به گزارش تأمین 24، در حال حاضر طبق آمارهای رسمی سازمان تأمین اجتماعی ۱۷ میلیون کارگر زیر چتر تأمین اجتماعی قرار دارند و ارتباط «پایداری نهاد» با «امنیت خاطر تولید» با این ارتباطات چندسویه محقق میشود. در واقع سازمان تأمین اجتماعی به عنوان بازوی پنهان خط تولید برای حفظ آرامش کارگر تا افزایش ظرفیت اقتصاد محسوب میشود.
حال باید دید که تأمین اجتماعی چه نقشی در ثبات بازار کار دارد. البته که میتوان گفت، وقتی امنیت بیمهای کارگر، به رشد تولید ملی تبدیل میشود، پس بزرگترین نهاد بیمهگر اجتماعی هم میتواند نقش حیاتی در این عرصه داشته باشد زیرا این ارتباط چندسویه هرکدام دارای نقصی باشد این چرخه به خوبی نخواهد چرخید و همه ذینفعان در این عرصه متضرر خواهند شد.
حمیدرضا نائب خسروشاهی، کارشناس بیمههای اجتماعی در همین رابطه به تأمین 24 گفت: تأثیرگذاری سازمان تأمین اجتماعی و جامعه کارگری به عنوان دو نهاد و جمعیت تعیینکننده در عرصه تولید، اقتصاد و بیمههای اجتماعی آنجا مشخص میشود که توسعه فعالیتهای اقتصادی، زمینه رشد اشتغال نیروی کار و افزایش شمار بیمهشدگان تأمین اجتماعی را فراهم آورده و توسعه خدمات این سازمان نیز ارتقاء رفاه و معیشت کارگران تحت پوشش را به دنبال خواهد داشت.
خسروشاهی ادامه داد: از آنجا که تأثیرپذیری و اثرگذاری متقابل تأمین اجتماعی و کارگران از یکدیگر موجب رشد فرایند تولید، توسعه اقتصادی و آرامش نسبی جامعه کارگری میشود، با افزایش شمار بیمهشدگان از میان قشر کارگر، استمرار و پایداری سازمان ناشی از تأمین بهموقع منابع حاصل از وصول حق بیمه از این گروه تحت پوشش محقق خواهد شد.
بزرگترین جمعیت دریافتکننده خدمات تأمین اجتماعی
برخلاف تصور رایج که بازنشستگان را اصلیترین مخاطب تأمین اجتماعی میداند، کارشناسان تأکید میکنند که بیشترین حجم خدمات، تعهدات و پوششهای این سازمان به طور مستقیم به بیمهشدگان شاغل یعنی کارگران و کارکنان بخشهای مختلف به ویژه در بخشهای دولتی تعلق میگیرد. از پوشش هزینههای درمان و بستری گرفته تا غرامت دستمزد ایام بیماری، تعطیلی از کارافتادگی موقت، باروری، کمک هزینه ازدواج و کمک هزینه تحصیلی، همه و همه خدماتی است که کارگر فعال اقتصادی در طول دوران اشتغال خود از آن بهرهمند میشود.
به عبارت دقیقتر، تأمین اجتماعی در لحظه حاضر، نه صرفاً یک سازمان بیمهگر و بازنشستگی، که یک شبکه ایمنی زنده و پویا در برابر انواع مخاطرات شغلی و زیستی کارگران است. این نهاد بیمهای میتواند بیشترین نقش را برای امنیت شغلی کارگران و کمک به حوزه تولید و اشتغال کشور داشته باشد.
خسروشاهی ادامه داد: در حال حاضر بزرگترین قشر دریافتکننده خدمات گسترده از سازمان تأمین اجتماعی، جامعه کارگری فعال در کارگاههای مشمول تحت پوشش این سازمان محسوب شده و به واسطه بیمهپردازی آنها، بخش قابل توجهی از منابع تأمین اجتماعی فراهم میشود.
این کارشناس بیمههای اجتماعی افزود: با توجه به اینکه پایداری سازمان تأمین اجتماعی ارتباط مستقیم با حفظ رابطه این نهاد با بیمهشدگان تحت پوشش سازمان دارد، با رشد چتر بیمهای سازمان، استمرار و پایداری تأمین اجتماعی محقق خواهد شد.
