رئیس اداره بیماریهای مزمن و سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی استان یزد اعلام کرد؛ با توجه به افزایش روند سالمندی، بار هزینهها و مسئولیت سازمان تأمیناجتماعی نیز بیشتر خواهد شد و سازمان به این موضوع توجه کرده و غربالگری بیماریهای مزمن و سرطانها را برای پایش سلامت سالمندان و کاهش هزینهها در برنامههای خدماتی خود گنجانده است.
دکتر محمدحسین رحیمیان در گفتوگو با تامین24 به مناسبت هفته ملی سالمندان در تشریح خدمات درمانی، مراقبتی و پیشگیرانه تأمیناجتماعی به سالمندان استان یزد گفت: این مدیریت با ارائه خدمات تخصصی، فوقتخصصی و پیشگیرانه، تشکیل پرونده بیماران مزمن، فعالیت کلینیک دیابت و فشار خون و اجرای برنامههای غربالگری، خدمات درمانی و مراقبتی متنوعی را برای سالمندان و بیمهشدگان این سازمان ارائه میکند.
وی افزود: حدود ۸۵ درصد جمعیت استان یزد زیر پوشش بیمه تأمیناجتماعی قرار دارند؛ این موضوع نشاندهنده جمعیت قابل توجه نیروی فعال و پرکار استان است و در عین حال مسئولیت سنگینی را برای تأمیناجتماعی در زمینه خدمترسانی به این قشر عظیم بهویژه در استان یزد ایجاد میکند.
رحیمیان ادامه داد: مجموعه درمان تأمیناجتماعی در استان یزد دارای یک مرکز ملکی بستری به نام بیمارستان شهدای کارگر و ۱۲ مرکز سرپایی شامل درمانگاه و درمانگاه تخصصی است و همه بیمهشدگان تأمیناجتماعی که به مراکز ملکی سازمان مراجعه میکنند، خدماتی مانند ویزیت، تجویز دارو، اقدامات کلینیکی و سایر خدمات را به صورت رایگان دریافت میکنند.
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی استان یزد ادامه داد: در بخش درمان غیرمستقیم نیز افراد سالمند در صورت مراجعه به بیمارستانهای دولتی و مراکز طرف قرارداد از خدمات درمانی بهرهمند میشوند و هزینههای مربوط به خدمات نیز در چارچوب پوشش بیمهای تأمیناجتماعی و به صورت فرانشیز صد درصدی مورد حمایت قرار میگیرد.
رحیمیان با اشاره به افزایش نیاز سالمندان به خدمات تخصصی و فوقتخصصی گفت: با توجه به افزایش سن و بیماریهایی که ممکن است سالمندان با آنها مواجه شوند و همچنین آسیبهایی که ممکن است برای این افراد ایجاد شود، بیمارستان تأمیناجتماعی علاوه بر رشتههای تخصصی مختلف، رشتههای فوقتخصصی را نیز برای بهرهمندی سالمندان مهیا کرده است.
او اضافه کرد: فوقتخصص ریه با توجه به افزایش بیماریهای COPD و آسم، فوقتخصص بیماریهای خون و آنکولوژی، غدد، بیماریهای ستون فقرات و قلب از جمله خدمات تخصصی و فوقتخصصی مورد نیاز سالمندان است که با توجه به افزایش سن و شیوع بیشتر برخی بیماریها در این گروه، اهمیت ویژهای دارد.
ایجاد اتاق بازنشسته برای سالمندان
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان استان یزد یکی دیگر از اقدامات انجام شده در این بیمارستان را برای بازنشستگان و سالمندان، ایجاد «اتاق بازنشسته» بیان کرد و گفت: در این اتاق در ساعات اداری، یک نماینده از کانون بازنشستگان مستقر است و بیمهشدگان میتوانند برای طرح پرسشها و مشکلات خود در زمینه درمان، بازنشستگی و مسائل مربوط به بیمه تأمیناجتماعی به این نماینده مراجعه کنند.
رحیمیان افزود: نماینده کانون بازنشستگان مشکلات و مسائل مطرح شده را به مسئولان مربوط ارجاع میدهد و مدیریت درمان نیز تلاش میکند برای رفع آنها در کوتاهترین زمان ممکن اقدام کند.
