مدیر درمان تأمین اجتماعی خراسان شمالی گفت: مبنای سطحبندی مراکز درمانی تأمین اجتماعی، جمعیت بیمهشدگان تحت پوشش هر مرکز است و بر همین اساس، خدمات، تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی متناسب با سطح تعیینشده به مراکز اختصاص مییابد.
به گزارش تامین24، درمان در مناطق کمبرخوردار فقط به داشتن ساختمان و تجهیزات پزشکی محدود نمیشود؛ گاهی یک اتاق ویزیت، حضور یک پزشک متخصص یا حتی امکان ارجاع بهموقع بیمار، تعیینکننده کیفیت خدمات درمانی است. در خراسان شمالی، اجرای نظام سطحبندی درمان تأمین اجتماعی با هدف توزیع متناسب امکانات و خدمات بر اساس جمعیت بیمهشدگان دنبال شده، اما کمبود نیروی متخصص، محدودیت فضای فیزیکی مراکز و دشواری ارجاع بیماران به استانهای همجوار، همچنان از موانع اصلی تحقق کامل اهداف این طرح به شمار میرود.
دکتر ابوذر عزیزی، مدیر درمان تأمین اجتماعی خراسان شمالی، در گفتوگو با تأمین ۲۴ درباره نحوه اجرای نظام سطحبندی درمان در استان اظهار کرد: مبنای اصلی سطحبندی در مراکز درمانی تأمین اجتماعی، جمعیت بیمهشدگان تحت پوشش هر مرکز است و بر همین اساس، خدمات، تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی متناسب با سطح تعیینشده به مراکز اختصاص پیدا میکند.
سطحبندی خدمات بر اساس جمعیت بیمهشدگان
وی افزود: در بخش درمان سرپایی نیز مراکز درمانگاهی بر اساس سطح جمعیتی به دو گروه درمانگاههای عمومی و تخصصی تقسیم میشوند و در بخش بستری نیز سطح مرکز و خدمات قابل ارائه بر مبنای جمعیت بیمهشدگان و نیازهای درمانی منطقه تعیین میشود.
ارتقای سطح درمانگاهها بدون توسعه فضا کافی نیست
مدیر درمان تأمین اجتماعی خراسان شمالی با اشاره به اقدامات انجامشده در چارچوب این نظام گفت: دو مرکز درمانی در شیروان و اسفراین که پیش از این در سطح عمومی فعالیت میکردند، با افزایش جمعیت تحت پوشش، به سطح تخصصی ارتقا یافتند و ردیفهای تشکیلاتی پزشکان متخصص شامل متخصص عمومی، داخلی و زنان به این مراکز افزوده شد.
عزیزی با بیان اینکه ارتقای سطح درمانگاهی، بدون توسعه همزمان زیرساختها، الزاماً به معنای افزایش کیفیت خدمات نیست توضیح داد: با افزایش تعداد پزشکان متخصص، نیاز مراکز به فضای فیزیکی نیز بیشتر شده است؛ در برخی موارد اتاقهایی که پیش از این برای ویزیت و معاینه یک پزشک عمومی استفاده میشد، به دو فضای ویزیت برای پزشکان اختصاص یافته که استانداردهای لازم را ندارد و در چنین شرایطی حتی ممکن است کیفیت ارائه خدمات تحت تأثیر قرار گیرد.
کمبود متخصص؛ چالش اصلی مناطق محروم
وی یکی از مهمترین چالشهای اجرای سطحبندی درمان در مناطق محروم را کمبود پزشک متخصص دانست و گفت: اگرچه با ارتقای سطح مراکز، ردیف تشکیلاتی متخصص ایجاد میشود، اما به دلیل کمبود پزشک متخصص در خراسان شمالی، در برخی شهرستانها امکان تأمین نیروی مورد نیاز وجود ندارد و در نتیجه صرف ایجاد ردیف تشکیلاتی نمیتواند به تنهایی موجب تغییر محسوس در کیفیت خدمات درمانی شود.
