تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
به گزارش تأمین ۲۴، حدود 5 میلیون بازنشسته و مستمریبگیر سازمان تأمین اجتماعی به عنوان بیشترین تعداد گروههای مشمول در حوزه بازنشستگی، ماهانه برای پرداخت حقوق و مستمری این اقشار که ۶۰ تا ۷۰ درصد کل بازنشستگان کشور را تشکیل میدهند، مبالغ هنگفتی را پرداخت میکرد. در سال گذشته به صورت ماهانه این مستمریها و حتی متناسبسازی حقوق بازنشستگان اجرایی شد.
واکاوی پرداخت ماهانه ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی به پنج میلیون مستمریبگیر و نقش ۶۰ تا ۷۰ درصدی سازمان در پوشش بازنشستگان کشور در سال ۱۴۰۴، کارنامه موفقی از این سازمان بیمهای را به نمایش گذاشت تا هم گروههای هدف و هم بزرگترین نهاد بیمهگر از این اقدامات رضایتمندی داشته باشند.
5 میلیون بازنشسته و ۱۰۰ همت تعهد ماهانه
اجرای تعهدات بیمهای، درمانی و بازنشستگی در سازمان تأمین اجتماعی به صورت ماهانه در سال گذشته ۱۲۵ هزار میلیارد تومان هزینه به عهده این سازمان گذاشته بود و در همین راستا از «۵ میلیون بازنشسته و ۱۰۰ همت ماهانه» به خوبی صیانت کرد تا این گروه هر ماه در موعد مقرر مستمری خود را دریافت کنند.
اگرچه پرداخت مستمری به عنوان تنها تعهد بلندمدت سازمان تأمین اجتماعی در قبال مستمریبگیران و بازنشستگان نبود، در بخش متناسبسازی حقوق این افراد نیز، هزینههایی به عهده این نهاد بود که این بخش را نیز به عنوان یکی دیگر از اقدامات اثربخش خود در کارنامه موفق حوزه بازنشستگی و پرداخت مستمری داشته است.
حال میتوان رکوردشکنی تأمین اجتماعی در پرداخت حقوق بازنشستگان را در سال گذشته به عنوان یک دستاورد موفق دانست که در این رابطه به یک اقدام مثبت برای افزایش رضایت همه گروههای تحت پوشش منجر شد. به همین واسطه سازمان تأمین اجتماعی بار معیشت دو سوم بازنشستگان کشور را بر دوش میکشد.
واریز ۱۰۰ هزار میلیارد تومان مستمری در سال به نیمی از جمعیت سالمندی ایران نشان داد که سازمان تأمین اجتماعی به عنوان بزرگترین نهاد بیمهگر توانسته با برنامهریزی دقیق و راهبردهای عملیاتی برای این افراد، به سمت دستاوردی بزرگ در این عرصه قدم برداشته است.
مقیاس بیسابقه پرداخت مستمری
در سال ۱۴۰۴، سازمان تأمین اجتماعی به نقطه عطفی در تاریخ خود رسیده است: پرداخت ماهانه ۱۰۰ هزار میلیارد تومان (۱۰۰ همت) حقوق و مستمری به حدود ۵ میلیون نفر از بازنشستگان، مستمریبگیران و ازکارافتادگان تحت پوشش خود از مهمترین برنامههای عملیاتی و عملکردی تأمین اجتماعی محسوب میشود.
برای درک عظمت این رقم پرداختی در حوزه مستمریها همین کافی است که سالانه این پرداختها به ۱۲۰۰ هزار میلیارد تومان میرسد. این مبلغ فقط مربوط به حقوق است و هزینه درمان ماهانه ۲۵ همت دیگر با حدود سالانه ۳۰۰ همت بر آن افزوده میشود؛ بنابراین هزینه جاری ماهانه سازمان از ۱۲۵ همت فراتر میرود.
سازمان تأمین اجتماعی با این حجم از خدمات در حوزه مستمریها، بزرگترین نهاد برای خدماترسانی به بازنشستگان و مستمریبگیران تحت پوشش به شمار میرود. ماهانه ۲۵ همت کسری دارد که معادل ۳۰۰ همت در سال است. این شکاف عمدتاً ناشی از بدهیهای دولت، معافیتهای بیمهای و فشارهای اقتصادی مانند تورم و تحریم است.
رکن اصلی نظام بازنشستگی کشور
یک واقعیت کلیدی وجود دارد که سازمان تأمین اجتماعی در حال حاضر به حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد از کل بازنشستگان کشور خدمات میدهد. همین مسأله نشان از این موضوع دارد که بزرگترین نهاد بیمهگر میتواند با تأمین منابع پایدار به خدمات گسترده به همه این اقشار ادامه دهد.
این یعنی از هر سه بازنشسته در ایران، حداقل ۲ نفر مستمری خود را از این سازمان دریافت میکنند. این نسبت عظیم، سازمان را به بزرگترین صندوق بازنشستگی کشور تبدیل کرده است. البته ناگفته نماند که تأمین اجتماعی در حال حاضر حدود ۸۰ درصد منابع خود را از طریق وصول حقبیمههای پرداختی از سوی کارفرمایان از محل جمعآوری حقبیمههای حدود ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار جامعه کارگری تحت پوشش تأمین میکند.