نوبتدهی غیرحضوری
وی یکی دیگر از اقدامات موثر برای سالمندان را امکان دریافت نوبت به صورت غیرحضوری عنوان کرد و گفت: بیمهشدگان میتوانند با تماس با شماره متمرکز ۳۳۵۲۸ از مراکز ملکی سازمان در سراسر استان نوبت دریافت کنند و پزشک و مرکز مورد نظر خود را انتخاب کرده و در ساعت مشخص شده به مرکز مراجعه کنند.
رحیمیان تاکید کرد: این شیوه باعث میشود بیمهشدگان بدون قرار گرفتن در صف و تحمل معطلی، در زمان مشخص از خدمات تخصصی پزشک مورد نظر خود استفاده کنند که برای سالمندان و افراد دارای بیماریهای مزمن اهمیت بیشتری دارد.
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان استان یزد همچنین تشکیل صندوق بیماران خاص و صعبالعلاج و ساماندهی بیماران تأمیناجتماعی در این صندوق را از دیگر تسهیلات ارائه خدمات به بیماران و سالمندان بیان کرد و افزود: افراد و سالمندانی که به بیماریهایی مانند سرطان و دیابت مبتلا هستند، میتوانند با مراجعه به دفتر اسناد پزشکی و تشکیل پرونده صعبالعلاج از مزایای این پوشش استفاده کنند.
وی افزود: پس از تشکیل پرونده، بیماران میتوانند با مراجعه به داروخانههای سطح شهر و مراکز مربوط، خدمات و داروهای خود را با هزینه کمتری دریافت کنند تا روند درمان با آسایش خاطر بیشتری ادامه یابد.
تشکیل پرونده بیماریهای مزمن
رحیمیان یکی دیگر از اقدامات مدیریت درمان تأمیناجتماعی برای بیمهشدگان و سالمندان را تشکیل پرونده مزمن عنوان کرد و گفت: افرادی که به بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون، بیماریهای قلبی، بیماریهای اعصاب و روان، بیماریهای ریوی شامل آسم و بیماری مزمن ریه و همچنین پرکاری تیروئید مبتلا هستند، پس از مراجعه به پزشک و انجام آزمایشها و تستهای مربوط، در صورت تشخیص بیماری میتوانند برای آنها پرونده مزمن تشکیل شود.
او ادامه داد: پس از تشکیل پرونده مزمن، این پرونده در سراسر مراکز ملکی سازمان تأمیناجتماعی کشور قابل دسترسی است و هر بیمار در هر نقطه از کشور که به درمانگاه یا بیمارستان تأمیناجتماعی مراجعه کند، پرونده او قابل مشاهده خواهد بود.
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی استان یزد افزود: اقدامات درمانی انجام شده و داروهایی که بیمار مصرف میکند در این پرونده ثبت میشود و در هر یک از مراکز ملکی تأمیناجتماعی قابل مشاهده است تا بیمار بتواند روند درمان خود را ادامه دهد.
وی اظهار کرد: بیمارانی که برای آنها پرونده مزمن تشکیل شده است، میتوانند داروهای خود را حتی به صورت دوماهه دریافت کنند؛ به این معنا که داروهای مورد نیاز تا دو ماه به صورت یکجا در اختیار آنها قرار میگیرد و پس از این مدت برای تمدید دارو مراجعه میکنند. طی این روند بیماران تحت مراقبت درمانگران قرار دارند و اقدامات درمانی و دارویی آنها تداوم مییابد.
رحیمیان گفت: مزیت این طرح آن است که پرونده در دسترس است و رفتوآمد بیمهشدگان و بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن به مراکز درمانگاهی کاهش پیدا میکند و بیمار میتواند با خیال راحت داروهای دوماهه خود را دریافت کند.
شایعترین بیماریهای سالمندان
او با اشاره به شایعترین بیماریهای سالمندی گفت: در میان سالمندان، دیابت، فشار خون و بیماریهای قلبی و پس از آن بیماریهای ریوی از شایعترین بیماریهایی هستند که افراد برای آنها اقدام به تشکیل پرونده مزمن میکنند.
حرکت شتابان کشور به سمت سالمندی
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی استان یزد با اشاره به روند سالمندی جمعیت کشور اظهار کرد: کشور ما با شتاب پیشرونده و چشمگیری به سمت سالمندی پیش میرود و هماکنون در سال ۱۴۰۵ حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد جمعیت کشور را افراد بالای ۶۵ سال تشکیل میدهند.
