تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
به گزارش تأمین 24، تأمین اجتماعی با طراحی انواع بیمهها شامل بیمهشدگان اصلی، تقریباً برای همه گروههای جامعه - از کارمند رسمی گرفته تا فریلنسر، هنرمند، راننده تاکسی و حتی افراد بدون شغل فعلی - راهی برای بهرهمندی از حمایتهای بازنشستگی، درمان و ازکارافتادگی ایجاد کرده است.
در همین ارتباط انواع پوششهای بیمهای تأمین اجتماعی برای شاغلان، کارگران و جویندگان کار وجود دارد و شاید بتوان گفت که سبد بیمههای تأمین اجتماعی برای همه متنوع است و هرکسی براساس انتخاب خود میتوانند ماهانه بیمهپردازی به این سازمان بزرگ بیمهای داشته باشد.
رایجترین نوع بیمه که در حال حاضر حدود 17 میلیون نفر از این گروهها را تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی دارد، بیمهشدگان اجباری یا اصلی به شمار میروند، این نوع بهترین گزینه برای شاغلان نزد کارفرماست زیرا بسیاری از خدمات و تعهدات موردنیاز افراد شاغل در دوره اشتغال و حتی زمان بازنشستگی به این گروهها تعلق میگیرد. این رایجترین نوع بیمه تأمین اجتماعی به شمار میرود.
مشمولان این نوع بیمه هم همه کارگران و کارمندان شاغل در کارگاهها، کارخانهها، شرکتها و ادارات به شمار میروند. نحوه پرداخت بیمه از سوی این افراد نیز کارفرما ۳۰ درصد حقوق را به عنوان حق بیمه پرداخت میکند که سهم کارگر هفت درصد و سهم کارفرما ۲۳ درصد است.
به همین واسطه مزیتهای کلیدی برای همه این گروههای مشمول به دنبال دارد. تحت پوشش بودن همه تعهدات شامل بازنشستگی، ازکارافتادگی، فوت، درمان، غرامت بیکاری، کمک هزینه ازدواج و کفن و دفن و در نهایت حقوق بازنشستگی محاسبهشده بر اساس این بیمه، از سایر انواع بیمه بیشتر است. به عنوان مهمترین این مزیتها محسوب میشود.
براساس آخرین دادههای آماری در حال حاضر 17 میلیون نفر به عنوان بیمه شده اصلی از این سازمان بزرگ بیمهگر خدمات دریافت میکنند که با افراد تبعی و خانوادههای آنان جمعیت این گروهها به حدود 41 میلیون نفر میرسد. طبق آمارها بیش از 11 میلیون نفر از آنها را بیمهشدگان اجباری و مابقی دیگر انواع بیمهها را برای خود انتخاب کردهاند.
بیمه مشاغل آزاد
یکی دیگر از انواع بیمههای سازمان تأمین اجتماعی بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد است، این نوع بیمه ویژه افرادی است که کارفرمایی ندارند و به صورت مستقل امرار معاش میکنند. مشمولان این نوع بیمه هم کسبه، هنرمندان، صنعتگران، رانندگان تاکسی و وسایل نقلیه عمومی، پزشکان، وکلا، کشاورزان و هر قشری دیگر است که این بیمه را برای بیمهپردازی به تأمین اجتماعی انتخاب میکند.
افراد میتوانند سه نرخ متفاوت را در این نوع بیمه برای بیمهپردازی انتخاب کنند. هرچه نرخ بالاتر باشد، تعهدات بیشتری پوشش داده میشود. به همین واسطه نرخ حق بیمه ۱۲ درصد فقط بازنشستگی و فوت بعد از بازنشستگی، ۱۴ درصد بازنشستگی و فوت (هم قبل و هم بعد از بازنشستگی) و ۱۸ درصد بازنشستگی، فوت و ازکارافتادگی برای اینگونه بیمهشدگان به شمار میرود.
پوشش درمانی در این بیمه به صورت خودکار تأمین نمیشود و در صورت نیاز باید جداگانه پیگیری شود . همچنین، بیمه بیکاری و کمک هزینه ازدواج به مشاغل آزاد تعلق نمیگیرد.
