تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
به گزارش تامین ۲۴، با صدور احکام بازنشستگان تامین اجتماعی برای سال 1405، سئوالات و نگرانیهایی برای بازنشستگان و مستمریبگیران صندوق تامین اجتماعی به وجود آمده است؛ اما فارغ از اینکه افزایش حقوق به اضافه مزایا به همراه اجرای مرحله سوم متناسبسازی، چند میلیون تومان آورده پولی برای بازنشستگان دارد و تا چه میزان این افزایش در بهبود وضعیت معیشتی بازنشستگان موثر است، یک نکته کاملاً بدیهی است: صندوق تامین اجتماعی در این شرایط ناگوار مالی و در حالیکه با کمبود منابع مالی دست و پنجه نرم میکند، حقوق بازنشستگان خود را مطابق مصوبات مزدی شورای عالی کار افزایش داده و توانسته به اجرای مرحله سوم متناسبسازی حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران «غیرحداقل بگیر» مطابق قانون متعهد بماند.
«رحمتاله نوروزی» عضو کمیسیون اجتماعی مجلس و رئیس فراکسیون کارگری مجلس، در این رابطه اظهار کرده: «افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی طبق مصوبه شورای عالی کار و همزمان با اعمال مرحله نهایی متناسبسازی در شرایط کنونی ارزشمند است.»
البته این نماینده مجلس تاکید کرده است: «سازمان تامین اجتماعی و دولت و مجلس باید تلاش کنند که حقوق بعدی بازنشستگان با احکام جدید صادر شود تا کمکی به ارتقای شرایط معیشتی این قشر گرانقدر باشد.»
براساس اطلاعات رسمی، در تامین اجتماعی، اجرای جزء (۲) بند «ر» ماده (۲۸) قانون برنامه هفتم پیشرفت، متناسبسازی حقوق مستمریبگیران غیرحداقلبگیر، به منظور تحقق هدف نهایی قانونگذار مبنی بر رسیدن به ۹۰ درصد نسبت مستمری زمان برقراری، طی مرحله اول سال ۱۴۰۳ (۴۰ درصد)، مرحله دوم سال ۱۴۰۴ (۳۰ درصد) و در سال ۱۴۰۵ در سومین گام (۳۰ درصد باقیمانده)، تکمیل و اجرا شده است. متناسبسازی به گونهای محاسبه و اجرا شده که مستمری سالجاری فرد با لحاظ متناسبسازی، از ۹۰ نسبت مستمری زمان برقراری فرد به حداقل دستمزد سال برقراری کمتر نباشد. به این ترتیب، مبلغ متناسبسازی به مستمری ماهانه مشمولان اضافه شده و از کاهش سطح برخورداری این گروه در مقایسه با میزان دریافتی در زمان برقراری مستمری، جلوگیری میشود.
مکانیسم اجرای متناسبسازی حقوق
«حسن ایزدان»، بازرس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی تهران با بیان اینکه مکانیسم اجرای متناسبسازی حقوق در تامین اجتماعی و سایر صندوقها، تفاوتهای ساختاری دارد؛ در گفتگو با تامین ۲۴ در این رابطه توضیح داد: متناسبسازی در صندوق کشوری به معنای همسانسازیِ ۹۰ درصدی حقوق بازنشسته با شاغل همتراز است؛ مثلاً حقوق بازنشستگی یک معلم بازنشسته با مدرک کارشناسی ارشد، باید معادل ۹۰ درصد حقوق یک معلم شاغل با همین مدرک تحصیلی باشد. اما در تامین اجتماعی معنای «همترازی» براساس اصول بیمهای و اکچوئری اساساً متفاوت است؛ بیمهشدگان تامین اجتماعی در زمان اشتغال، مشمول یک نظام هماهنگ پرداخت مزدی نیستند و هر کارگر باتوجه به کارگاهی که در آن اشتغال دارد، بر اساس رویههای پرداخت کارگاهی و جایگاه فرد در طرح طبقهبندی، حقوق ماهانه میگیرد؛ در نتیجه برای یک بازنشسته نمیتوان شاغل همتراز پیدا کرد.
او ادامه داد: از این رو، برای متناسبسازی باید مولفهای به نام «نسبت اولین حقوق بازنشستگی فرد به حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار در همان سال» را در نظر گرفت؛ این نسبت باید در طول دوران بازنشستگی دچار تنزل نشود؛ در متناسبسازی ۹۰ درصدی، ۹۰ درصد همان نسبت باید برای بازنشسته برقرار شود؛ یعنی حقوق فعلی بازنشسته در قیاس با حداقل دستمزد سالانه، به میزانی افزایش یابد که ۹۰ درصد نسبت اولین حقوق بازنشستگی به حداقل دستمزد آن سال برقرار بماند.
به گفته ایزدان، این شیوه متناسبسازی، شیوهای اصولی است که از تنزل قدرت خرید مستمری و کاهش «مستمری واقعی بازنشسته» جلوگیری میکند.
او اضافه کرد:«در اجرای متناسبسازی در تامین اجتماعی، جلوگیری از کاهش سطح برخورداری بازنشستگان در مقایسه با میزان دریافتی در زمان برقراری مستمری» هدف غایی بوده است.
اما به اعتقاد این فعال صنفی بازنشستگان، مسئله بعدی به تامین اعتبار برای افزایش مستمریها و اجرای متناسبسازی برمیگردد؛ او با بیان اینکه «در احکام حقوقی بازنشستگان پایه مستمری برای حداقلبگیران ۶۰ درصد و برای سایر سطوح ۴۵ درصد به اضافه رقم ثابت افزوده شده و این همان افزایشی است که در شورایعالی کار برای کارگران شاغل به تصویب رسیده» تصریح کرد: درست است این میزان افزایش با توجه به بحران معیشتی عمیق بازنشستگان و این واقعیت که بخش قابل توجهی از مستمریبگیران تامین اجتماعی زیر خط فقر زندگی میکنند، اصلاً کافی نیست اما اجرایی شدن آن به همراه دور سوم متناسبسازی، در این شرایط کمبود بودجهی صندوق تامین اجتماعی اقدامی ارزشمند است.
ایزدان بلافاصله تاکید میکند: «تحقق این امر ارزشمند، بدون همراهی و مساعدت دولت ممکن نیست؛ دولت باید معیشت بیش از ۶۵ درصد بازنشستگان و مستمریبگیران کشور را جدی بگیرد و در اسرع وقت بخشی از بدهی سنگین خود به تامین اجتماعی را پرداخت کند».
بازرس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی تهران در پایان اضافه میکند: اگر دولت رسالت خود در قابل تامین اجتماعی و بیمه شدگان آن را جدی بگیرد و به وظایف حاکمیتی خود عمل کند، تامین اجتماعی میتواند تا پایان سال از پس افزایش حقوق و اجرای متناسبسازی بربیاید؛ امروز بیش از هر زمان دیگری عمل به تعهدات دولت اهمیت دارد؛ یادمان باشد تامین اجتماعی نیازی به لطف و کرم دولت ندارد؛ فقط بخشی از مطالبات هزار همتی خود را طلب میکند.
