به گزارش تأمین ۲۴، طبق قانون، بیمهشدگان زن برای بهرهمندی از این حمایت کافی است، ظرف یک سال پیش از شروع استراحت، حداقل ۶۰ روز سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشند. این مدت بهعنوان سابقه خدمت محسوب شده و حتی تعداد فرزندان نیز مانعی برای دریافت این کمک هزینه نیست.
طبق ماده ۶۷ قانون تأمین اجتماعی، بیمه شده زن که ظرف یک سال قبل از شروع استراحت دارای حداقل ۶۰ روز سابقه کار و پرداخت حق بیمه باشد، میتواند از این حمایت برخوردار شود. البته مطابق ماده ۶۴ قانون تأمین اجتماعی، در مواردی که کارفرمایان طبق قوانین و مقررات دیگری مکلف به پرداخت حقوق یا مزد بیمهشدگان خود در ایام مرخصی زایمان باشند، سازمان تأمین اجتماعی صرفاً عهدهدار امور درمانی آنان خواهد بود؛ ضمن اینکه مدت دریافت کمک بارداری جزو سوابق اشتغال بیمه شده هم محسوب میشود.
تعهدی که تأمین اجتماعی متقبل میشود
غرامت دستمزد ایام بارداری یا همان مرخصی زایمان، یکی از تعهداتی است که سازمان تأمین اجتماعی برای بانوان شاغل در نظر گرفته تا در دوران مرخصی زایمان، منابع مالی آنها قطع نشود. در واقع دستمزد ایام بارداری وجوهی را شامل میشود که در ایام بارداری و عدم توانایی موقت اشتغال به کار و عدم دریافت مزد یا حقوق و به جای مزد از طرف سازمان تأمین اجتماعی به بیمه شده زن پرداخت میشود.
در همین ارتباط سازمان تأمین اجتماعی در راستای اجرای تعهدات کوتاهمدت خود به بیمهشدگان پرداخت غرامت دستمزد ایام بارداری را به همه افراد مشمول و دارای شرایط در دستور کار دارد. و براساس قانون هرساله برای اجرای این تعهدات در قبال افراد بیمهشده هزینههای هنگفتی را به عهده دارد.
امیرعباس قدرتی، رئیس اداره بیمه بیکاری و تعهدات کوتاهمدت سازمان تأمین اجتماعی، درباره افرادی که مشمول دریافت این غرامت در دوران زایمان میشوند، پیشتر گفته بود: مرخصی زایمان یکی از مهمترین حمایتهای سازمان تأمین اجتماعی از مادران شاغل است که با هدف حفظ سلامت مادر و نوزاد و ایجاد آرامش خاطر خانوادهها و همچنین تأمین حقوق و مزایا در این ایام پیشبینی شده است.
قدرتی با بیان اینکه ارائه درخواست برای بهرهمندی از این حق به شکل غیرحضوری هم امکانپذیر است، ادامه داده بود: به منظور تسهیل در ارائه خدمات و افزایش رضایتمندی بیمهشدگان، امکان ارائه بسیاری از تعهدات سازمان تأمین اجتماعی مانند مرخصی زایمان، غرامت دستمزد ایام بیماری، مشاهده سوابق پرداخت حقبیمه، انعقاد قرارداد، پرداخت حقبیمه به شکل اختیاری یا صاحبان حرف و مشاغل آزاد و همچنین ارائه درخواست برقراری مستمری بازنشستگی و... به طور کامل غیرحضوری است و واجدین شرایط میتوانند برای استفاده از این حمایتها به سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به نشانی es.tamin.ir مراجعه و درخواست خود را ثبت کنند.
پرداخت ماهانه غرامت و امکان استفاده از مرخصی پیش از زایمان
مادران شاغل بیمه شده میتوانند غرامت ایام بارداری را بهصورت ماهانه دریافت کنند و در صورت تأیید پزشک، حداکثر دو ماه از این مرخصی را پیش از تاریخ زایمان استفاده نمایند بدون اینکه از مدت کل آن کسر شود.
طبق قانون، مادران باردار مشمول تأمین اجتماعی پس از زایمان میتوانند ۹ ماه در کنار فرزند خود باشند و بعد از آن به محیط کار بازگردند که در این مدت ۹ ماهه، میتوانند از غرامت دستمزد ایام بارداری استفاده کنند. در همین راستا براساس دادههای موجود سازمان تأمین اجتماعی، سال گذشته بیش از ۴ هزار میلیارد تومان به مشمولان این قانون پرداخت کرده است.
به گفته وی، بیمه شده زن میتواند پس از شروع استراحت زایمان، درخواست خود را از طریق سامانه خدمات غیرحضوری ثبت کند؛ ضمن اینکه پس از بررسی و تأیید درخواست توسط شعبه، امکان پرداخت حقوق مرخصی زایمان به صورت ماهانه فراهم است؛ یعنی بیمهشدگان میتوانند غرامت ایام بارداری را به شکل ماهانه دریافت کنند.
