واقعی این ابزارها استفاده کنند.
گودرزی در ادامه با مقایسه اوراق گام و برات الکترونیک با روشهای پیشین تسویه بدهی، اظهار کرد: مهمترین مزیت این ابزارها، تأمین مالی و تسویه تعهدات بدون نیاز به خروج فوری نقدینگی از بنگاه است. این موضوع به حفظ سرمایه در گردش و استمرار فعالیت اقتصادی کمک میکند.
وی افزود: در یک زنجیره چندحلقهای، یک اوراق میتواند میان حلقههای مختلف گردش کند و چند معامله واقعی را پوشش دهد. بنابراین، این ابزارها میتوانند کارایی منابع اعتباری را افزایش دهند، بدون اینکه برای هر مرحله الزاماً نیاز به تزریق نقدینگی جدید باشد.
مدیرکل تأمیناجتماعی لرستان یکی دیگر از مزایای این ابزارها را ماهیت مولد هزینههای آن دانست و گفت: کارمزد اوراق گام یا هزینه تنزیل برات الکترونیک در چارچوب مقررات به عنوان هزینه تأمین مالی شناخته میشود و با هزینههای ناشی از جرایم تأخیر تفاوت دارد.
2 چالش مهم همگام
گودرزی در عین حال پیچیدگی اجرایی و نیاز به هماهنگی میان دستگاههای مختلف را از مهمترین چالشهای طرح عنوان کرد و گفت: استفاده مؤثر از این ابزارها نیازمند همکاری همزمان سازمان تأمیناجتماعی، شبکه بانکی و بنگاههای اقتصادی است و اگر فرایند پذیرش، انتقال و نقدشوندگی با کندی همراه باشد، میتواند از جذابیت و کارایی طرح بکاهد.
وی ادامه داد: نقدشوندگی یکی از موضوعات مهم در این زمینه است. اگر بنگاه نتواند اوراق را در زنجیره منتقل کند و ناچار به تنزیل آن شود، هزینه تأمین مالی افزایش پیدا میکند؛ بنابراین لازم است سازوکار نقدشوندگی برای فعالان اقتصادی شفاف و روان باشد.
مدیرکل تأمیناجتماعی لرستان درباره ارزیابی خود از طرح «همگام» نیز گفت: این طرح از نظر طراحی میتواند یکی از ابزارهای تأمین مالی غیرتورمی و مدیریت تعهدات بنگاهها باشد؛ زیرا به جای پرداخت نقدی و تزریق مستقیم منابع، بر گردش اعتبار در زنجیره واقعی تولید تأکید دارد.
او با اشاره به روند استفاده از اوراق گام افزود: بر اساس گزارشهای منتشرشده، تأمین مالی از طریق اوراق گام در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵.۶ برابر شده و به بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان رسیده است که نشاندهنده افزایش استفاده از این ابزار در تأمین مالی زنجیرهای است.
ضرورت رفع موانع اجرایی همگام
گودرزی در عین حال تأکید کرد: توسعه این ابزار نیازمند رفع موانع اجرایی، آموزش فعالان اقتصادی و تسهیل فرایند نقدشوندگی است. صرف ابلاغ دستورالعملها برای موفقیت طرح کافی نیست و باید فعالان اقتصادی در عمل بتوانند بدون پیچیدگی و بروکراسی زائد از ظرفیتهای آن استفاده کنند.
وی گفت: اگر فرایند دریافت و استفاده از اوراق طولانی و پیچیده باشد یا بنگاهها شناخت کافی از نحوه انتقال و نقدشوندگی آن نداشته باشند، ممکن است بخشی از ظرفیت این ابزار مورد استفاده قرار نگیرد.
اهمیت نظارت بر معاملات
مدیرکل تأمیناجتماعی لرستان همچنین بر ضرورت نظارت دقیق بر اجرای این ابزارها تأکید کرد و افزود: در کنار توسعه استفاده از اوراق گام و برات الکترونیک، باید اصالت معاملات و اسناد نیز به دقت مورد توجه قرار گیرد تا امکان شکلگیری معاملات صوری و ایجاد تعهدات غیرواقعی به حداقل برسد.
گودرزی تاکید کرد: امنیت زیرساختهای الکترونیک و شفافیت فرایندها نیز در این زمینه اهمیت دارد و هرچه سامانهها و فرایندهای مربوط به صدور، انتقال و تسویه این ابزارها یکپارچهتر و شفافتر باشد، اعتماد فعالان اقتصادی و کارایی طرح افزایش خواهد یافت.
وی گفت: همگام میتواند در کنار سایر ابزارهای تأمین مالی، به مدیریت نقدینگی بنگاهها و تسهیل تسویه بدهیها کمک کند؛ اما اثربخشی آن به اجرای روان، آموزش مناسب، همکاری شبکه بانکی و دستگاههای اجرایی و فراهم شدن امکان نقدشوندگی مناسب برای فعالان اقتصادی وابسته است.
