تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
صعود شاخصهای تورم و افزایش هزینههای زندگی، بحرانِ «رکود» را مثل یک ویروس مسری در بخشهای مختلف اقتصاد تسری داده است؛ هزینههای زندگی مردم در تابستان امسال به شدت افزایش یافته و به همین دلیل، میزان هزینهکرد خانوارها در حوزههای گوناگون کاستی گرفته است؛ یکی از این حوزهها حمل و نقل است که کارگران و نیروی انسانی شاغل در آن، از کاهش درآمد خود در ماههای اخیر خبر میدهند.
به گزارش تامین ۲۴، «علی» که بعد از بیکاری در یک کارگاه خیاطی، از میانه زمستان سال قبل، رانندگی اسنپ را به عنوان شغل ثابت خود برگزیده و سرپرست یک خانواده ۴ نفره (با دو فرزند محصل) است، در این رابطه میگوید: درست است تعرفهها کمی افزایش یافته اما در مجموع درآمد ما در تیرماه به نسبت سال قبل کمتر شده؛ دلیلش هم کاملاً مشخص است، مردم پولی در بساط ندارند و خیلی کمتر از سال قبل، تاکسی اینترنتی سوار میشوند.
این راننده از گرانی وسایل یدکی خودرو و هزینههای نگهداری آن گلایههای بسیار دارد و معتقد است، یک تعویض روغن ساده، درآمد یک روز رانندگی را میبلعد؛ ادامه میدهد: وقتی یک خانواده به سختی پول مواد غذایی خانواده را تامین میکند، نمیشود انتظار داشت برای حمل و نقل و تاکسی اینترنتی، هزینه اضافه کنار بگذارد.
علی مثل خیلی از رانندگان تاکسیهای اینترنتی که این روزها با مشکل جدیِ کاهش درآمد و افزایش هزینههای زندگی دست و پنجه نرم میکنند؛ معتقد است، در شرایط فعلی که به دلیل تعدیلهای گسترده، تعداد رانندگان پلتفرمهای اینترنتی به صورت تصاعدی افزایش یافته، باید دولت و مجلس به میدان بیایند و از رانندگان به عنوان کارگران بدون امنیت شغلی و پشتوانه حمایت کنند.
علی میگوید: «دست زیاد شده؛ با رانندگی هزینههای زندگی جفت و جور نمیشود؛ باید از ما حمایت کنند…».
اما این حمایت که خواسته قاطع اکثریت رانندگان موتور و تاکسی و حمل بار در سکوهای اینترنتی است، چه میتواند باشد؛ «احسان سهرابی» فعال کارگری، مهمترین شاخص حمایتهای اجتماعی از شاغلان فضای مجازی را بحث بیمه میداند و در این رابطه به تامین ۲۴ میگوید:«سازمان جهانی کار، در ژوئن ۲۰۲۶ مقاولهنامه ۱۹۳ را با محتوای کار شایسته در مشاغل پلتفرمی صادر کرده است؛ یکی از بندهای این مقاولهنامه مربوط به حمایتهای تامین اجتماعی و بیمهای از شاغلان پتفرمی است؛ این سند برای کشورهای عضو، الزامآور است و بایستی در ایران نیز برخورداری از بیمه تامین اجتماعی و حمایتهای جدی از رانندگان تاکسیهای اینترنتی در دستور کار قرار بگیرد.»
مقاوله نامه ۱۹۳ سازمان جهانی کار، اهمیت بنیادین دارد و یک مرجع قابل اتکاست چراکه این سند، اولین چارچوب جهانی برای دنیای کار است که به اقتصاد پلتفرمی اختصاص داده شده و اولین استاندارد بینالمللی است که به طور خاص برای پرداختن به تاثیر دیجیتالی شدن بر دنیای کار تدوین شده است. این مقاوله نامه در پی آن است که اطمینان حاصل کند همه کارگران پلتفرم، صرف نظر از وضعیت اشتغالشان، میتوانند از حقوق بنیادین و حمایتهای مناسب بهرهمند شوند، ضمن اینکه فرصتهای ایجاد شده توسط پلتفرمهای کار دیجیتال را به رسمیت میشناسند.
سهرابی با استناد به مفاد این سند بنیادین، حق برخورداری از بیمه تامین اجتماعی را برای شاغلان اقتصاد پلتفرمی که در ایران، حدود یک میلیون نفر از آنها در دو سکوی عمده تاکسیهای اینترنتی مشغول به کار هستند، یک حق اساسی و غیرقابل عدول میداند و در این رابطه تاکید میکند: دولت و مجلس بایستی با مقاومتهای بیاساس و بیپایه در مقابل بیمه شدن مقابله کنند و اجازه ندهند به خاطر مخالفتهای غیراصولی، حقوق اجتماعی رانندگان زیر سوال برود. نباید اجازه دهیم صاحبان سرمایههای کلان در زمینه حقوق قانونی کارگران، تصمیمساز مطلق شوند.
این فعال کارگری تاکید کرد: طرحی که قبل جنگ اخیر در مجلس در رابطه با بیمه رانندگان تاکسیهای اینترنتی مطرح بود و به دلیل شرایط جنگی بررسی آن متوقف شد، بایستی با جدیت دنبال شود؛ فراموش نکنیم که به جز اسناد الزامآور بینالمللی، اصل ۲۹ قانون اساسی نیز بیمه را یک حق همگانی برای همه شهروندان دانسته و سیاستهای ابلاغی تامین اجتماعی نیز بر لزوم ایجاد نظام فراگیر و چندلایهی تامین اجتماعی با هدف پوشش همه شاغلان در لایه بیمهای تاکید کرده است؛ این الزامات نباید نادیده گرفته شود.
رانندگان تاکسیهای اینترنتی انتظار دارند طرح بیمه آنها با جدیت از سوی مسئولان و کاربدستان دنبال شود؛ کار بدون بیمه و حمایتهای اجتماعی، در شرایطی که هزینههای سنگین زندگی جایی برای پسانداز باقی نمیگذارد، ناعادلانه است و درخواست برخورداری از بیمه، یک مطالبه حداقلی و به غایت جدی است که نباید به حاشیه رانده شود.
