سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: استعلام غیرحضوری سوابق قبلی جهت ارائه به کارفرما، نحوۀ محاسبۀ تحصیلات حوزوی به عنوان اشتغال به تحصیل، فروش اموال مدیون توسط خود وی و با اطلاع تأمیناجتماعی، و نحوۀ بهرهمندی از بیمۀ تکمیلی در دوران بازنشستگی.
طبق قانون اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور، بدون لحاظ شرط سنی بازنشسته شدهام. دو فرزند دارم و حق اولاد دو فرزند را دریافت میکنم. اخیراً صاحب فرزند دو قلو شدهام و تعداد فرزندان به چهار نفر رسیده است. آیا حق اولاد فرزند چهارم نیز به من تعلق میگیرد؟
قبلاً حق اولاد به مستمریبگیر مرد بازنشسته و ازکارافتادۀ کلی، حداکثر تا سه فرزند پرداخت میشد اما در بخشنامۀ جدیدی که در اردیبهشتماه سال ۱۴۰۲ توسط سازمان تأمین اجتماعی صادر شده، در اجرای مادۀ (۳۷) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب مجلس شورای اسلامی، محدودیت مربوط به کمکهزینۀ اولاد حداکثر تا سه فرزند حذف شده و مردان مستمریبگیر سازمان تأمین اجتماعی با هر تعداد فرزند میتوانند از این کمکهزینه برخوردار شوند.
قبلاً مالک و کارفرمای کافهرستوران بودم که با توسعه و بازسازی آن، رستوران را به تالار پذیرایی درجۀ یک تبدیل کردهام. در حال حاضر ۱۰ نفر کارگر تالار عبارتاند از یک نفر آشپز و یک نفر دفتردار و حسابدار و دو نفر پیشخدمت و سه نفر سالندار و یک نفر دربان و دو نفر نظافتچی. آیا دستمزد روزانۀ کارگران شاغل در تالار پذیرایی مثل شاغلان رستورانهاست؟
کارکنان تالارهای پذیرایی مثل پرسنل رستورانها دارای دستمزد مقطوع هستند.
بیمهشدۀ شاغل در یک شرکت تولیدی هستم. با توجه به اینکه قبلاً نیز در یک کارگاه دیگر شاغل بوده و سه سال سابقه پرداخت حق بیمه داشتم، کارفرمای فعلی جهت پرداخت حق اولاد به من، از سازمان تأمین اجتماعی مدت سابقۀ قبلی را استعلام کرده است؛ آیا استعلام سوابق قبلی جهت ارائه به کارفرما برای پرداخت حق اولاد بهصورت غیرحضوری نیز امکانپذیر است؟
بله، بیمهشدگان جهت ارائۀ سوابق پرداخت حق بیمۀ خود به کارفرمایان و یا نهادها و دستگاههای دولتی و... میتوانند با مراجعه به درگاه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به نشانی (es.tamin.ir) وارد منوی بیمهشدگان- خدمات سابقه- اعلام سابقه به مؤسسات، نوع اعلام سابقۀ خود را انتخاب کرده و سپس با انتخاب گزینۀ ارسال به صندوق شخصی، وارد منوی (تأمین اجتماعی من) سپس (صندوق شخصی من) شده و با استفاده از کلید عملیات و صدور مجوز استعلام، زمان معتبر بودن سابقۀ خود را تعیین کنند. البته بعد از اتمام زمان فوق، کارفرمایان و یا سازمانهای درخواستکنندۀ استعلام، قادر به مشاهدۀ سوابق بیمهشده نخواهند بود. در این رابطه سیستم یک رمز ۱۲رقمی به آن اختصاص میدهد و بیمهشده میتواند رمز ۱۲رقمی همراه با کدملی خود را جهت مشاهده سوابق به مرجع استعلامکننده ارائه دهد.
به علت بدهی اجرایی قسمتی از تولیدات شرکت ما توسط اجرائیات سازمان تأمین اجتماعی توقیف و جهت فروش اموال دو نوبت آگهی مزایده توسط تأمین اجتماعی انتشار یافته است. آیا قبل از انتشار آگهی سوم و فروش اموال توسط سازمان تأمین اجتماعی، شرکت میتواند رأساً اموال را به فروش رسانده و سپس بدهی را به تأمین اجتماعی تأدیه کند؟
مدیون میتواند اموال منقول و یا غیرمنقول بازداشتشده را با اطلاع اجرائیات سازمان تأمین اجتماعی به فروش رسانده و یا به رهن بگذارد، به شرطی که قبل از انجام معامله و یا در حین معامله، کل بدهی اجرایی و هزینههای مربوطه از قبیل هزینۀ آگهی مزایده و... را به تأمین اجتماعی پرداخت کرده باشد.
