
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: پرداخت هزینههای درمانی برای ایرانیان خارج از کشور، مهلتگیری مجدد برای پرداخت حق بیمۀ مشاغل آزاد، هزینۀ کارگر مصدومی که حق بیمهاش پرداخت نشده، و پرداخت بیمۀ بیکاری با وجود انفصال در سابقه بیمهشده.
پسرم دو سال است همراه خانواده در خارج از کشور اقامت دارد و مدتی است با نرخ 18 درصد، بیمۀ ایرانیان خارج از کشور شده است. دختر او چند روزی در بیمارستان محل اقامت بستری بوده و برای هزینههای تشخیصی آزمایشی و درمانی او مبالغی پرداخت شده است؛ آیا سازمان تأمین اجتماعی این قبیل هزینههای پرداختی توسط بیمهشدۀ ایرانیان خارج از کشور را پرداخت میکند؟
هزینههای تشخیصی و درمانی بیمهشدۀ ایرانیان خارج از کشور و افراد تحت تکفل قانونی او که در خارج از کشور پرداخت شده باشد، پس از تأیید نمایندگی سیاسی، کنسولگری و یا وابستۀ کار جمهوری اسلامی ایران در محل اقامت، بر اساس تعرفههای داخل کشور توسط دفتر اسناد پزشکی تأمین اجتماعی قابل پرداخت است.
یکی از کارگران کارخانه من که یک هفته است استخدام شده، در اثر آتشسوزی یکی از سالنهای کارخانه بهعلت استنشاق دود غلیظ ناشی از آتشسوزی با توجه به سابقۀ قبلی ریوی که داشت، دچار تنگی نفس و مشکلات تنفسی شد. فرد آسیبدیده بلافاصله توسط سرپرست کارگران به یکی از مراکز درمانی خصوصی اعزام و یک شب بستری بود. چون هنوز حق بیمۀ یکماهۀ او به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت نشده و نمیتواند از درمان استفاده کند، کلیۀ هزینههای مربوطه را پرداخت کردهام و گزارش حادثه نیز در مهلت مقرر در قانون تأمین اجتماعی به شعبۀ مربوطه اعلام شده است. آیا در چنین مواردی هزینههای پرداختی توسط کارفرما برعهدۀ تأمین اجتماعی است یا کارفرما؟
طبق مادۀ (65) قانون تأمین اجتماعی در صورت وقوع حادثه ناشی از کار، کارفرما مکلف است اقدامات لازم اولیه را برای جلوگیری از تشدید وضع حادثهدیده به عمل آورده و مراتب را ظرف سه روز اداری کتباً به شعبۀ مربوطۀ سازمان تأمین اجتماعی گزارش کند و اگر بابت اقدامات اولیۀ کارگر حادثهدیده متحمل هزینهای شده باشد (مثل شما) این هزینهها با ارائۀ اسناد و مدارک مربوطه، توسط سازمان تأمین اجتماعی به کارفرما پرداخت میشود.
در تاریخ 1 اردیبهشت 1402 از کارگاه اخراج شدم و وقوع بیکاری خود را جهت برقراری مقرری بیمۀ بیکاری به ادارۀ کار محل اشتغال کارگاه مورد نظر اعلام کردهام. با توجه به اینکه باید سابقۀ احرازشدۀ بیمهشده و تاریخ اخراج بهطور پیوسته و متصل به هم باشد (مگر اینکه مصادف با روز جمعه و یا تعطیل رسمی باشد) اما کارفرمای کارگاه حق بیمۀ فروردینماه سال 1402 کارکنان کارگاه از جمله من را پرداخت نکرده است. آیا با فاصلۀ ایجادشدۀ یکماهه میتوانم از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کنم؟
در سنوات گذشته در صورت فاصلۀ ایجادشده بین احراز سابقۀ بیمهشده و تاریخ وقوع بیکاری، متأسفانه بیمهشده مشمول دریافت مقرری بیمۀ بیکاری نمیشد، اما سازمان تأمین اجتماعی در آخرین بخشنامۀ صادرۀ مربوط به تنقیح و تلخیص مقررات مربوط به برقراری بیمۀ بیکاری و در راستای مساعدت به مشمولان دریافت مقرری بیمۀ بیکاری اعلام کرده است که اگر بین سابقۀ احرازشدۀ بیمهشده بیکار شده و تاریخ اخراج حداکثر یک ماه فاصله باشد (مثل شما) شعبۀ تأمین اجتماعی مربوطه به استناد رأی مراجع ادارۀ کار و یا سایر مستندات از جمله قرارداد کار یا تاریخ بیکاری مندرج در معرفینامۀ ادارۀ کار، حق بیمۀ فاصلۀ ایجادشدۀ یکماهه را محاسبه کرده و بهعنوان بدهی به کارفرما ابلاغ و پس از وصول و یا قطعی شدن بدهی و ذخیرۀ یک ماه سابقۀ محاسبهشده بیمهشدۀ در سیستم تأمین اجتماعی، درصورتیکه طبق اعلام ادارۀ کار اخراج بیمهشده غیرارادی تشخیص داده شده باشد، نسبت به برقراری بیمۀ بیکاری اقدام میشود.
