تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
به گزارش تامین ۲۴، «حقوق غیرواقعی در لیستهای بیمه» معضلی قدیمی و دردسرساز است؛ وقتی حقوقی که در لیست بیمه برای کارگر درج میشود، بسیار کمتر از دریافتی واقعی کارگر است، هم خودِ کارگر در زمان بازنشستگی به دردسر میافتد و هم منابع ریالی تامین اجتماعی آب میرود.
البته درج حقوق غیرواقعی در لیستهای بیمه، مشکلی قدیمی و تاریخی است؛ سالهاست که کارفرمایان این تخلف آشکار را بدون ترس از عواقب احتمالی مرتکب میشوند و به آینده کارگر و ایستایی صندوق تامین اجتماعی ضربه میزنند.
«محمدرضا» یک کارگر باسابقهی پایپینگ که سالها به عنوان کارگر پیمانکاری در پروژههای نفت و گاز عسلویه و خارک کار کرده، پرداخت حق بیمه کارگران براساس حقوق غیرواقعی را در کارهای پروژهای و پیمانکاری بسیار متداول میداند و در این رابطه به تامین ۲۴ میگوید: این مشکل در گذشته رواج بیشتری داشت؛ پیمانکاران نفت و گاز معمولاً در لیستهای بیمه، عنوان شغلیِ همه کارگران از جمله کارگران متخصص و فنی را کارگر ساده عنوان میکردند و حقوق مبنای بیمه را کمتر از مبلغ واقعی دستمزد در نظر میگرفتند؛ کارگر خیلی اوقات متوجه این تخلف نمیشد اما زمانی که برای بازنشستگی مراجعه میکرد، متوجه میشد که برای تامین اجتماعی فقط یک «کارگر ساده» است و حقوق بازنشستگیاش قرار است حداقلی واریز شود؛ این در حالی است که در زمان اشتغال، همواره سه یا چهار برابر حداقل دستمزد، حقوق ماهانه داشته.
به گفته این کارگر باسابقه، بسیاری از کارگران قدیمی نفت و گاز که امروز در آستانه بازنشستگی هستند، با این معضل روبرو شدهاند؛ مستمری بازنشستگیشان به دلیل تخلفات پیمانکاران بسیار پایین است و این در حالی است که دسترسی به پیمانکاران قدیمی دیگر مقدور نیست و کارگر نمیتواند از سلسلهای از پیمانکاران اتوبوسی که در طول دوران اشتغال با آنها قرارداد داشته، یکباره شکایت کند.
«محمدرضا» با طنزی تلخ میگوید: حتی اگر کفش آهنین بپوشیم، قادر به شکایت از آن همه پیمانکار نیستیم…
معضل حقوق غیرواقعی در لیستهای بیمه، قدمت ۲۰ یا حتی ۳۰ساله دارد؛ از آنجایی که تا امروز حقوق دو سال آخر اشتغال، مبنای محاسبهی مستمری بوده، در بسیاری از شرکتهای فنی و تخصصی، کارفرما با همدستی اجباری خود کارگر، حقوق سنوات قبل از دو سال آخر را کمتر از حقوق واقعی درج و حق بیمه کمتری به صندوق تامین اجتماعی پرداخت میکند.
این تخلف، منابع ریالی تامین اجتماعی را دچار خسران میسازد. امروز اما امکان پیشگیری از این تخلف هست؛ «محمدرضا فرزعلیان» فعال کارگری و رئیس کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار غرب تهران، با بیان اینکه «کارگران بیمه شده، هر ماه با پیامک ارسالی از سوی تامین اجتماعی، از واریز حق بیمه خود مطلع میشوند» به تامین ۲۴ گفت: در این پیامکها، مبلغ حقوق مبنای تعیین حق بیمه و همچنین عنوان شغلی کارگر مشخص شده است. این اقدام تامین اجتماعی که راستای شفافیت و استقرار دولت الکترونیک انجام شده، بسیار به نفع کارگر است؛ کارگران از حقوقِ مبنای محاسبه حق بیمه و عنوان شغلی در لیست بیمه، مطلع میشوند و کارفرما نمیتواند پنهان کاری کند.
این فعال کارگری افزود: کارگران باید مراقب لیست بیمه و مستمری بازنشستگی خود باشند و در صورت مشاهده هر نوع تخلف، مثلاً حقوق پایینتر از مبلغ واقعی یا عنوان شغلی اشتباه، نسبت به پیگیری مسئله و شکایت قانونی اقدام نمایند.
او تاکید کرد: انتخاب اشتباه عنوان شغلی بسیار فراتر از یک خطای ساده اداری است. اولین و مهمترین اصل، تطابق با گزارش بازرسی است و عنوان شغلی در لیست ارسالی باید دقیقاً همان چیزی باشد که در آخرین بازرسی تأمین اجتماعی ثبت شده است.
فرزعلیان توصیه کرد: تمام بیمهشدگان هر ۶ ماه یکبار با مراجعه به سامانه تأمین اجتماعی، سوابق و عناوین شغلی خود را بررسی کنند تا در صورت بروز اشتباه، پیش از آنکه دیر شود، برای اصلاح آن اقدام کنند.
به گفتهی این فعال کارگری، تخلف بیمهای کارفرمایان، فقط آینده و بازنشستگی کارگر را در خطر نمیاندازد، بلکه منابع ریالی تامین اجتماعی و ایستایی و تعادل این صندوق را دچار بحران میکند؛ کارگران باید در این زمینه به شدت مراقب باشند.
خوشبختانه امکانات جدید سازمان تامین اجتماعی، این «امکان» را برای کارگران فراهم کرده که از هر نوع تخلف بیمهای کارفرما قبل از اینکه عواقب آن دامنگیر شود و به نقطهی غیرقابل برگشت برسد، مطلع گردد؛ این هوشیاری به خصوص در مشاغل پیمانکاری ضرورت بیشتری دارد؛ یک کارگر نباید بعد از بیست سال کار سخت در گرمای جنوب، تازه متوجه شود که برای تامین اجتماعی فقط یک «کارگر ساده با حداقل حقوق» است…
