
به گزارش تأمین ۲۴، شفافیت در پشت صحنه بیمه؛ یکی از مهمترین اقدامات سازمان تأمین اجتماعی در راستای اطلاعرسانی به همه بیمهشدگان به منظور آگاهی از همه اطلاعات مربوط به حقبیمههای پرداختی آنان از سوی کارفرمایان است. از همین روش مزایای اطلاعرسانی ماهانه فیش حقوقی تأمین اجتماعی به بیمهشدگان ارائه میشود.
در راستای تحقق حاکمیت شرکتی و شفافیت اطلاعاتی، سازمان تأمین اجتماعی اقدامی راهبردی برای توانمندسازی بیمهشدگان خود آغاز کرده است. این نهاد حمایتی و درمانی با اجرای طرح ارسال ماهانه پیامک به شاغلان کارگاههای مشمول قانون، گام بلندی در جهت اطلاعرسانی دقیق از وضعیت پرداختی کارفرمایان برداشته است.
جزئیات اقدام؛ در این طرح، بیمهشدگان هر ماه سه سرفصل کلیدی را از طریق پیامک دریافت میکنند که شامل مبلغ دستمزد مبنای کسر حق بیمه (مابهالتفاوت نرخ اعلامی با حقوق واقعی کارگر)، تعداد روزهای کارکرد (تشخیص ماههای کامل، کمکاری یا مرخصی بدون حقوق) و عناوین شغلی اعلامی (برای احراز سختی کار و طبقه بندی مشاغل) میشود.
برنامههای تأمین اجتماعی برای ارسال پیامک
سازمان تامین اجتماعی میزان کارکرد، دستمزد و نوع شغل بیمهشدگان را ماهانه در قالب بیش از ۱۰ میلیون پیامک به ذینفعان اطلاعرسانی میکند اما لازم است هرگونه مغایرت اعلام شود همچنین ثبت اعتراض از طریق شعب سازمان امکان پذیر است.
ارسال پیامک اطلاعات بیمهای به شاغلان کارگاههای مشمول قانون تأمیناجتماعی ماهانه انجام میشود و این طرح با هدف افزایش شفافیت، اطلاع بیمهشدگان از حقوق خود همچنین حمایت از حقوق بیمهای کارگران از سوی سازمان تأمیناجتماعی اجرا شده است تا سه موضوع مهم دستمزد مبنای کسر حق بیمه، تعداد روزهای کارکرد در ماه و عناوین شغلی بهصورت ماهانه به اطلاع بیمهشدگان برسد.
همه خدماتی که سازمان تأمین اجتماعی در مواردی مانند بازنشستگی، ازکارافتادگی، برقراری مستمری بازماندگان و برخی غرامتها به بیمهشدگان ارائه میدهد، تابعی از حقوق مبنای کسر حق بیمه، روزهای کارکرد در هر ماه و نیز عناوین شغلی بیمهشدگان است.
اگر عنوان شغلی، دستمزد مبنای کسر حق بیمه و همین طور روزهای کارکرد در هر ماه افراد مشمول قانون تأمیناجتماعی به شکل واقعی به سازمان تأمیناجتماعی اعلام نشود و حق بیمه افراد برمبنای اطلاعات واقعی در این زمینه محاسبه و پرداخت نشود، بیمهشدگان تأمین اجتماعی در زمان نیاز به بهرهمندی از خدمات و مواهب بیمه تأمیناجتماعی دچار مشکل شده و ممکن است متضرر شوند.
طرح اطلاعرسانی ماهانه از طریق ارسال پیامک به بیمهشدگان شاغل در کارگاههای مشمول قانون تأمیناجتماعی؛ با رویکرد پیشگیری از بروز مشکلات آتی برای بیمهشدگان اجرا شد تا اگر مشکلی در این موارد وجود دارد، در ابتدا با تعامل بین کارگران و کارفرمایان حل شود و اگر از این طریق مشکلات احتمالی حل نشد، تامین اجتماعی آمادگی دارد برای کمک به حل اختلافات درباره دستمزد مبنای کسر حق بیمه، عناوین شغلی و نیز روزهای کارکرد ماهانه، اقدامات قانونی لازم را انجام دهد.