بیمهشدۀ اختیاری با ۵۰ سال سن و ۲۹ سال و ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمۀ اجباری و اختیاری هستم. قبلاً یک سال تمام در رابطه با یک قرارداد ساختمانی منعقده با پیمانکار، در عملیات قرارداد اشتغال به کار داشتم و پیمانکار از بیمه کردن من خودداری میکرد. در نهایت بعد از پیگیریهای زیاد، پیمانکار فقط ۶ ماه نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ من اقدام کرده است. با توجه به اینکه پیمانکاری مربوطه کماکان فعالیت دارد، اگر شش ماه دیگر سابقۀ خود در پیمانکاری را احراز کنم میتوانم پس از ۶ ماه با ۳۰ سال سابقه بازنشسته شوم؟ برای این موضوع چه راهحلی پیشنهاد میکنید؟
یکی از مقررات سازمان تأمین اجتماعی این است که اگر بیمهشده درگذشته در کارگاهی شاغل بوده و کارفرما تمام یا بخشی از حق بیمۀ او را پرداخت نکرده باشد، بیمهشده میتواند ضمن مراجعه به شعبۀ مربوطۀ تأمین اجتماعی که کارگاه مورد نظر در حوزۀ عملکرد همان شعبه فعالیت دارد، به استناد بخشنامه (ادعای سابقۀ بیمهشدگان) با ارائۀ اسناد و مدارک مربوط به اشتغال خود، ازجمله تعیین شروع و خاتمه پیمان (درخصوص پیمانکاریها) اعتراض کند. چنانچه بعد از بررسیهای لازم موضوع ادعای سابقۀ بیمهشده درکمیتۀ شعبه و کمیتۀ استانی تأمین اجتماعی (درخصوص متقاضی بازنشستگی مثل شما) مورد تأیید قرار گیرد، میزان بدهی همراه با جرائم مربوطه به کارفرمای مربوطه اعلام و پس از پرداخت بدهی و یا قطعی شدن آن، سابقۀ مورد نظر به نام بیمهشدۀ معترض، در سیستم تأمین اجتماعی ذخیره میشود. البته موضوع ادعای سابقۀ طبق مادۀ (۱۴۸) قانون کار، قابل پیگیری در ادارۀ تعاون، کار و تأمین اجتماعی نیز خواهد بود.
بعد از ۳۰ سال بیمهپردازی، در دیماه سال ۱۴۰۲ بازنشسته شدهام. با توجه به اینکه در دورۀ اشتغال بیمۀ تکمیلی بودم آیا در زمان بازنشستگی نیز میتوانم از بیمۀ تکمیلی استفاده کنم و حق بیمۀ آن به چه میزانی است؟
بله، کلیۀ مستمریبگیران سازمان تأمین اجتماعی در صورت تمایل به استفاده از بیمۀ تکمیلی برای خود و افراد تحت تکفل میتوانند جهت ثبتنام به کانونهای بازنشستگی مراجعه کنند. در بازۀ زمانی سال ۱۴۰۳ -۱۴۰۲ میزان حق بیمه برای هر نفر ۳ میلیون و ۵۰ هزار ریال است که ۵۰ درصد این مبلغ به میزان یک میلیون و ۵۲۵ هزار ریال سهم مستمریبگیر است که ماهانه از مستمری او کسر میشود و پرداخت ۵۰ درصد دیگر را سازمان تأمین اجتماعی متقبل شده است.
بازنشستۀ تأمین اجتماعی هستم. پسرم تا ۱۹ سالگی تمام تحت تکفل قانونی من بوده است. بعد از ۱۹ سالگی با ورود به ۲۰ سالگی و اخذ دیپلم، بهجای ادامۀ تحصیلات دانشگاهی، پس از قبولی در امتحانات ورودی حوزههای علمیه، وارد حوزۀ علمیۀ اصفهان شده و در حال حاضر به تحصیلات حوزوی اشتغال دارد. به علت قطع ارائۀ خدمات درمانی ایشان در سیستم تأمین اجتماعی، شعبۀ تأمین اجتماعی برای استفادۀ مجدد او از خدمات درمانی، گواهی اشتغال به تحصیلات دانشگاهی را درخواست کرده است. آیا امکان دارد تحصیلات حوزوی نیز به عنوان اشتغال به تحصیل تلقی شود؟
فرزندان ذکور کلیۀ بیمهشدگان و مستمریبگیران بعد از وارد شدن به سن ۲۰ سالگی (۱۹ سالگی تمام) میتوانند با ارائۀ گواهی اشتغال به تحصیل دانشگاهی بهصورت حضوری و یا از طریق خدمات غیرحضوری و یا با ارائۀ گواهی اشتغال به تحصیل صادره از حوزههای علمیه که همطراز با تحصیلات دانشگاهی باشد، کماکان به تبع پدر یا مادر بیمهشده و یا مستمریبگیر خود، از خدمات سازمان تأمین اجتماعی در قبال افراد تبعی برخوردار شوند.
همزمان با ایام مبارک دهۀ فجر، سینمای جدیدی در شهر همدان افتتاح شده است. ضمناً تصمیم داریم هفت نفر پرسنل سینما را که شامل مدیر و بلیطفروش و کنترلچی و آپاراتچی و بوفهچی هستند بیمۀ تأمین اجتماعی کنیم. میزان حق بیمهای که باید به تأمین اجتماعی پرداخت کنیم چقدر است؟
کارکنان شاغل در سینماها مثل خیلی از صنوف دیگر دستمزد مقطوع دارند.
