رئیس تأمین اجتماعی غرب تهران با اشاره به کسری ماهانه ۳۰ تا ۴۰ هزار میلیارد تومانی این سازمان و کاهش نسبت پشتیبانی به حدود ۳.۷ نفر، اعلام کرد که بر اساس داده‌های بخش صنعت، سهم هزینه‌های تأمین اجتماعی از مجموع هزینه‌های تولید کمتر از یک درصد است و نمی‌توان آن را به‌تنهایی عامل بازدارنده اشتغال دانست.
به گزارش تامین 24 به نقل از ایرنا، محسن ریاضی روز پنجشنبه در سومین نشست پارلمان تولید در اندیشکده اقتصاد ایران، با تشریح چالش‌های مالی سازمان تأمین اجتماعی و رابطه این سازمان با بازار کار اظهار کرد: درآمد حاصل از وصول حق بیمه در ماه‌های اخیر بهبود یافته و به حدود ۱۵۰ هزار میلیارد تومان در ماه رسیده است، اما هزینه‌های سازمان به‌گونه‌ای است که همچنان با کسری ماهانه حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار میلیارد تومان مواجه است.
وی افزود: سازمان تأمین اجتماعی علاوه بر پرداخت مستمری بازنشستگان، هزینه‌های درمان، اداره مراکز درمانی و سرمایه‌گذاری را برعهده دارد و نمی‌تواند تمام منابع خود را صرف هزینه‌های جاری کند؛ زیرا برای ایفای تعهدات آینده نیز باید ذخایر کافی ایجاد و منابع را به‌درستی سرمایه‌گذاری کند.
کاهش نسبت پشتیبانی تأمین اجتماعی به کمتر از چهار نفر
ریاضی با اشاره به کاهش نسبت پشتیبانی سازمان تأمین اجتماعی اظهار کرد: این نسبت که بیانگر تعداد بیمه‌پردازان به ازای هر مستمری‌بگیر است، در گذشته حدود ۲۵ نفر بود، اما اکنون به حدود ۳.۷ تا چهار نفر رسیده است؛ تغییری که فشار بر منابع سازمان را افزایش می‌دهد.
وی افزود: صندوق‌های بازنشستگی در ابتدای فعالیت خود از محل حق بیمه‌های دریافتی منابعی در اختیار دارند که باید برای تأمین تعهدات آینده سرمایه‌گذاری شود، اما در طول دهه‌های گذشته، ذخایر مورد نیاز به میزان کافی شکل نگرفته یا از ظرفیت سرمایه‌گذاری آنها به‌خوبی استفاده نشده است.
رئیس تأمین اجتماعی غرب تهران با اشاره به فعالیت حدود ۱۸ صندوق بازنشستگی در کشور گفت: شرایط این صندوق‌ها از نظر منابع مالی، مقررات بازنشستگی و میزان اتکا به منابع دستگاه‌های متبوع یکسان نیست. برخی صندوق‌ها، از جمله صندوق‌های وابسته به شهرداری تهران، صنعت نفت و سازمان صداوسیما، از پشتیبانی مالی دستگاه‌های مربوط برخوردارند؛ بنابراین، وضعیت آنها باید با توجه به ساختار و منابع مالی هر صندوق بررسی شود.
هزینه بیمه تأمین اجتماعی و اثر آن بر اشتغال
ریاضی در بخش دیگری از سخنان خود به رابطه میان سازمان تأمین اجتماعی و بازار کار پرداخت و گفت: هزینه نیروی کار یکی از متغیرهای تأثیرگذار بر تقاضای نیروی کار است و هزینه‌های تأمین اجتماعی نیز می‌تواند بر تصمیم کارفرمایان برای استخدام نیروی کار اثر بگذارد.
وی افزود: در ساختار حق بیمه، ۲۰ درصد دستمزد به سهم کارفرما، هفت درصد به سهم بیمه‌شده و سه درصد به سهم دولت اختصاص دارد. این هزینه‌ها در کنار سایر عوامل اقتصادی می‌توانند بر تقاضای نیروی کار تأثیر بگذارند.
رئیس تأمین اجتماعی غرب تهران با اشاره به عوامل مؤثر بر عرضه نیروی کار اظهار کرد: سن، جنسیت، نوع شغل، شرایط سنی و سابقه لازم برای بازنشستگی و هزینه‌هایی که فرد برای اشتغال متقبل می‌شود، از جمله عوامل مؤثر بر تصمیم افراد برای ورود به بازار کار هستند. تفاوت شرایط بازنشستگی زنان و مردان نیز می‌تواند در این زمینه اثرگذار باشد.
وی با بیان اینکه درباره تأثیر تأمین اجتماعی بر فضای کسب‌وکار دو دیدگاه وجود دارد، گفت: منتقدان معتقدند هزینه‌های بیمه‌ای و مقررات تأمین اجتماعی می‌تواند هزینه تولید را افزایش دهد و مانعی برای سرمایه‌گذاری و ایجاد اشتغال باشد. در مقابل، موافقان بر کارکردهای اقتصادی و اجتماعی این سازمان و نقش آن در حمایت از نیروی کار تأکید می‌کنند.
ریاضی ادامه داد: بر مبنای دیدگاه نخست، در برخی سیاست‌های اشتغال‌زایی تلاش شده است با کاهش هزینه‌های بیمه‌ای کارفرمایان، زمینه افزایش سرمایه‌گذاری و ایجاد فرصت‌های شغلی فراهم شود؛ با این حال، بررسی این ادعا نیازمند ارزیابی سهم واقعی هزینه‌های تأمین اجتماعی در مجموع هزینه‌های تولید است.
سهم کمتر از یک‌درصدی هزینه تأمین اجتماعی از هزینه‌های تولید صنعتی
رئیس تأمین اجتماعی غرب تهران با اشاره به داده‌های مرکز آمار ایران درباره کارگاه‌های صنعتی گفت: بر اساس اطلاعاتی که در سال‌های گذشته در این زمینه منتشر می‌شد، سهم هزینه‌های تأمین اجتماعی از مجموع هزینه‌های تولید در کل بخش صنعت کمتر از یک درصد بوده است.
وی افزود: بخش صنعت و معدن ۲۸ زیرمجموعه دارد و سهم هزینه‌های تأمین اجتماعی در این زیرمجموعه‌ها یکسان نیست؛ به‌گونه‌ای که در برخی رشته‌های صنعتی این سهم بالاتر است. همچنین نمی‌توان نتایج مربوط به بخش صنعت را به بخش کشاورزی و خدمات تعمیم داد، زیرا ساختار هزینه‌های تولید در این بخش‌ها متفاوت است.
ریاضی با اشاره به ضرورت بررسی سهم هزینه‌های بیمه‌ای از هزینه‌های تولید بر اساس داده‌های آماری اظهار کرد: برای ارزیابی اثر تأمین اجتماعی بر اشتغال، باید علاوه بر هزینه‌های بیمه‌ای، سایر هزینه‌های تولید و عوامل مؤثر بر تقاضا و عرضه نیروی کار را نیز در نظر گرفت.
وی تأکید کرد: اگرچه هزینه‌های تأمین اجتماعی می‌تواند یکی از عوامل اثرگذار بر تصمیم کارفرمایان باشد، اما این موضوع به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره ضد اشتغال بودن این سازمان کافی نیست و باید مجموعه آثار اقتصادی و اجتماعی آن بررسی شود.
