تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: حذف قانون جذب بیمهشدۀ جدید در زمان بازنشستگی بیمهشدۀ قبلی، نحوۀ زایل شدن توالی ۲۰ سال سابقۀ کار در مشاغل سخت و زیانآور، حداکثر زمان بهرهمندی از مقرری بیمۀ بیکاری، . نحوۀ بهرهمندی از کمکهزینۀ کفنودفن برای بیمهشدگان تأمین اجتماعی.
۴۸ ساله هستم و ۲۸ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه دارم. بعد از رسیدن به ۵۰ سالگی و تکمیل ۳۰ سال سابقه میتوانم بارنشسته شوم. با توجه به اینکه یک سال است طی دو نوبت کاری در دو کارگاه و با دو کارفرما کار میکنم و حق بیمۀ من در هر دو کارگاه به حساب تأمین اجتماعی واریز میشود، تصمیم دارم تا زمان بازنشستگی به این کار ادامه دهم. خواستم درخصوص میزان مستمری بازنشستگی افرادی که در سالهای آخر اشتغال خود در دو یا چند کارگاه کار میکنند اطلاعاتی داشته باشم.
بدواً لازم است اطلاع داشته باشید بیمهشدگانی که در شیفتهای مختلف کاری در چند کارگاه اشتغال به کار دارند، جهت ارائه تعهدات قانونی صرفاً دستمزدهای دریافتی آنها با هم جمع میشود. اما جمع سوابق آنان فقط تا سقف ۳۱ روز در نیمۀ اول سال و ۳۰ روز در نیمۀ دوم سال (در سالهای غیرکبیسه اسفندماه ۲۹ روز) محاسبه میشود. ضمناً با توجه به اینکه حداکثر دستمزد مشمول کسر حق بیمه معادل هفت برابر حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار است، لذا جمع دستمزدها نیز تا سقف حداکثر دستمزد درنظر گرفته میشود. برای محاسبۀ میزان مستمری بازنشستگی افرادی که طبق مادۀ (۳۴) قانون تأمین اجتماعی در چند کارگاه شاغل هستند، ابتدا دستمزد هریک از کارگاهها در طول ایام مربوط به محاسبه میانگین دستمزد، بهصورت ماهبهماه با رعایت حداکثر دستمزد تجمیع شده و میانگین دستمزد مشمول کسر حق بیمه هرکارگاه بهصورت جداگانه محاسبه میشود. میانگینهای بهدستآمدۀ هر کارگاه در میزان سابقۀ اشتغال در همان کارگاه ضرب شده و بر عدد ۳۰ تقسیم میشود. مجموع اعداد بهدستآمده بهعنوان میزان مستمری استحقاقی بازنشستگی بیمهشده خواهد بود.
19 سال و ۶ ماه است بهصورت متوالی در کارگاهی که مشمول مشاغل سخت و زیانآور است اشتغال به کار دارم. شش ماه دیگر با تکمیل سوابق میتوانم بازنشسته شوم. دو سال قبل اختلافی که با کارفرما داشتم منجر به طرح شکوائیه در ادارۀ کار شد. در این رابطه مدت سه ماه بهصورت بلاتکلیف منتظر صدور رأی مرجع حل اختلاف ادارۀ کار بودم تا اینکه با رأی این مرکز با دریافت سه ماه حقوق ایام بلاتکلیفی به کار قبلی اعاده شدم. آیا سه ماه ایام بلاتکلیفی که طی آن شاغل نبودم باعث زایل شدن توالی ۲۰ سال سابقۀ کار در مشاغل سخت و زیانآور میشود؟
خیر، ایام بلاتکلیفی بیمهشده که طبق آرای صادره از سوی مراجع حل اختلاف ادارۀ کار و یا سایر مراجع قانونی منجر به صدور رأی بازگشت به کار شود، باعث زایل شدن ۲۰سال متوالی در کارهای سخت و زیانآور نمیشود.