در حال حاضر، مجموع بازنشستگان کشور شامل صندوق بازنشستگی کشوری، لشکری، نفت، صندوق فولاد و دیگر صندوقها حدود ۷.۵ تا ۸ میلیون نفر تخمین زده میشود. سازمان تأمین اجتماعی حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد افراد بازنشسته و مستمریبگیر را خدمات گسترده ارائه میدهد.
سهم ۵ میلیون نفری تأمین اجتماعی از این عدد، بیانگر سهم حدود ۶۵ درصدی این سازمان از تعداد بازنشستگان و مستمریبگیران تحت پوشش است. این یعنی هرگونه تصمیم درباره افزایش حقوق، همسانسازی یا وام بازنشستگان در کشور، در عمل توسط سازمان تأمین اجتماعی تعیین میشود.
چالشها و راهکارهای تأمین مالی
با وجود عظمت پرداختهای صورت گرفته در حوزه بازنشستگی، سازمان تأمین اجتماعی با کسری ساختاری در بخش پرداختیها در زمینه تأمین منابع پایدار مواجه خواهد شد. در همین رابطه باید با همکاری شرکای اجتماعی و کارفرمایان کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی در این مسیر همکاری جدی شود تا این کسریها تشدید نشود.
در صورتی که کارفرمایان و شرکای اجتماعی در این مسیر همکاری و همراهی برای تأمین منابع پایدار سازمان تأمین اجتماعی تلاش جدی داشته باشند. از آنجایی که درآمد حق بیمه (حدود ۱۰۰ همت در ماه) تنها هزینه مستمری را پوشش میدهد و هزینههای درمان (۲۵ همت) کاملاً بدون پوشش میماند. پس باید از این مسیر برای توسعه خدمات و جلوگیری از کسری بودجه استفاده کرد.
راهکارهای عملیاتی و اقدامات انجام شده در ۱۴۰۴
اگرچه سازمان تأمین اجتماعی برای تأمین منابع برای پرداخت مستمری ها، هزینهها و تعهدات کوتاهمدت و بلندمدت در قبال بازنشستگان و مستمریبگیران نیاز به وصول حقبیمههای پرداختی از سوی کارفرمایان است اما باید در زمینه دریافت بخش مهمی از مطالبات خود از بخش خصوصی و دولتی نیز اقدام کند.
در همین رابطه چند اقدام کلیدی در بخش وصول مطالبات خود از دولت و کارفرمایان بخش خصوصی در سال ۱۴۰۴ به عنوان مهمترین اقدامات انجام شده است. در بخش بودجه سال ۱۴۰۴ در مجموع ۱۸۵ همت بودجه از محل مطالبات برای سازمان تأمین اجتماعی در نظر گرفته شد. همچنین در سال جاری نیز ۲۷۷ همت از طریق ترکیب اوراق و سهام شرکتها به سازمان واگذار خواهد شد.
همچنین بازگرداندن بانک رفاه کارگران به عنوان بازوی مالی و اعتباری سازمان برای مدیریت نقدینگی از دیگر برنامههای کلیدی سازمان تأمین اجتماعی در سال گذشته بود که این اقدام تحولی عظیم در بخش پرداختیهای جامعه هدف ایجاد خواهد کرد.
تلاش برای سبقت از تورم
سازمان تأمین اجتماعی به منظور افزایش مستمری همه گروههای مشمول اقدامات اثربخشی در فروردین ۱۴۰۴، میانگین افزایش حقوق بازنشستگان با رشد مناسبی اعمال شد که بالاتر از نرخ تورم سالانه بود.
سازمان تأمین اجتماعی در سالهای اخیر نشان داده است که به بهترین شیوه برای بهبود وضعیت معیشتی بازنشستگان تمام تلاش خود را بکار گرفته است تا این گروهها بتوانند به بهترین شیوه ادامه زندگی خود را داشته باشند.
این اقدامات و برنامههای تأمین اجتماعی باعث شده که افراد بازنشسته و مستمریبگیر بتوانند به زندگی عادی خود ادامه دهند. این راهکارها میتواند امید به آینده در این گروهها را نیز افزایش یابد. به همین واسطه میتوان نتیجه گرفت که تأمین اجتماعی دنبال تأمین معیشت همه افراد تحت پوشش به ویژه بازنشستگان است.
سازمانی در خط مقدم اقدامات
سازمان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۴ هم بزرگترین ارائهدهنده مستمری در کشور است و هم با عمیقترین شکاف منابع و مصارف دست و پنجه نرم میکند. پرداخت ماهانه ۱۰۰ همت به ۵ میلیون نفر و پوشش ۶۵ درصدی بازنشستگان کشور، این سازمان را به ستون فقرات تأمین اجتماعی ایران تبدیل کرده است، اما تداوم این مسیر بدون اصلاح ساختاری منابع و ایفای بهموقع تعهدات دولت، سازمان را با ریسکهای جدی نقدینگی مواجه خواهد کرد.
تأمین اجتماعی به عنوان بزرگترین نهاد بیمهگر کشور که حدود ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار بیمهشده و 5 میلیون بازنشسته و مستمریبگیر را خدمات ارائه میدهد، حدود ۵۰ میلیون نفر را در نهایت تحت پوشش دارد که برای خدماترسانی به بیش از ۵۳ درصد جمعیت کشور نیازمند به تأمین منابع پایدار دارد.