آمارهای موجود نشان میدهد، تعداد بیمهشدگان صاحبان حرف و مشاغل آزاد در سازمان تأمین اجتماعی به حدود ۲ میلیون نفر رسیده است که تعداد افراد تبعی در این نوع بیمه نیز به حدود یک میلیون نفر استفاده کننده از خدمات این سازمان به شمار میروند.
فرامرز ادراکی، کارشناس حوزه تأمین اجتماعی از منظر اجتماعی و قانونی، توسعه و تعمیم بیمههای اجتماعی بر مبنای اصل ۲۹ قانون اساسی را از وظایف و تکالیف سازمان تأمین اجتماعی دانست و گفت: از این زوایه سازمان تأمین اجتماعی باید همه مردم را در قالب گروههای مختلف اجتماعی تحتپوشش بیمهای قرار دهد.
ادراکی پیشتر در گفتوگو با تأمین 24 افزود: یکی از خلأهای قانونی مربوط به پوشش گروههای مختلف مردمیدر چارچوب فعالیت مشاغل گوناگون، مربوط به عدم استفاده لازم از امکان ارائه بیمههای مختلف با درصدهای متفاوت حقبیمه است. همانگونه که در گذشته و بر مبنای طرحهای مختلف بیمه توافقی اجرایی شد، با استفاده از ابزار بیمههای توافقی، امکان توسعه بیمهای و پوشش بسیاری از گروههای مختلف اجتماعی نظیر فعالان و شاغلان حوزه کسبوکارهای اینترنتی وجود دارد.
وی بیان کرد: از آنجا که همه گروههای شاغل در کسبوکارهای مجازی بخشی از ظرفیت بیمهای هدفگذاری شده تأمین اجتماعی محسوب میشوند و امکان رشد و توسعه آنان در آینده وجود دارد، بهتر است که از طریق بیمههای توافقی زمینه گسترش سطح پوشش بیمهای تأمی ن اجتماعی فراهم شود.
او همچنین گفت: یکی از راهکارها و موارد ایجاد جذابیت برای پوشش بیمهای گروههای مختلف مردمی توسط تأمین اجتماعی، تدوین و ارائه بیمههای مختلف با نرخهای متفاوت حقبیمه است. به این ترتیب بستر لازم برای پوشش همه گروههای اجتماعی ایجاد میشود. کمیت و کیفیت ارائه خدمات به بیمهپردازان با تنوع در پرداخت حقبیمه، به میزان بیمهپردازی شرکای اجتماعی بستگی دارد.
بیمه اختیاری؛ فرصتی برای پوشش کامل
بیمه اختیاری شباهت زیادی به بیمه اجباری دارد، با این تفاوت که خود شخص تمام هزینه را میپردازد. مشمولان: افرادی که تحت پوشش هیچ بیمه دیگری نیستند و تمایل دارند از همه مزایا برخوردار شوند. شرایط این نوع داشتن حداقل ۱۸ سال و حداکثر ۵۰ سال سن (با معافیتهای خاص برای سابقهداران) و همچنین حداقل ۳۰ روز سابقه پرداخت حق بیمه در گذشته است.
نرخ حق بیمه در این نوع بیمه، ثابت و معادل ۲۷ درصد حقوق مبنای انتخابی است. برخلاف بیمه مشاغل آزاد، در بیمه اختیاری دفترچه درمان به فرد و افراد تحت تکفل او تعلق میگیرد و شامل تعهداتی مانند پروتز و اروتز (وسایل کمک پزشکی) میشود.
بیمههای خاص و توافقی
علاوه بر سه گروه اصلی، سازمان تأمین اجتماعی برای گروههای خاص نیز طرحهایی دارد؛ بیمهشدگان خاص و بیمه فراگیر خانواده ایرانی به عنوان یکی از طرحهای اساسی برای تأمین پوشش بیمهای افرادی که فاقد هرگونه پوشش هستند. بیمه توافقی برای برخی گروههای شغلی خاص با شرایط ویژه به شمار میرود. بیمه اتباع خارجی نیز به عنوان یکی دیگر از شرایط خاص به حساب میآید.