پیشتر در مورد الحاق مادۀ (۱۶) به آییننامۀ هیأتهای تشخیص مطالبات سازمان تأمین اجتماعی توضیحاتی داده شد. به این ترتیب که اگر کارفرما تا دو سال از تاریخ ابلاغ اجرائیه به استناد مصادیق مندرج در مادۀ (۱۶)، مدارک مستندی درخصوص تضییع حقوق قانونی خود به سازمان تأمین اجتماعی ارائه کند، موضوع اعتراض کارفرما بعد از تأیید در کمیتههای مربوطه صرفاً برای یک بار قابل رسیدگی در هیأت تجدید نظر خواهد بود. در این ارتباط برای شرکت ما طبق گزارش بازرسی کارگاهی برای سه نفر از پرسنل که در دورۀ اشتغال آزمایشی بودند از تاریخ ۱ مهر ۱۴۰۰ لغایت ۲۹ اسفند ۱۴۰۰ همراه با جرائم مربوطه از طرف تأمین اجتماعی اعلام بدهی شده و شرکت نسبت به پرداخت بدهی اقدام کرده است. بعد از مدتی در گزارش حسابرسی که از دفاتر قانونی شرکت به عمل آمده، برای سه نفر فوقالذکر در بارزسی از دفاتر قانونی در دورۀ مذکور حق بیمه مطالبه شده است. پس از اعلام بدهی به علت عدم اعتراض، بدهی قطعی و نهایتاً منجر به صدور اجرائیه شده و برگۀ لازمالاجرا در تاریخ ۱ بهمن ۱۴۰۲ به شرکت ابلاغ شده است. آیا این دو بار محاسبۀ حق بیمه برای چند نفر بیمهشده از مصادیق مادۀ (۱۶) تلقی میشود؟
بله، چنانچه حق بیمهای طبق بازرسی کارگاهی محاسبه و مطالبه شود و برای همان دوره بابت همان افراد مندرج در گزارش بازرسی کارگاهی در گزارش بازرسی از دفاتر قانونی نیز حق بیمه مطالبه شود، این مطالبه بهعنوان حق بیمۀ مضاعف و تکراری تلقی شده و یکی از مصادیق مادۀ (۱۶) است. چنانچه این موضوع مورد تأیید کمیتههای مربوطه قرار گیرد قابل رسیدگی در هیأت تجدید نظر خواهد بود. اگر طبق گزارش حسابرسی میزان دستمزد مندرج در اسناد حسابداری شرکت بیش از دستمزد مندرج در بازرسی کارگاهی باشد مطالبۀ حق بیمۀ مابهالتفاوت دستمزد، مضاعف و تکراری نخواهد بود.
با ۵۹ سال سن، ۲۵ سال و ۶ ماه سابقۀ بیمهپردازی اجباری در یک شرکت تولیدی دارم. در سنوات گذشته بعضی کارگران شرکت که بیش از ۲۵ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه داشتند، طبق مادۀ (۱۰) قانون نوسازی صنایع کشور به ازای هر نفر متقاضی بازنشستگی، اگر یک نفر کارگر جدید توسط شرکت جذب و مشغول به کار میشد، بدون شرط سنی بازنشسته میشدند. آیا این قانون کماکان قابل اجراست؟
خیر، مادۀ (۱۰) قانون نوسازی صنایع کشور صرفاً در طول برنامههای پنج سالۀ سوم تا پنجم جمهوری اسلامی ایران قابلیت اجرایی داشت. شما باید پس از رسیدن به ۶۰ سالگی تمام درخواست بازنشستگی کنید.
کارفرمای مغازۀ قصابی هستم و شش ماه است با نرخ ۱۸ درصد همراه با درمان، بیمۀ مشاغل آزاد شدهام. یک ماه قبل مدت یک هفته در بیمارستان البرز کرج که متعلق به سازمان تأمین اجتماعی است بستری بودم. دوستم که بیمهشدۀ اختیاری است در بخش دیگر بیمارستان بستری بود، هزینۀ بستری او بهصورت رایگان بوده و بدون پرداخت وجهی ترخیص شد. اما من را بعد از دریافت مبلغی بهعنوان فرانشیز مرخص کردند. در حالی که هر دو بیمهشدۀ تأمیناجتماعی هستیم و در بیمارستانی که متعلق به سازمان تأمین اجتماعی است بستری شده بودیم. علت این کار چیست؟
درمان همۀ بیمهشدگان اجباری، بیمهشدگان توافقی، رانندگان، کارگران ساختمانی، قالیبافان، مقرریبگیران بیمۀ بیکاری و بهعبارتی بیمهشدگانی که نرخ حق بیمۀ ۲۷ درصد دارند، همراه با تمام افراد تحت تکفل قانونی در مراکز درمانی ملکی و استیجاری سازمان تأمین اجتماعی بدون دریافت فرانشیز و بهصورت رایگان انجام میگیرد. اما دربارۀ افرادی که در قالب بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد بیمهپرداز هستند، اگر قرارداد آنها همراه با درمان باشد، در مراکز درمانی متعلق به سازمان تأمین اجتماعی اعم از سرپایی و یا بستری مبلغی بهعنوان فرانشیز از بیمهشده اخذ میشود.
