
نتایج یک تحقیق نشان میدهد، پایداری صندوقها به ساختار بازار کار و عدالت شغلی گره خورده است و بدون اصلاحات عمیق در مناسبات کار از جمله دستمزد و امنیت شغلی، هیچ یک از اصلاحات پارامتریک صندوقها از جمله افزایش سن بازنشستگی، پایداری عادلانه به بار نخواهد آورد.
به گزارش تامین24 به نقل از نهمین گزارش وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با عنوان «عدالت در کار، آرامش در بازنشستگی»، در رفع چالش صندوقها و پایداری آنها به جای تمرکز بر افزایش حداقل دستمزد در زمان اشتغال، چالشهای عقبماندگی دستمزد به زمان بازنشستگی انتقال می یابد، این در حالی است که با همسانسازیهای چندباره نیز این نقصان جبران نمی شود.
در این گزارش با اشاره به تحقیقات مرکز پژوهشهای مجلس (1404) آمده است: در قانون بودجه 1403 بیش از 453 هزار میلیارد تومان برای حمایت از صندوقها پیشبینی شده و این حمایت حدود 16 درصد از منابع عمومی دولت را میبلعد. علاوه بر آن 130 میلیارد تومان برای تسویه بخشی از بدهیهای قطعی دولت به سازمان تأمیناجتماعی منظور شده است.
ارقام مذکور نشان میدهد «پایداری صندوق» تنها یک مسئله فنی نیست، بلکه یک مسئله سیاسی اجتماعی بهشمار میرود که به ساختار بازار کار و عدالت شغلی گره خورده است.
براساس نهمین گزارش وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نظام بازنشستگی در ایران متشکل از 18 صندوق بازنشستگی بوده و برپایه سیستم مزایای تعریف شده (DB) بنیانگذاری شده است.
سازمان تأمیناجتماعی با بیش از 46 میلیون نفر تحت پوشش، بزرگترین صندوق بازنشستگی در کشور است و پس از آن به ترتیب صندوق بازنشستگی کشوری، صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر و سازمان تأمیناجتماعی نیروهای مسلح قرار دارند.
در ایران امروز، صندوقهای بازنشستگی همزمان با بحرانهای مالی به دلیل عدم تعادل در ورودی/خروجی و وابستگی به بودجه عمومی، با بحران مشروعیت (تردید اجتماعی نسبت به کارآمدی عدالت و پایداری) مواجهاند.
براساس این گزارش، ریشه بسیاری از مسائل نظام بازنشستگی با عدالت شغلی و عدم دسترسی به «شغل شایسته» ارتباط دارد.
مفهوم شغل شایسته اولینبار توسط سازمان بینالمللی کار (ILO) مطرح شد و این سازمان کار شایسته را ایجاد فرصتهای برابری زنان و مردان به منظور دستیابی به کار مناسب و مولد میداند که باید در شرایط آزاد، ایمن، همراه با کرامت انسانی تحقق یابد.
همچنین ILO مولفههای کار شایسته را حقوق بنیادین کار، حمایت از اشتغال کامل، حمایت از امنیت اجتماعی و حمایت از گفتوگوهای اجتماعی معرفی میکند.
با درنظر گرفتن نسبت میان عدالت شغلی و پایداری صندوقهای بازنشستگی در ایران با تکیه بر چارچوب نظری «کار شایسته» سازمان بینالمللی، گزارش حاضر استدلال میکند که بدون اصلاحات عمیق در مناسبات کار، از دستمزد و امنیت شغلی گرفته تا حق تشکلیابی و پوشش حمایتی، هیچ اصلاح پارامتریکی در صندوقها مانند افزایش سن بازنشستگی، پایداری عادلانه به بار نخواهد آورد.