وی افزود: بر اساس روند موجود، این میزان تا سال ۱۴۳۰ به حدود ۳۰ درصد خواهد رسید؛ یعنی تقریباً یک سوم جمعیت کشور را افراد سالمند تشکیل خواهند داد.
رحیمیان ادامه داد: با توجه به افزایش روند سالمندی، بار هزینهها و مسئولیت سازمان تأمیناجتماعی نیز بیشتر خواهد شد و سازمان از همین اکنون به این موضوع توجه کرده است؛ چراکه پیشگیری بهتر از درمان است.
او گفت: به همین دلیل در سالهای اخیر اداره مستقلی با عنوان «اداره بیماریهای مزمن و سالمندی» ایجاد شده و بیماریهای مزمنی مانند دیابت و فشار خون و همچنین غربالگریهایی مانند سرطان روده بزرگ و سرطان پستان در برنامههای مربوط قرار گرفته است تا این بیماریها در مراحل اولیه شناسایی و تحت درمان و مراقبت قرار گیرند.
غربالگری بیماریهای مزمن
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی یزد خدمات غربالگری برخی سرطانها و بیماریهای دیابت و فشارخون را از دیگر اقدامات پیشگیرانه تأمیناجتماعی برشمرد و افزود: هدف این است که افراد دیرتر دچار ناتوانی و عوارض بیماریها از جمله مشکلات قلبیعروقی و ناتوانیهای ناشی از دیابت و فشارخون شوند.
رحیمیان افزود: اگر بیماری دیابت زودتر شناسایی و فرد تحت درمان مناسب قرار گیرد، عوارض پیشرونده آن دیرتر بروز میکند؛ عوارضی که میتواند از بیماریهای قلبی، ریوی و مغزی و عروقی گرفته تا سکتههای قلبی و مغزی، قطع پا و عضو، نارسایی کلیه و حتی نابینایی را شامل شود.
وی گفت: بنابراین با یک درمان ساده و خودمراقبتی درست میتوان از بروز عوارض بیماری جلوگیری کرد و در نتیجه هزینههای سازمان نیز به طور چشمگیری کاهش مییابد.
رحیمیان درباره غربالگری سرطان روده بزرگ و سرطان پستان نیز گفت: اگر این بیماریها در مراحل اولیه و به موقع شناسایی شوند، با یک درمان نسبتاً ساده و کمهزینه، میتوان بیماری را درمان کرد. به این ترتیب هم بنیاد خانواده حفظ میشود و نیز از هزینههای سنگینی که ممکن است در آینده متوجه بیمهشده و سازمان شود، جلوگیری میشود.
پوشش بیمه؛ پشتوانه سالمندان
او با تأکید بر اهمیت پوشش بیمهای سالمندان اظهار کرد: پوشش بیمه تأمیناجتماعی برای افراد سالمند بسیار مؤثر است؛ زیرا در دوران پیری و ازکارافتادگی که فرد دیگر قابلیت و توانایی کار ندارد و باید دوران سالمندی خود را با آسایش و آرامش سپری کند، برخورداری از بیمه میتواند موجب آرامش خاطر، آسایش فکری و روانی سالمندان شود.
رئیس اداره بیماریهای مزمن و سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی یزد افزود: سالمندان میدانند که یک پشتوانه مستحکم دارند و از لحاظ درمانی میتوانند خدمات مناسب دریافت کنند و همچنین از حقوق بازنشستگی مناسب و کافی برخوردار باشند و زندگی روزمره خود را ادامه دهند.
احداث کلینیک دیابت و فشار خون
رحیمیان در ادامه با اشاره به برنامههای مدیریت درمان تأمیناجتماعی برای بیمهشدگان و با توجه به روند سالمندی جمعیت گفت: یکی از اقدامات سازمان، ایجاد کلینیکهای دیابت و فشار خون است که اکنون کلینیک دیابت و فشار خون به طور کامل در بیمارستان شهدای کارگر فعال است.
وی افزود: این کلینیک متشکل از یک پزشک دورهدیده دیابت است که بیماران مبتلا به دیابت و فشار خون را به طور کامل معاینه میکند و در مجاورت آن نیز یک پرستار آموزشدیده در زمینه بیماریهای دیابت و فشار خون حضور دارد.