در خصوص بخشودگی جدید جرائم بدهیهای قطعی شده، آیا اگر اصل بدهی را به هر تعداد اقساط درخواست تقسیط کنند، کلیۀ جرائم مندرج در همان بدهی قطعیشده بخشوده میشود؟
خیر، اگر تعداد اقساط بدهی یکساله (12ماهه) باشد، صددرصد جرائم بخشوده میشود، در اقساط 18 ماهه (85 درصد) در اقساط 24 ماهه (75 درصد) در اقساط 30 ماهه (60 درصد) و در اقساط 36 ماهه، نصف جرائم یعنی فقط 50 درصد بخشوده میشود.
بیمهشدۀ اختیاری تأمین اجتماعی ساکن یکی از شهرهای استان اردبیل هستم. پسر 25 سالهام که دارای معلولیت ذهنی است - و طبق نظریۀ کمیسیون پزشکی سازمان تأمین اجتماعی بهعلت ازکارافتادگی تحت تکفل من قرارگرفته است - مشکل بیماری خاصی دارد. پزشک معالج تجویز کرده است چند روزی در بیمارستان تأمین اجتماعی بستری شود و اگر بعضی از خدمات تشخیصی و درمانی بیمار در بیمارستان تأمین اجتماعی شهرستان محل اقامت وجود نداشته باشد باید به بیمارستان تأمین اجتماعی مرکز استان اعزام شود. پیشتر اعلام شده بود در اعزام بیماران بیمهشده به مراکز درمانی دیگر تأمین اجتماعی، فقط در بیمارانی که زیر 18 و بالای 65 سال سن دارند وجود همراه برای بیمار بلامانع است. با توجه به اینکه پسر25 سالۀ من دارای معلولیت ذهنی است آیا این قبیل بیماران نیز در موقع اعزام نباید همراه داشته باشند؟
با توجه به اینکه در اعزام بیماران 18 تا 65 سال نیاز به همراه نیست، اما در خصوص بیماران اعزامی به مراکز درمانی دیگر که بیمار دارای معلولیت جسمی و ذهنی (مثل پسر 25 سالۀ شما) است بدون در نظر گرفتن سن بیمار با تشخیص پزشک معالج و تأیید پزشک معتمد یا شورای پزشکی سازمان تأمین اجتماعی داشتن همراه بلامانع است و هزینۀ سفر نیز بههمراه بیمار بیمهشده پرداخت خواهد شد.
کارفرما و مدیر کارخانه (شخص حقیقی) تولید مواد غذایی در شهریار هستم و مبالغی بدهی قطعیشده همراه با جرائم مربوطه دارم. قبلاً فعالیت کارخانه تولید نانهای حجیم صنعتی بود که بهعلت بعضی مشکلات، خط تولید را با نصب دستگاههای جدید به فعالیت فعلی تغییر داده و از شعبۀ مربوطۀ تأمین اجتماعی جهت فعالیت فعلی، شمارۀ کارگاهی جدید دریافت کردهام. چون بابت فعالیت قبلی کارخانه بدهی قطعیشده با جرائم متعلقه را دارم، آیا میتوانم نسبت به بخشودگی جرائم فعالیت قبلی کارگاه در بازۀ زمانی 1 خرداد 1402 لغایت 31 مرداد 1402 اقدام کنم؟
در خصوص کارفرمایان کارگاههای با شخصیت حقیقی که بهعلت جابهجایی یا تغییر فعالیت کارگاه (مثل کارخانه شما) کد کارگاهی جدید دریافت کنند اگر درخواست بخشودگی جرائم برای کارگاه جدید، توسط کارفرما در بازه زمانی 1 خرداد 1401 لغایت 31 مرداد 1402در سیستم غیرحضوری سازمان ثبت شود، دراینصورت در خصوص سایر کارگاههای قبلی کارفرما نیز، درخواست بخشودگی جرائم بدهیهای قطعیشده همراه با جرائم در بازۀ زمانی مذکور بلامانع خواهد بود.