مدیر درمان تأمین اجتماعی خراسان شمالی افزود: استفاده از ظرفیت پزشکان دانشگاه علوم پزشکی در قالب ضریب K میتواند بخشی از این مشکل را برطرف کند و با تأمین متخصصان مورد نیاز مراکز تأمین اجتماعی، امکان ارائه خدمات مطلوبتر به بیمهشدگان فراهم شود.
ارجاع بیماران؛ راهکاری برای جبران کمبود تخصص
عزیزی همچنین نظام ارجاع را یکی از ابزارهای مؤثر برای جبران کمبود تخصص در استان دانست و اظهار کرد: با اجرای قانون ارجاع، بیماران استانهای کمبرخوردار که برخی تخصصها در آنها وجود ندارد، میتوانند با هماهنگی بیمارستان مبدأ و دریافت نوبت، به مراکز درمانی استانهای همجوار که از متخصصان رشتههای مختلف برخوردارند، مراجعه کنند.
وی ادامه داد: این شیوه در گذشته برای بیمارانی که از بیمارستان ثامنالائمه بجنورد به مراکزی مانند بیمارستان فارابی یا 17شهریور مشهد ارجاع میشدند، مورد استفاده قرار میگرفت و بسیاری از مشکلات بیماران را کاهش میداد. با محدود شدن این روند، بیماران در برخی موارد ناچارند شخصاً برای دریافت خدمات به مشهد مراجعه کنند که علاوه بر طولانی شدن فرآیند دریافت نوبت و تعیین تکلیف بیمار، هزینههای جانبی بیشتری نیز به خانوادهها تحمیل میکند.
حضور محدود متخصصان، ارجاع را با مشکل مواجه میکند
مدیر درمان تأمین اجتماعی خراسان شمالی، نبود تمام تخصصهای مورد نیاز، محدودیت حضور پزشکان متخصص، ناهماهنگی در زمان ارجاع و کمبود فضای فیزیکی را از مهمترین موانع اجرای کامل سطحبندی در استان برشمرد.
عزیزی گفت: در مواردی که از ظرفیت پزشکان دانشگاهی استفاده میشود، حضور محدود متخصصان در مراکز درمانی، امکان ارجاع مؤثر بیماران را کاهش میدهد. گاهی بیمار به یک مرکز ارجاع میشود اما متخصص مربوطه در زمان مراجعه حضور ندارد و همین موضوع موجب سردرگمی بیمار و طولانی شدن روند درمان میشود.
ضرورت هماهنگی پیش از مراجعه بیمار
وی پیشنهاد کرد فهرست حضور متخصصان در مراکز مختلف بهصورت منظم در اختیار مراکز ارجاعدهنده قرار گیرد و هماهنگی حضور بیمار از طریق بیمارستان مبدأ انجام شود تا بیمار پس از مراجعه، با نبود پزشک متخصص مواجه نشود.
عزیزی همچنین بر ضرورت تخصیص پزشک در قالب ضریب K تأکید کرد و گفت: به جای اختصاص تنها سه ردیف تخصصی شامل پزشک عمومی، داخلی و زنان به درمانگاههای تخصصی، میتوان سه ردیف عمومی تخصصی در اختیار مراکز قرار داد تا امکان جذب متخصصان رشتههای مختلف بر اساس نیاز هر شهرستان فراهم شود.
سطحبندی بدون نیروی انسانی به نتیجه نمیرسد
مدیر درمان تأمین اجتماعی خراسان شمالی خاطرنشان کرد: در مناطق محروم، حتی تأمین پزشک عمومی نیز گاهی با دشواری همراه است و جذب و ماندگاری نیروی متخصص بومی یکی از چالشهای جدی است.
وی تأکید کرد: سطحبندی زمانی میتواند به بهبود واقعی خدمات درمانی منجر شود که همزمان با آن، منابع انسانی، فضای فیزیکی و مشوقهای لازم برای حضور و ماندگاری پزشکان در این مناطق نیز تأمین شود؛ در غیر این صورت، ارتقای سطح یک مرکز در ساختار اداری، لزوماً به معنای ارتقای سطح واقعی خدمات درمانی برای بیمهشدگان نخواهد بود.