رئیس اداره بیمه بیکاری و تعهدات کوتاهمدت سازمان تأمین اجتماعی با بیان اینکه در سال گذشته بیش از ۴ هزار میلیارد تومان به حدود ۷۱ هزار نفر از مشمولان پرداخت شده است، گفت: این در حالی است که در سال گذشته ۴۳ هزار درخواست استفاده از مرخصی زایمان ثبت و تأیید شده است.
او با اشاره به اینکه گاهی مادران دچار شرایط خاص در بارداری میشوند، بیان کرد: مشمولان میتوانند در صورت تمایل و بر اساس گواهی پزشک معالج، حداکثر به میزان دو ماه مرخصی زایمان خود را پیش از تاریخ زایمان استفاده کنند. اگر کسی در طول دوره بارداری به عوارضی دچار شود که سلامتی او و جنین را تهدید کند و طبق نظر پزشک معالج نیاز به استراحت پزشکی قبل از شروع استراحت زایمان داشته باشد و این موضوع مورد تأیید مراجع معتمد پزشکی سازمان قرار گیرد، امکان استفاده از غرامت دستمزد در این دوران هم وجود دارد. با این اوصاف، این مدت از مدت مرخصی زایمان کسر نخواهد شد.
تضمین امنیت شغلی؛ بازگشت به کار و بیمه بیکاری
پس از پایان مرخصی، کارفرما مکلف است، مادر را به کار سابق خود بازگرداند. در صورت اخراج غیرقانونی، بیمهشده میتواند به ادارات کار شکایت کند و در صورت بیکاری غیرارادی، از حمایت بیمه بیکاری بهرهمند شود.
یکی از دغدغههای اصلی بسیاری از بانوان شاغل در زمان استفاده از مرخصی زایمان، عدم بازگشت به کار بوده است که با توجه به قوانین موجود کارفرمایان مکلف شدهاند پس از اتمام مرخصی زایمان، این افراد شاغل بیمهشده را دوباره به شغل قبلی خود بازگرداندند. این موضوع به نوعی امیدهای این افراد برای تضمین امنیت شغلی و بازگشت دوباره به کار را افزایش داده است.
قدرتی همچنین با اشاره به دغدغههای مهم مادران شاغل پس از زایمان اضافه کرد: امنیت شغلی یکی از نگرانیهای زنان برای اقدام به بارداری و فرزندآوری است، چون نگران هستند پس از اتمام مرخصی زایمان، از طرف کارفرما دوباره به کار گرفته نشوند. در صورت اخراج کارگر توسط کارفرما، بیمه شده میتواند برای رسیدگی، درخواست خود را به ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه کند.
به گفته او؛ اگر پس از پایان مرخصی زایمان، بیمه شده بدون میل و اراده خود بیکار شود و سایر شرایط قانونی را داشته باشد، میتواند از حمایتهای قانون بیمه بیکاری بهرهمند شود. موضوع دوم ساعات شیردهی به نوزاد است. براساس تبصره ۲ ماده ۳ قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیردهی مصوب ۲۲ اسفند سال ۱۳۷۴ مجلس شورای اسلامی، حمایتهایی برای مادران در دوران شیردهی پیشبینی شده است تا بتوانند تا پایان دو سال شیردهی از مشوقهایی در طول ساعات کاری استفاده کنند.
رئیس اداره بیمه بیکاری و تعهدات کوتاهمدت سازمان تأمین اجتماعی همچنین درباره تعداد دفعات استفاده از غرامت دستمزد بارداری برای مادران شاغل اظهار کرد: در گذشته محدودیتهایی برای فرزند چهارم و بعد از آن وجود داشت، اما این محدودیتها در قوانین بعدی لغو شده است. در حال حاضر تعداد فرزندان مانعی برای برخورداری از کمک بارداری نیست.
حمایت ویژه از مادران شاغل باردار
اگرچه سازمان تأمین اجتماعی جامعهای در حدود ۴۷ میلیون نفر و ۵۶ درصد جمعیت کشور را پوشش بیمهای، حتی ارائه خدمات درمانی و بازنشستگی میدهد، اما برای حمایت از همه بیمهشدگان تعهداتی سنگین در حوزه تعهدات کوتاهمدت به عهده دارد.
پرداخت غرامت دستمزد ایام بارداری فقط یکی از این برنامههای تأمین اجتماعی محسوب میشود تا از این طریق بتواند حمایت همهجانبه خود را از بیمهشدگان دارای شرایط چنین تعهداتی اعلام کند.
حمایت ویژه از مادران باردار در زمان استفاده از مرخصی زایمان و در نهایت پرداخت غرامت دستمزد ایام بارداری به عنوان یکی از تعهدات سازمان تأمین اجتماعی به شمار میرود. طبق این برنامه عملیاتی و راهبردی سازمان تأمین اجتماعی بانوان شاغل و دارایاین شرایط با اطمینان بیشتری از این مدل مرخصی استفاده میکنند.