کارفرمای کارگاه مکانیکی هستم. پس از اعتراض به اعلام بدهی اولیه و شرکت در جلسۀ تشخیص مطالبات سازمان تأمین اجتماعی، رأی هیأت بدوی در تاریخ ۳ بهمن ۱۴۰۲ به من ابلاغ شده و ظرف ۲۰ روز حق اعتراض داشتم. آخرین روز مهلت قانونی اعتراض روز ۲۲ بهمنماه و تعطیل رسمی بود و بهعلت عدم دسترسی به اینترنت برای اعتراض الکترونیکی موفق به اعتراض نشدم. با توجه به اینکه مهلت قانونی ۲۰ روزه سپری شده، اما روز پایان آن تعطیل رسمی بوده، آیا امکان اعتراض به رأی هیأت بدوی را دارم؟
قبلاً اطلاعرسانی شده که بعضی از کارفرمایان به علت عدم آگاهی از مقررات متحمل ضرر و زیان میشوند. مجدداً اعلام میشود که طبق مواد (۴۴۴) و (۴۴۵) قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، اگر روز پایانی موعد اعتراض با روز جمعه و یا تعطیل رسمی مصادف شود، مهلت پایانی اعتراض روز بعد از تعطیلی خواهد بود. همچنین طبق یکی از مواد مذکور روز ابلاغ و روز اقدام برای اعتراض جزء مهلت تعیین شده در ابلاغ احکام مطالباتی نیست. با توجه به توضیحات ارائه شده اگر از این مقررات اطلاع داشتید میتوانستید بعد از تعطیلی رسمی حداکثر تا روز ۲۴ بهمن ۱۴۰۲ به رأی هیأت بدوی اعتراض کنید.
بیمهشدۀ اختیاری هستم و با احتساب سابقۀ بیمۀ اجباری جمعاً هفت سال سابقۀ بیمهپردازی تأمین اجتماعی دارم. قبلاً ۱۳ سال در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی شاغل بودم و بعد از بازخریدی چون کسورات بازنشستگی را دریافت نکرده بودم، نسبت به انتقال سوابق ارتش به صندوق تأمین اجتماعی اقدام کرده و در حال پرداخت اقساط مابهالتفاوت سوابق انتقالی هستم. بعد از سپری شدن چند ماه سن من به ۶۰ سال تمام میرسد. آیا با دارا بودن ۶۰ سال سن و ۲۰ سال سابقه (۱۳ سال سابقۀ انتقالی و هفت سال سابقۀ تأمین اجتماعی) میتوانم بازنشسته شوم؟
خیر، قبلاً درخصوص مراحل و نحوۀ انتقال سوابق از سایر صندوقهای بازنشستگی به صندوق تأمین اجتماعی راهنماییهای لازم ارائه شده است. مجدداً به اطلاع بیمهشدگان میرساند که با لحاظ شرایط سن و سابقه (جمع سابقۀ تأمیناجتماعی و سابقۀ انتقالی) افرادی که تمایل به بازنشسته شدن دارند لازم است از جمع کل سوابق، حداقل ۱۰ سال آن مربوط به سابقۀ تأمین اجتماعی باشد. ضمناً مادامی که همۀ اقساط مابهالتفاوت سوابق انتقالی به حساب تأمین اجتماعی واریز نشده باشد، سابقۀ انتقالی در سیستم تأمین اجتماعی ذخیره نمیشود.
پدرم که بازنشستۀ تأمین اجتماعی بود اخیراً فوت کرده است. آیا از طریق خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی میتوانیم کمکهزینۀ کفنودفن متوفی را دریافت کنیم؟
حدود 70 مورد از خدمات سازمان تأمین اجتماعی بهصورت غیرحضوری انجام میگیرد که یکی از این خدمات دریافت خدمات غیرحضوری هزینۀ کفنودفن است. در این ارتباط سازمان تأمین اجتماعی ضمن برقراری ارتباط با سازمان ثبت احوال کشور در مورد استعلام فوت بیمهشده نسبت به ارائۀ خدمات غیرحضوری پرداخت کمکهزینۀ کفنودفن اقدام میکند. متقاضی دریافت این کمکهزینه میتواند بدون مراجعه به شعبه و یا کارگزاری سازمان تأمین اجتماعی صرفاً با اسکن مدارک مربوطه در سامانۀ خدمات غیرحضوری، نسبت به دریافت آن اقدام کند. البته این خدمت غیرحضوری نافی مراجعۀ حضوری متقاضی به شعب تأمین اجتماعی نخواهد بود.