پایداری تأمین اجتماعی منجر به حفظ رابطه با بیمهشدگان میشود
نکته کلیدی که اغلب در بحثهای کارشناسی مغفول میماند، این است که پایداری مالی و ساختاری سازمان تأمین اجتماعی ارتباط مستقیمی با حفظ و تقویت رابطه آن با بیمهشدگان فعلی دارد. به بیانی ساده، تا زمانی که کارگران فعال احساس کنند حق بیمه پرداختی آنها در قالب خدمات ملموس، بهموقع و با کیفیت به خودشان بازمیگردد، انگیزه و تمایل به همکاری با سازمان حفظ میشود.
هرگونه تضعیف اعتماد بین سازمان تأمین اجتماعی و بیمهشدگان شاغل - به عنوان نمونه از طریق کاهش کیفیت خدمات درمانی، تأخیر در پرداخت غرامتها یا ایجاد ابهام در تعهدات آینده - به معنای گسست از منبع اصلی درآمد و مشروعیت سازمان است. پایداری تأمین اجتماعی، بدون مشارکت فعال و اعتماد ۱۷ میلیون بیمهشده، غیرممکن است.
کارشناس بیمههای اجتماعی معتقد است که ارتباط سهجانبه سازمان تأمین اجتماعی، فعالیت جامعه کارگری و اقدامات توسعهای بخش تولید در رسیدن به اهداف همهجانبه برای این سازمان، کارگران و حوزه تولید بسیار موثر است و باید این موضوعات به صورت جدی از سوی همه دیده شود.
خسروشاهی در ارتباط با نوع و میزان تأثیرگذاری متقابل تأمین اجتماعی و جامعه کارگری بر یکدیگر گفت: تأمین اجتماعی به عنوان بزرگترین سازمان بیمهای کشور با اقشار مختلف جامعه ارتباط داشته و خدمات مناسب بیمهای، درمانی و بازنشستگی به همه افراد تحت پوشش ارائه میدهد.
امنیت خاطر نیروی کار؛ موتور خاموش افزایش تولید
شاید مهمترین تأثیر غیرمستقیم اما راهبردی تأمین اجتماعی بر اقتصاد کشور، تأمین امنیت و آرامش خاطر نیروی کار باشد. کارگری که میداند در صورت بیماری، حادثه، بارداری همسر یا از کارافتادگی موقت، بخش عمده هزینهها و خطرات توسط سازمان تأمین اجتماعی پوشش داده میشود، با تمرکز و تعهد بیشتری در خط تولید حاضر میشود.
این آرامش روانی، مستقیماً به ظرفیت افزایش تولید ترجمه میشود. مطالعات نشان داده است نوسانات نیروی کار ناشی از نگرانیهای معیشتی و بیمهای، سالانه هزینه سنگینی را از طریق کاهش بهرهوری، افزایش جابجایی شغلی و غیبتهای غیرمرضی به اقتصاد تحمیل میکند.
کارشناس حوزه تأمین اجتماعی ادامه داد: کارفرمایان نیز با وجود اینکه بیشترین دغدغه در حوزه کار را درباره غرامت دستمزد، بیماری و حوادث کار را میتوانند به سازمان تأمین اجتماعی ارجاع دهند به جذب نیروی کار و افزایش اشتغال تمایل بیشتری خواهند داشت.
خسروشاهی با اشاره به ظرفیت قابل توجه تأمین اجتماعی و جامعه کارگری در ارتقاء شاخصهای تولید، بیان کرد: توسعه کمی و کیفی سازمان تأمین اجتماعی در بخشهای بیمهشدگان و گسترش خدمات قابل ارائه به جامعه تحت پوشش، رشد تولید و بهرهوری نیروی کار را موجب خواهد شد.
او همچنین با اشاره به موضوع فرار بیمهای در کارگاههای فعال تولیدی و اقتصادی گفت: در حوزه بیمهشدگان و کارگران مشاهده میشود که برخی افراد با وجود داشتن اشتغال، تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی نیستند و یا در بعضی موارد با وجود پوشش سازمانی، تحت عنوان عناوین شغلی مربوطه یا دستمزدهای واقعی بیمه نشدهاند. به طور طبیعی با توجه به ارائه تمامی تعهدات سازمان بر مبنای دو مولفه سابقه بیمهپردازی و دستمزد واقعی، کارگران و نیروی کار تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی انتظار حساسیت نسبت به موضوعات اشاره شده وجود دارد.