با توجه به اینکه اعتراض بهعنوان شغلی، تعداد روزهای کارکرد ماه و دستمزد مبنای کسر حق بیمه؛ از دعاوی پرتکرار بیمهشدگان در دیوان عدالت اداری است؛ با ارسال این پیامک، کارگران از هر سه مورد یادشده که کارفرما برای آنها گزارش کرده است در قالب یک پیامک مطلع میشوند و در صورت لزوم، قبل از آنکه نیاز به خدمات سازمان تأمیناجتماعی پیدا کنند، در مورد اصلاح آن اقدام خواهند کرد.
پیامکهای ماهانه واریز حق بیمه، بهمنظور اطلاع ذینفعان از روزهای کارکرد در هر ماه، دستمزد مبنای کسر حق بیمه و عنوان شغلی؛ از انتهای سال ۱۴۰۲ در دو استان کشور اجرا شده بود و از ابتدای خرداد ۱۴۰۳، برای عموم بیمهشدگانی که در سامانه خدمات غیرحضوری این سازمان به نشانی es.tamin.ir ثبتنام کردهاند، ارسال شده است.
مزایا برای بیمهشدگان
این پیامکها به عنوان یک «فیش حقوقی نظارتی» عمل میکند که مهمترین مزیت آن، پیشگیری از «کسر حق بیمهی صوری» است. کارگران میتوانند بلافاصله متوجه کاهش روزهای کارکرد اعلامی یا پایینتر نشان دادن دستمزد برای کاهش هزینههای کارفرما شوند. این شفافیت مستقیماً از کاهش مستمری بازنشستگی و تعطیلی سوابق بیمه ای جلوگیری میکند.
در چنین شرایطی همه بیمهشدگان میدانند که آیا ماهانه مبالغ پرداختی بابت حقبیمهها، عناوین شغلی و حتی کارکرد هر ماه کارگران و فعالان در کارگاههای مشمول سازمان تأمین اجتماعی از سوی کارفرمایان به چه شیوهای پرداخت میشود. این موضوع تمرکز همه افراد بیمهشده را به اطلاعات موجود بیشتر خواهد کرد تا در صورت اشکال در این اطلاعات نسبت به اعتراض به آنها اقدام کند.
منافع راهبردی برای سازمان تأمین اجتماعی
مهمترین مزایا و حتی منافع ارسال پیامک به بیمهشدگان سازمان تأمین اجتماعی برای بزرگترین سازمان بیمهگر اجتماعی کشور میتواند شامل کاهش پروندههای قضایی و احراز سابقه، افزایش وصول حق بیمه واقعی و عدالت اجتماعی و اعتماد عمومی شود.
در همین رابطه با اطلاع ماهانه بیمهشده، اشتباهات یا تخلفات احتمالی کارفرما بلافاصله کشف و پیگیری میشود و دیگر نیازی به تشکیل پروندههای سنواتی و طولانی برای احراز سابقه در آستانه بازنشستگی نیست.
همچنین با افزایش وصول حق بیمه واقعی منفعت دیگری نصیب سازمان تأمین اجتماعی میشود. زمانی که بیمهشده نسبت به کم اظهاری دستمزد حساس میشود، تأمین اجتماعی میتواند بدون افزایش نیروی بازرسی، مابهالتفاوت حق بیمه را از کارفرما وصول کند.
تحقق این برنامه عملیاتی سازمان تأمین اجتماعی حتی به عدالت اجتماعی و اعتماد عمومی ختم خواهد شد. ارسال این اطلاعات، سازمان تأمین اجتماعی را به نهادی «پویا و ناظر» تبدیل میکند که اعتماد عمومی را افزایش و حواشی مربوط به «فروش سوابق تقلبی» را کاهش میدهد.
این اقدام، هزینه «نظارت» را از دوش سازمان تأمین اجتماعی برداشته و به «بازوی نظارتی» کارگر تبدیل کرده است. برای سازمان، این روش به مراتب کمهزینهتر از ممیزیهای سنتی است و از تضییع حقوق نسلی بیمهشدگان جلوگیری میکند.
شفاف شدن اطلاعات بیمهشدگان با ارسال پیامک
همچنین توسعه فعالیتهای بیمهای سازمان تأمین اجتماعی و از سویی دیگر اجرای ارسال پیامک به بیمهشدگان در راستای شفافیت پرداختیهای کارفرمایی بسیار مؤثر است و دقیقاً همان هدف کاهش خطا و اطلاعرسانی به موقع به افراد بیمهشده در زمینه میزان پرداختی، تعداد روزها و کارکرد افراد بیمهشده و عناوین شغلی را دنبال میکند.