من و همکارم که در یک شرکت خصوصی شاغل و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستیم، قرار است در آیندۀ نزدیک با هم ازدواج کنیم. با توجه به اینکه سابقۀ بیمهپردازی من دو سال و سابقۀ او ۲۲ ماه است، آیا در صورت ازدواج به هردو نفر کمکهزینۀ ازدواج بلاعوض تعلق میگیرد؟ ضمناً یکی از همکاران دیگر سؤالی داشت مبنی بر اینکه در ازدواج اولی خود به علت نداشتن شرایط لازم موفق به دریافت کمکهزینۀ ازدواج نشده است. چون ازدواج اولی او موفق نبوده، اگر تصمیم به ازدواج مجدد داشته باشد آیا در ازدواج دوم با احراز شرایط لازم میتواند از این کمکهزینه بهرهمند شود؟
طبق مقررات کمکهزینۀ ازدواج به هر دو زن و شوهر بیمهشده تعلق میگیرد. چون یکی از شرایط دریافت این کمکهزینه این است که بیمهشده ظرف پنج سال از تاریخ عقد رسمی۷۲۰ روز سابقۀ پرداخت حق بیمه داشته باشد، شما با داشتن شرط مذکور استحقاق دریافت کمکهزینۀ ازدواج را دارید، اما همسرتان با ۲۲ ماه سابقه نمیتواند از این کمکهزینه برخوردار شود. ضمناً کمکهزینۀ ازدواج صرفاً به ازدواج اول تعلق میگیرد.
مدیرعامل یک شرکت تولیدی تازهتأسیس هستم. نوع فعالیت شرکت ایجاب میکند که بعضی از کارکنان هر ماه به مأموریت بروند. چون به مقررات سازمان تأمین اجتماعی آگاهی کامل ندارم خواستم کسب اطلاع داشته باشم آیا پرداخت حق مأموریت مشمول کسر حق بیمه است؟
اقلام پرداختی به بیمهشدگان تأمین اجتماعی که مشمول کسر حق بیمه نیست عبارتاند از: بازخرید ایام مرخصی، هزینۀ سفر و فوقالعادۀ مأموریت، کمکهزینۀ عائلهمندی و حق اولاد، عیدی پایان سال، پرداختهای نقدی و یا غیرنقدی مناسبتی، پاداش بهرهوری و افزایش تولید طبق مادۀ (۴۷) قانون کار، کمکهزینۀ مسکن و خواربار در ایام بیماری بیمهشده، خسارات اخراج و مزایای پایان کار (حق سنوات).
پزشک معالجم اعلام کرده که چون بیماری من صعبالعلاج است، باید ازکارافتادۀ کلی شوم. در کمیسیون پزشکی نیز ازکارافتادگی من تأیید شده، اما شعبۀ تأمین اجتماعی اعلام میکند به علت کسری سابقه نمیتوانم از مستمری فوق استفاده کنم. علت چیست؟
اعلام شعبه وفق مقررات است. طبق مادۀ (۷۵) قانون تأمین اجتماعی یکی از شرایط برقراری مستمری ازکارافتادگی کلی این است که بیمهشده باید ظرف ۱۰ سال قبل از ابتلا به بیماری (مثل شما) حداقل یک سال سابقۀ پرداخت حق بیمه و همچنین ظرف یک سال قبل از ابتلا به بیماری حداقل ۹۰ روز سابقۀ پرداخت حق بیمه داشته باشد که حتماً شما فاقد این دو شرط هستید.
۱۶ سال است که در یک شرکت خدماتی اشتغال به کار دارم و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم. بهعلت اختلاف با کارفرما از شرکت اخراج شده و جهت برقراری بیمۀ بیکاری به ادارۀ کار شکایت کردهام. با توجه به اینکه ۵۵ سال دارم و متأهل هستم، طبق جدول دورههای پرداخت حق بیمه چند سال میتوانم از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کنم؟
بیمهشدهای که در زمان برقراری مقرری بیمۀ بیکاری ۵۵ سال و یا بیشتر داشته باشد، مادامی که مشغول به کار نشده بدون در نظر گرفتن جدول دورههای پرداخت حق بیمه، تا رسیدن به سن بازنشستگی ۶۰ سال پرداخت مقرری او ادامه خواهد داشت. بعد از رسیدن به سن مذکور مقرری بیمۀ بیکاری قطع شده و متعاقباً بدون درخواست بیمهشده حکم برقراری مستمری بازنشستگی او صادر میشود.