به گفته وی، کارگران باید ضمن پیگیری سوابق بیمهای خود، دستمزدها و عناوین شغلی مربوطه را بررسی کنند تا در زمان بازنشستگی و یا برخورداری از هر نوع تعهد سازمان، حقوق آنان تضییع نشود.
رکن سوم تولید بعد از سرمایه و فناوری
در نگاهی کلانتر، میتوان گفت پس از سرمایه و فناوری، «بیمههای اجتماعی کارآمد» به عنوان رکن سوم و تعیینکننده در معادله تولید ملی نقش ایفا میکنند. کارگری که از حمایت بیمهای برخوردار است، کمتر به دنبال شغلهای غیر رسمی و خارج از پوشش قانونی میگردد. ریسک اعتراضات و تنشهای کاری کاهش مییابد و امکان برنامهریزی میانمدت و بلندمدت شغلی را پیدا میکند. همه این عوامل در مجموع، محیط کسبوکار را برای کارفرمایان نیز باثباتتر و قابل پیشبینیتر میسازد.
این کارشناس بیمههای اجتماعی افزود: تأمین اجتماعی تأثیر شگرفی بر فرایند تولید و رشد و توسعه فعالیتهای جامعه کارگری دارد، زیرا این سازمان بیمهای با کارکردهای خود امنیت و آرامش خاطر نیروی کار را برای دوران فراغت از اشتغال فراهم کرده این مهم، ارتقاء بهرهوری تولید را به دنبال خواهد داشت.
خسروشاهی گفت: نیروی کار شاغل با وجود پوشش خدماتی تأمین اجتماعی، تأمین معیشت و تضمین آینده را برای خود و خانواده دنبال خواهد کرد، پس از اشتغال نیز از خدمات گسترده این نهاد بیمهگر بهرهمند میشوند. همچنین در صورت ازکارافتادگی کلی یا فوت کارگران تحت پوشش تأمین اجتماعی، خانواده آنها از این خدمات استفاده میکنند. در این شرایط است که نیروی کار مشمول قوانین سازمان با آرامش بیشتری در اختیار کار و تولید بوده و بهرهوری و کارایی مطلوبتری از خود نشان خواهد داد.
این کارشناس بیمههای اجتماعی افزود: تأمین اجتماعی به طور کلی تأثیر شگرفی بر فرایند تولید، رشد و توسعه فعالیتهای جامعه کارگری به عهده دارد، زیرا این سازمان بیمهای با کارکردهای خود امنیت و آرامش خاطر نیروی کار را برای دوران فراغت از اشتغال فراهم کرده این مهم، ارتقاء بهرهوری تولید را به دنبال خواهد داشت. همچنین تضمینکننده آینده همه کارگران بیمهپرداز به این سازمان به ویژه در دوران بازنشستگی است.
وی بیان کرد: نیروی کار شاغل با وجود پوشش خدماتی تأمین اجتماعی، تأمین معیشت و تضمین آینده را دارا هستند و پس از اشتغال نیز از خدمات گسترده این نهاد بیمهگر بهرهمند میشوند. همچنین در صورت ازکارافتادگی کلی یا فوت کارگران تحت پوشش تأمین اجتماعی، خانواده آنها از این خدمات استفاده میکنند. در این شرایط است که نیروی کار مشمول قوانین سازمان با آرامش بیشتری در اختیار کار و تولید بوده و بهرهوری و کارایی مطلوبتری از خود نشان خواهد داد.
نگاه به تأمین اجتماعی، نگاه به تولید است
هرگاه از حمایت از تولید ملی صحبت میشود، باید نقش تأمین اجتماعی به عنوان زیرساخت بنیادین امنیت نیروی کار در اولویت قرار گیرد. جامعه ۱۷ میلیونی بیمهشدگان شاغل، سرمایه انسانی کشور را تشکیل میدهند و پایداری این نهاد، تضمینکننده آرامش خاطر همان سرمایه است.
در مقابل، تضعیف سازمان تأمین اجتماعی با تحت پوشش داشتن حدود 53 درصد جمعیت کشور، به معنای فرسایش تدریجی انگیزه و توان تولیدی کشور خواهد بود. توجه به این پیوند راهبردی، میتواند نگاه صرفاً «هزینهای» به حق بیمه را به یک «سرمایهگذاری بهرهور» در اقتصاد ملی تبدیل کند.