در رابطه با ساخت یک درمانگاه برای وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی که اعتبار آن از محل طرح عمرانی دولت تأمین شده، طی قراردادی عملیات مهندس مشاور این طرح را شرکت مهندسان مشاور به عهده گرفته است. با توجه به اینکه نزدیک به ۲۰ روز است عملیات پروژه به اتمام رسیده و شرکت لیستهای ماهانۀ کارکنان شاغل در پروژه را به سازمان تأمین اجتماعی ارسال کرده و پرداخت حق بیمه به عهدۀ واگذارندۀ کار است، اما هنوز واگذارندۀ کار نسبت به پرداخت و واریز حق بیمۀ آخرین صورتحساب مهندس مشاور به حساب سازمان تأمین اجتماعی اقدامی نکرده است. بیم آن میرود که به علت عدم پرداخت کامل حق بیمۀ قرارداد، نهایتاً عملیات اجرایی مادۀ (۵۰) قانون تأمین اجتماعی بر علیه شرکت مهندسان توسط سازمان تأمین اجتماعی صورت گیرد. مضاف بر اینکه شرکت به دریافت مفاصاحساب تأمین اجتماعی تعجیل دارد. لطفاً در این ارتباط من را راهنمایی کنید.
در قراردادهای مربوط به طرحهای عمرانی (طرح تملک داراییهای سرمایهای دولت) واگذارندۀ کار موظف است همزمان با پرداخت هر صورت وضعیت پیمانکار و یا صورتحساب مهندسان مشاور حق بیمۀ سهم کارکنان شاغل در قراداد را کسر و همراه با سهم خود به حساب تأمین اجتماعی واریز کند. این کار به عهدۀ ذیحسابیهای دستگاههای اجرایی است که باید از هر صورت وضعیت مهندس مشاور 3.6 درصد بابت حق بیمه کارکنان شاغل در پروژه و معادل ۱۲ درصد بابت حق بیمه و بیمۀ بیکاری سهم کارفرما (واگذارندۀ کار) از محل اعتبار طرح مربوطه برداشت و جمعاً مبلغ 15.6 درصد بلافاصله به حساب تأمین اجتماعی واریز کند. در این خصوص طبق بخشنامۀ صادره توسط سازمان برنامه و بودجه اگر دستگاه اجرایی (واگذارندۀ کار) حداکثر پس از یک ماه از تأیید صورتحساب مهندسان مشاور و یا صورت وضعیت پیمانکار نسبت به پرداخت حق بیمۀ قرارداد اقدام نکند، چنانچه مهندسان مشاور و یا پیمانکار به علت تأخیر دستگاه اجرایی مشمول جریمۀ دیرکرد حق بیمه شوند، در این حالت واگذارندۀ کار دستگاه اجرایی موظف به پرداخت اصل حق بیمه و جرائم مربوطه خواهد بود. درصورت عدم پرداخت، اقدامات مطالباتی سازمان تأمین اجتماعی و نهایتاً عملیات اجرایی مادۀ (۵۰) علیه واگذارندۀ کار صورت میگیرد و اقدامات اجرایی مادۀ مذکور علیه مقاطعهکار منتفی خواهد بود.
۹ سال و شش ماه است که در یک شرکت دولتی شاغل و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم. در حال استفاده از مرخصی زایمان هستم و تصمیم دارم بعد از اتمام مرخصی بارداری، جهت نگهداری فرزندم، شش ماه از مرخصی بدون حقوق استفاده کنم. در طول مرخصی بدون حقوق برای بهرهمندی از درمان تأمین اجتماعی و همچنین عدم ایجاد خلأ در سوابق بیمهام چه اقدامی میتوانم انجام دهم؟
افراد شاغل در مؤسسات و شرکتهای دولتی که مشمول قانون تأمین اجتماعی هستند، چنانچه در دورۀ استفاده از مرخصی بدون حقوق از حالت اشتغال خارج شوند، اگر تابع نظام بیمهای دیگری نباشند میتوانند در صورت احراز شرایط مربوطه، به ادامۀ بیمهپردازی از طریق بیمۀ اختیاری و یا بیمۀ مشاغل آزاد اقدام کنند و بعد از اتمام مرخصی بدون حقوق و با شروع بهکار مجدد در محل اشتغال قبلی با قطع پرداخت بیمۀ اختیاری یا مشاغل آزاد مجدداً از طریق محل اشتغال بیمۀ اجباری شوند. لذا پیشنهاد میشود شما در مدت مرخصی بدون حقوق، یا بیمۀ مشاغل آزاد و یا بیمۀ اختیاری شوید. ضمناً چون دوران استفاده ۹ ماه از مرخصی زایمان جزء سابقۀ بیمه منظور میشود و چون با احتساب سوابق قبلی و مرخصی بارداری بیش از ۱۰ سال سابقۀ بیمه دارید از اعمال شرط سن و سابقه برای بیمۀ اختیاری و مشاغل آزاد معاف هستید.