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی یزد ادامه داد: پرستار این کلینیک اقدام به گرفتن فشار خون، تست قند و انجام تست ABI میکند؛ این تست برای بررسی گرفتاری عروق اندام تحتانی انجام میشود و افرادی که در معرض این بیماری قرار دارند، به متخصص قلب و عروق ارجاع داده میشوند تا از ابتلا به زخم پا یا گرفتاریهای عروقی پا در آینده جلوگیری شود.
او گفت: در مجاورت کلینیک دیابت نیز کارشناس تغذیه حضور دارد و برنامه مناسب تغذیه به افراد مبتلا به دیابت و فشار خون آموزش داده میشود و توصیههای لازم به آنها ارائه میشود.
رحیمیان افزود: از دیگر کارهایی که پرستار این کلینیک انجام میدهد، آموزش نحوه تغذیه، نحوه تزریق انسولین و نحوه انجام فعالیتهای بدنی روزانه به بیماران است.
پایش سلامت سالمندان
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی استان یزد با اشاره به برنامههای آینده سازمان برای سالمندان گفت: یکی دیگر از اقداماتی که سازمان تأمیناجتماعی در برنامه خود دارد، ایجاد سامانه HIS مخصوص سالمندان است که هنوز به صورت رسمی از آن رونمایی نشده، اما به صورت پایلوت در یکی دو مرکز تأمیناجتماعی کشور در حال اجراست.
وی افزود: در این طرح قرار است افراد سالمند به صورت منظم از طریق این سامانه مورد پایش و مراقبت قرار گیرند.
توصیه سبک زندگی سالم
رحیمیان با بیان اینکه برای داشتن سالمندی سالم باید اقدامات لازم از سالهای پیش آغاز شود، گفت: برای اینکه یک دوران سالمندی سالم، توانمند و همراه با کیفیت زندگی مناسب داشته باشیم، باید فعالیتهای خود را از همین امروز شروع کنیم.
او افزود: افراد سالمند نیز برای اینکه از عوارض و پیامدهای سالمندی دور باشند، باید سبک زندگی خود را تغییر دهند که یکی از مهمترین موارد در این زمینه، نحوه تغذیه است.
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی استان یزد ادامه داد: در دوران سالمندی با توجه به افزایش ریسک بیماریهای قلبی عروقی و فشار خون که از شایعترین عوارض این دوران است، باید مصرف نمک را کاهش دهیم.
وی توصیه کرد: مصرف قند و شیرینیهای مصنوعی نیز تا حد امکان قطع یا بسیار محدود شود و در وعدههای غذایی از پروتئینهای مناسب استفاده شود. ترکیبی از پروتئینهایی مانند تخممرغ، ماهی، گوشت، لبنیات و حبوبات باید به میزان مناسب در رژیم غذایی سالمندان وجود داشته باشد.
رحیمیان افزود: در مورد چربیها نیز باید از چربیهای سالم مانند روغن زیتون و روغن کنجد که میزان چربیهای ترانس و اشباع آنها پایینتر است استفاده شود و مصرف روغنهای جامد و نیمهجامد حتیالامکان کنار گذاشته شود.
او یکی از خطرات مهم تهدیدکننده سالمندان را پوکی استخوان عنوان کرد و گفت: اگر فرد به پوکی استخوان مبتلا شود، یک زمین خوردن ساده میتواند باعث شکستگی و عوارض ناشی از آن شود.
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی استان یزد افزود: مصرف لبنیات، دریافت مناسب نور آفتاب و استفاده از ترکیبات مکمل ویتامینی مانند کلسیم و ویتامین D3 میتواند در پیشگیری از پوکی استخوان کمککننده باشد.
رحیمیان بر انجام تست تراکم استخوان نیز تأکید کرد و گفت: اگر فرد به پوکی استخوان یا استئوپروز مبتلا شده باشد، باید با درمان مناسب از شکستگیهای ناشی از یک زمین خوردن ساده جلوگیری کرد.
این پزشک با اشاره به تحلیل رفتن عضلات در دوران سالمندی اظهار کرد: چه بخواهیم و چه نخواهیم، با رسیدن به دوران سالمندی عضلات دچار آتروفی و تحلیل میشوند و برای جلوگیری از آن، داشتن فعالیت بدنی مناسب بسیار ضروری است.
