
مقداد نادری، مشاور معاونت برنامهریزی مالی و پشتیبانی سازمان تأمین اجتماعی در گفتوگو با تأمین ۲۴ با تشریح ابعاد طرح تکو اظهار کرد: تکو در حقیقت سازوکار هوشمند و مکانیزه سازمان تامین اجتماعی برای مدیریت، تهاتر و تسویه بدهیها و مطالبات در یک زنجیره یکپارچه و قابل رهگیری است؛ مدلی نوین که با هدف کاهش اصطکاک مالی، تسریع در تسویه تعهدات و افزایش بهرهوری منابع طراحی و عملیاتی شده است.
وی افزود: ایده شکلگیری این طرح از نیاز سازمان تامین اجتماعی به ایجاد یک بستر کارآمد برای تهاتر میان مطالبات و بدهیها آغاز شد؛ به نحوی که ذینفعان بتوانند بدون انتظار طولانی برای دریافت نقدی مطالبات، از یک ابزار عملیاتی و قابل بهرهبرداری در چرخه اقتصادی استفاده کنند. بر همین اساس، تکو بهعنوان زنجیره مکانیزه تهاتر مطالبات و بدهیها طراحی شد تا امکان تسویه سریعتر و هدفمندتر تعهدات سازمان فراهم شود.
نادری با اشاره به ابعاد گسترده تعهدات سازمان تأمین اجتماعی اظهار کرد: سازمان تأمین اجتماعی علاوه بر ایفای تعهدات بیمهای، یکی از بزرگترین ارائهدهندگان خدمات درمانی کشور نیز محسوب میشود و همین موضوع، مدیریت منابع و نقدینگی را به یکی از مهمترین اولویتهای سازمان تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، بهرهگیری از سازوکارهای نوین مالی و ابزارهای هوشمند تسویه، ضرورتی اجتنابناپذیر به شمار میرود.
وی ادامه داد: روشهای سنتی تأمین مالی، از جمله دریافت تسهیلات بانکی، انتشار اوراق یا فروش داراییها، هزینههای قابل توجهی را به سازمان تحمیل میکند؛ بهگونهای که در برخی مقاطع، هزینه تأمین مالی به ارقامی در حدود ۴۱ درصد نیز رسیده است. تکو با هدف کاهش این هزینهها و استفاده بهینه از ظرفیت مطالبات قطعی سازمان طراحی شده تا جریان تسویه، بهجای اتکا به استقراض و خلق نقدینگی جدید، مبتنی بر گردش اعتبار و تهاتر هوشمند مدیریت شود.
این مشاور سازمان تأمیناجتماعی با بیان اینکه در گام نخست، ظرفیت عملیاتی طرح تا سقف حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان پیشبینی شده است، تصریح کرد: این سازوکار علاوه بر کاهش هزینههای مالی سازمان، امکان دسترسی سریعتر ذینفعان به مطالبات، افزایش نقدشوندگی مطالبات و ایجاد انعطاف در مدیریت منابع مالی را فراهم میکند. از سوی دیگر، کاهش هزینههای مالی، ظرفیت بیشتری برای توسعه خدمات و ایفای مطلوبتر تعهدات سازمان ایجاد خواهد کرد.
نادری در تشریح فرآیند اجرایی طرح گفت: در مرحله نخست، مطالبات قطعی و ثبتشده اشخاص حقیقی و حقوقی شناسایی میشود و پس از پذیرش شرایط طرح، توکن در سامانه تکو به ذینفع تخصیص مییابد. دارندگان توکن میتوانند از آن در زنجیره تهاتر استفاده کنند، آن را به سایر اشخاص منتقل کنند یا در بسترهای پیشبینیشده مورد بهرهبرداری قرار دهند.
وی افزود: همچنین زیرساخت لازم برای ایجاد بسترهای عرضه و تبادل توکن پیشبینی شده و امکان استفاده از توکن در تسویه بدهیهای جاری، حق بیمه و سایر تعاملات مالی مرتبط فراهم خواهد شد. توکنهای صادرشده دارای ارزش مشخص و تضمینشده بوده و بازپرداخت آنها توسط سازمان تأمین اجتماعی تضمین میشود.
نادری با اشاره به جذابیت اقتصادی طرح برای ذینفعان اظهار کرد: در این مدل، علاوه بر تسریع در دسترسی به مطالبات، مشوقهایی نیز برای مشارکتکنندگان در نظر گرفته شده است که جذابیت اقتصادی طرح را نسبت به روشهای سنتی افزایش میدهد. در واقع، اشخاصی که زودتر وارد این چرخه شوند، سریعتر به منابع خود دسترسی پیدا کرده و امکان بهرهبرداری بیشتری از ظرفیتهای ایجادشده خواهند داشت.
وی تأکید کرد: تکو ابزار خلق نقدینگی جدید نیست، بلکه سازوکاری برای مدیریت و گردش هوشمند بدهیها و مطالبات موجود است؛ از همین رو، برخلاف بسیاری از روشهای مبتنی بر استقراض، آثار تورمی ندارد و حتی میتواند از فشار ناشی از تأمین مالی پرهزینه بر اقتصاد بکاهد.
نادری همچنین با اشاره به پشتوانههای قانونی طرح گفت: ماده ۴۶ آییننامه مالی سازمان تأمین اجتماعی و همچنین احکام مرتبط در قانون بودجه سال ۱۴۰۴، بستر قانونی لازم برای اجرای این مدل تهاتر دیجیتال را فراهم کردهاند. در حالی که فرآیندهای سنتی تهاتر ممکن است هفتهها یا ماهها زمانبر باشد، در تکو این فرآیند بهصورت مکانیزه، شفاف و با سرعت بسیار بالاتر انجام میشود.
او با اشاره به استقبال شبکه بانکی و مجموعههای اقتصادی از این طرح اظهار کرد: همراهی بانکها و پذیرش توکن بهعنوان ابزار دارای قابلیت وثیقهگذاری، نقدشوندگی و تنزیل، ظرفیتهای عملیاتی تکو را به شکل قابل توجهی توسعه داده است. این موضوع، در کنار تضمین سازمان تأمین اجتماعی، بستری مطمئن و جذاب برای ذینفعان ایجاد میکند تا بتوانند با اطمینان بیشتری وارد این چرخه شوند.
نادری تأکید کرد: تکو صرفاً یک ابزار تسویه نیست؛ بلکه آغاز شکلگیری نسل جدیدی از مدیریت هوشمند بدهیها و مطالبات در سازمان تأمین اجتماعی است؛ مدلی که میتواند ضمن تسریع در ایفای تعهدات، منافع مشترکی برای سازمان، ذینفعان و اقتصاد کشور ایجاد کند.
به گزارش تأمین 24، آیین رونمایی از طرح نوین «تکو» (زنجیره مکانیزه تهاتر بدهیها و مطالبات) ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ در سالن شهید معیری ستاد مرکزی سازمان تأمین اجتماعی برگزار شد.