این موضوع تأثیر فراوانی بر شفافیت عملکرد کارفرمایان در راستای این اقدام مهم دارد. این طرح عملاً بازوی نظارتی سازمان تأمین اجتماعی را به تکتک بیمهشدگان متصل کرده است. پیش از این، تنها سازمان تأمین اجتماعی از طریق بازرسیهای دورهای یا تطبیق لیستهای ارسالی کارفرمایان، امکان کشف تخلف را داشت. اما اکنون در همین ارتباط کارگر با دریافت پیامک، بیواسطه از مبلغ اعلامی دستمزد و تعداد روزهای کارکرد مطلع میشود. در همین زمینه هرگونه مغایرت بین حقوق دریافتی واقعی با دستمزد مبنای کسر حق بیمه (که در پیامک آمده) بلافاصله قابل شناسایی است.
از طرفی دیگر، کارفرمایان فعال در کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی دیگر نمیتوانند بدون آگاهی کارگر، دستمزد را کمتر از واقع اعلام کنند، زیرا بیمهشده با دریافت پیامک اطلاعرسانی ماهانه از سوی این سازمان مطلع میشوند. این مکانیسم، شفافیت را از یک سازوکار دستوری و دولتی به یک نظارت شهروندی تبدیل کرده است.
امکان اعتراض بیمهشده در صورت عدم تطابق
هدف اصلی این اقدام، آگاهسازی بیمهشده برای اعتراض به موقع است. اگر کارگر مشاهده کند که دستمزد مبنای کسر حق بیمه در پیامک پایینتر از حقوق واقعیاش است، تعداد روزهای کارکرد کمتر از روزهای واقعی حضور در کارگاه است، عنوان شغلی مغایر با شغل واقعیاش (مثلاً به جای کارشناسی، کارگر ساده) اعلام شده، میتواند با در دست داشتن این پیامک به شعب تأمین اجتماعی یا بازرسی کار مراجعه و درخواست بازبینی لیست حق بیمه کند.
سازمان تأمین اجتماعی نیز در همین ارتباط موظف است با دریافت اعتراض، کارفرما را ملزم به اصلاح لیست و پرداخت مابهالتفاوت کند. همین اقدامات میتواند کارفرمایان و کارگران را براساس چنین برنامههای اصولی و برنامهریزی شده به نتیجه مطلوب برساند.
این اقدام نه تنها یک ابزار اطلاعاتی، بلکه یک سامانه هشدار سریع است که هزینه تخلف را برای کارفرما افزایش میدهد چون در چنین شرایطی تخلف دیگر پنهان نمیماند. همچنین هزینه پیگیری را برای بیمهشده کاهش میدهد و در همین ارتباط نیز دیگر نیاز به مدارک پیچیده و استعلامهای طولانی نیست.
از سویی دیگر اجرای طرح ارسال پیامک به صورت ماهانه به همه بیمهشدگان تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی بازدارندگی ایجاد میکند، زیرا کارفرما میداند که کارگر ماهانه از جزئیات اعلامی مطلع میشود. همین مسأله علاوه بر کاهش تخلفات، حقوق قانونی همه افراد بیمهشده نیز محقق میشود.
بنابراین، این طرح یکی از مؤثرترین ابزارهای تحقق عدالت بیمهای در سالهای اخیر است. اگر بیمهشدگان فعالانه از این ابزار استفاده کنند، بخش بزرگی از کسریهای سابقه و دستمزدهای کماظهاری از بین خواهد رفت.
براساس آخرین دادههای آماری سازمان تأمین اجتماعی در حال حاضر حدود ۱۷ میلیون بیمهشده اصلی بزرگترین جامعه هدف این سازمان را تشکیل میدهند. این گروهها همچنین بیشترین منابع تأمین اجتماعی در حدود ۸۰ درصد را تأمین میکند تا از طرفی دیگر سازمان نیز بتوانند به همه تعهدات خود در قبال مستمریبگیران، بازنشستگان و بیمهشدگان عمل کند.
تأمین اجتماعی که بزرگترین سازمان ارائهدهنده خدمات در کشور محسوب میشود در حال حاضر حدود ۵۳ درصد جمعیت کشور را در بخشهای سهگانه بیمهای، درمانی و بازنشستگی خدمات ارائه میدهد.