رحیمیان ادامه داد: سالمندان حداقل روزانه ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی و پیادهروی مناسب داشته باشند؛ همین ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی میتواند به تنظیم قند خون، کاهش چربی خون و پیشگیری از بیماریهای قلبی کمک کند.
وی افزود: اگر فرد سالمند قادر به راه رفتن نیست یا توانایی راه رفتن او محدود شده است، میتواند از حرکات و تمرینات نشسته به مدت ۳۰ دقیقه و ورزشهای ایستایی استفاده کند.
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی یزد همچنین انجام تمرینهای تعادلی را برای جلوگیری از زمین خوردن ضروری دانست تا یک زمین خوردن کوچک منجر به شکستگی نشود.
رحیمیان با اشاره به کاهش احساس تشنگی در دوران سالمندی گفت: با افزایش سن، احساس تشنگی کاهش پیدا میکند؛ بنابراین افراد سالمند نباید منتظر بمانند تا تشنه شوند و سپس آب مصرف کنند، بلکه حتی زمانی که احساس تشنگی ندارند نیز باید مایعات مناسب دریافت کنند تا بدن دچار کمآبی و عوارض ناشی از آن نشود.
او خواب مناسب را از دیگر عوامل مهم سلامت سالمندان عنوان کرد و افزود: یک فرد سالم و سالمند باید حداقل حدود هفت تا هشت ساعت خواب منظم شبانه داشته باشد.
مطالعه و ارتباط اجتماعی نیاز سالمندی
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی استان یزد با اشاره به افزایش بروز آلزایمر با افزایش سن گفت: برای پیشگیری و به تأخیر انداختن روند فراموشی میتوان از فعالیتهایی مانند مطالعه، جدول حل کردن، کتاب خواندن و روزنامه خواندن استفاده کرد.
وی ادامه داد: ارتباط منظم با خانواده و دوستان، چه با فامیل در خانه و چه در پارکها و ارتباط با دوستان و افراد مختلف، میتواند این روند را به عقب بیندازد.
رحیمیان افزود: داشتن فعالیت روانی و اجتماعی مناسب نیز میتواند از افسردگیهایی که ممکن است با افزایش سن و ناتوانیهای ناشی از آن ایجاد شود، پیشگیری کند و سالمندان را به یک زندگی شاداب و سالم از لحاظ روانی بازگرداند.
وی بر ضرورت ترک سیگار و قلیان در سالمندان تأکید کرد و گفت: افراد سالمند نباید سیگار یا قلیان مصرف کنند و باید با مراجعه به مراکز بهداشتی و درمانی، کنترل مناسبی بر فشار خون و قند خون خود داشته باشند.
رحیمیان همچنین مراقبت از وزن، فعالیت منظم بدنی و پرهیز از مصرف چربیهای مضر و فستفودها را مورد تأکید قرار داد و گفت: افزایش وزن در این سن موجب کاهش فعالیت، محدودیت فیزیکی در حرکت و افزایش بیماریهای قلبی و عروقی، دیابت و افتادگی در افراد میشود.
وی افزود: افزایش وزن باعث میشود فرد سالمند به جای داشتن یک دوران سالمندی فعال، با محدودیتهای بیشتری مواجه شود و این وضعیت میتواند زمینهساز بیماریها و عوارض مختلف شود.
پیشگیری از سقوط سالمندان
رئیس اداره سالمندی مدیریت درمان تأمیناجتماعی یزد زمین خوردن را یکی از خطرات مهم برای سالمندان دانست و گفت: افراد سالمند باید از رفتن به مکانهای نامناسب مانند لبه پرتگاه یا لبه جوی آب خودداری کنند و هنگام تردد نیز مراقب باشند.
وی استفاده از کفش مناسب را مورد تأکید قرار داد و افزود: برای رفتن به دستشویی بهتر است سالمندان از توالت فرنگی استفاده کنند و در قسمتهای مختلف خانه نیز با توجه به سن فرد، دستگیرهها و هندریلهای مناسب تعبیه شود تا نشستن و برخاستن و حرکت کردن راحتتر باشد و از زمین خوردن و برهم خوردن تعادل جلوگیری شود.