سازمان تأمین اجتماعی همچنین گروههایی از افراد جامعه بدون بیمه را خدماترسانی میکند که بخشی از حقبیمههای ماهانه آنان را دولت پرداخت میکند و تحت عنوان بیمهشدگان خاص از خدمات این سازمان بهرهمند هستند. مشمولان این نوع بیمه در بخش بیمهشدگان خاص براساس آخرین دادههای آماری به بیش از چهار میلیون و 600 هزار نفر میرسند. آمار تبعی این افراد در بخش بیمهشدگان خاص مشمول بیمه در تأمین اجتماعی نیز بیش از هفت میلیون نفر به حساب میآیند.
همچنین سازمان تأمین اجتماعی در بخش دیگری از خدمات بیمهای خود به هنرمندان، نویسندگان، امدادگران، پزشکان، دامپزشکان و دیگری گروههای بدون کارفرما خدماتی را در قالب بیمههای توافقی ارائه میدهد. براساس آخرین دادههای آماری ۱۵۲ هزار نفر در قالب این بیمه از سازمان تأمین اجتماعی خدمات دریافت میکنند البته برای این گروهها میزان پرداخت حق بیمه براساس انتخاب این افراد خواهد بود.
این کارشناس حوزه بیمههای اجتماعی پیشنهاد کرد: باید در راستای تعمیم و توسعه بیمههای اجتماعی و جذب افراد مختلف در تأمین اجتماعی، به مخاطبان اختیار انتخاب میزان حقبیمه پرداختی و طبیعتاً خدمات دریافتی متناسب با آن داده شود. به این معنی که حقبیمه با درصدهای پایین منجر به ثبت سابقه کمتر یا دریافت خدمات در سطح پایینتر باشد. بهعنوان نمونه امکانی برای پوشش بیمهای ۱۵ روز ماهانه براساس حقبیمه پرداختی برای افراد فراهم شود.
او یادآور شد: در حوزه درمان نیز با توجه به میزان پرداختی حقبیمه میتوان میزان خاصی از خدمات درمانی را برای این افراد درنظر گرفت. در این صورت قراردادهای نیمهوقت، پارهوقت و درصدهای پایین پرداخت حقبیمه، انتظار دریافت خدمات در سطح بالاتر را نخواهند داشت.
مزیتهای استفاده از بیمه تأمین اجتماعی
مزیتهای بیمهای فراتر از یک پرداخت نقدی ساده هستند. در ادبیات منابع انسانی، مزایا به پرداختهای غیرمستقیمی گفته میشود که امنیت و آرامش خاطر را برای فرد و خانوادهاش به ارمغان میآورد . این مزیتها شامل امنیت در دوران پیری (بازنشستگی)، حمایت در زمان بیماری (درمان)، تابآوری در برابر حوادث (ازکارافتادگی)، حمایت از خانواده پس از مرگ (بازماندگان) و امکانات رفاهی و کمک هزینهها است.
مهمترین مزیت این بیمه این است که با رسیدن به سن بازنشستگی و داشتن سابقه کافی، حقوق ماهانه دریافت میکنند، بیمهشدگان و افراد تحت تکفل (همسر و فرزندان) میتوانند از خدمات درمانی بیمارستانها و مراکز درمانی تأمین اجتماعی با کمترین هزینه (فرانشیز پایین) استفاده کنند. اگر در اثر حادثه یا بیماری به طور کامل یا جزیی توانایی کار کردن را از دست بدهید، مستمری ازکارافتادگی به شما تعلق میگیرد تا دغدغه تأمین معیشت نداشته باشید.
همچنین در صورت فوت بیمهشده، خانواده او (همسر، فرزندان و گاهی والدین) مستمری بازماندگان دریافت میکنند. دریافت تسهیلات قرضالحسنه، کمک هزینه ازدواج (ویژه بیمه اجباری)، کمک هزینه کفن و دفن و تأمین وسایل کمک پزشکی مانند ویلچر، سمعک و پروتز از دیگر مزایای بیمهپردازی در سازمان تأمین اجتماعی است.
سازمان تأمین اجتماعی با ارائه طیف گستردهای از انواع بیمهها - از اجباری با حداکثر پوشش و ح داقل هزینه برای کارگر، تا مشاغل آزاد با نرخهای متنوع و اختیاری با پوشش کامل درمان - این امکان را برای همه اقشار فراهم کرده است که آینده خود را بیمه کنند.