قبلاً سه سال بیمهشدۀ تأمین اجتماعی غیرشمول قانون کار و شاغل در یکی از سازمانهای تابع قانون مدیریت خدمات کشوری بودم. بعد از استعفا، در یکی از کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی بخش خصوصی و مشمول قانون کار شاغل شدهام. پس از مدتی بهعلت تعدیل نیرو از کارگاه اخراج شده و بعد از تنظیم دادخواست در ادارۀ کار منتظر دریافت مقرری بیمۀ بیکاری هستم. با توجه به اینکه متأهل هستم و قبل از وقوع بیکاری حدود 9 سال سابقۀ پرداخت حق سه سال (36 ماه) در بخش دولتی بدون شمول قانون کار حق بیمه پرداخت کردهام، آیا میتوانم با تجمیع این سوابق که حدوداً 12 سال و بهعبارتی 144 ماه است طبق جدول دورههای دریافت مقرری بیمۀ بیکاری از 26 ماه مقرری بیمۀ بیکاری برخوردار شوم؟
خیر، فقط سوابق پرداخت حق بیمۀ مشمولان قانون کار که از دستمزد بیمهشده سه درصد حق بیمۀ بیکاری کسر میشود، جهت برقراری بیمۀ بیکاری مؤثر است، و سوابق پرداختی بیمهشدگان تأمین اجتماعی در مؤسسات دولتی و یا عمومی غیردولتی که مشمول قانون کار نیستند و از حقوق و مزایای آنها سه درصد حق بیمۀ بیکاری کسر نمیشود، برای برقراری بیمۀ بیکاری مؤثر نخواهند بود. لذا شما فقط با در نظر گرفتن 9 سال پرداخت حق بیمۀ مشمول قانون کار میتوانید در صورت تأیید ادارۀ کار مبنی بر بیکاری غیرارادی شما، مشمول دریافت 18 ماه مقرری بیمۀ بیکاری شوید.
بیمهشدۀ اجباری تأمین اجتماعی هستم و در کارگاه فروشگاه پوشاک که فعالیت کارگاه دارای ماهیت دائم است کار میکردم. در تاریخ 1 خرداد 1402 بهعلت اتمام قرارداد از کارگاه اخراج شده و جهت برقراری بیمۀ بیکاری نسبت به تنظیم دادخواست در ادارۀ کار اقدام کردهام. پیشتر اعلام شده بود طبق بند «یک» تفاهمنامه مورخ اسفندماه سال 1384 منعقد فیمابین وزارت کار و امور اجتماعی وقت و سازمان تأمیناجتماعی در خصوص کارگران شاغل در کارگاههای با ماهیت دائم که کار آنان جنبۀ مستمر دارد، اگر در پایان قرارداد اخراج شوند بهشرطی میتوانند از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کنند که سابقۀ پرداخت حق بیمۀ بیمهشده درآخرین کارگاه کمتر از یک سال (365) نباشد. در این ارتباط کارفرمای من دارای دو کارگاه تولیدی پوشاک و فروشگاه پوشاک است. من در کارگاه تولیدی سه سال سابقۀ بیمهپردازی دارم و بعداً طبق پیشنهاد کارفرما مدت 10 ماه است در فروشگاه پوشاک شاغل و بیمهپرداز هستم. چون طبق تفاهمنامه اشارهشده سابقۀ من در آخرین کارگاه کمتر از یک سال است، آیا نمیتوانم از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کنم؟
بیمهشدگانی که در چندین کارگاه با ماهیت دائم که متعلق به کارفرمای واحد است اشتغال به کار داشته باشند (مثل شما) جهت احراز شرایط مقرر در بند یک تفاهمنامۀ مذکور، کل سوابق بیمهشان با هم تجمیع میشود. همچنین اگر محل کار بیمهشده ثابت و فقط کارفرما تغییر یافته باشد، تجمیع سوابق پرداخت حق بیمۀ این قبیل بیمهشدگان نیز در صورت دائمی بودن ماهیت فعالیت کارگاه جهت احراز شرایط بند یک تفاهمنامه بلامانع است، لذا چنانچه بیکاری شما طبق نظر ادارۀ کار غیرارادی تشخیص داده شود میتوانید از مقرری بیمۀ بیکاری بهرهمند شوید.







