معاون درمان «ادارهکل درمان تأمیناجتماعی استان تهران» ضمن تشریح دستاوردهای درمانی این ادارهکل در سال 1404 اعلام کرد؛ طی این سال معادل کل جمعیت استان (8.5 میلیون نفر) حداقل یک بار از خدمات سرپایی ما بهرهمند شدند. او همچنین از اجرای پایلوت نظام ارجاع و پزشک خانواده در بیمارستان اسلامشهر خبر داد.
دکتر علی شاهعباسی در گفتوگو با تامین24 به مناسبت هفته تأمیناجتماعی درباره آمار عملکرد مراکز درمانی سرپایی این ادارهکل، گفت: اگر جمعیت تهران را در مناطق ۲۲گانه در نظر بگیریم، اکنون جمعیت آن حدود 8.5 تا 9 میلیون نفر تخمین زده میشود. تعداد مراجعات سرپایی در تهران طی سال گذشته دقیقاً به همین میزان بوده است؛ بهطوری که حداقل 8.5 میلیون نفر توسط پزشکان عمومی، متخصصان یا درمانگاههای دندانپزشکی بهصورت سرپایی ویزیت شدهاند. بهبیان دیگر، میتوان گفت که جمعیت کل تهران یک بار از خدمات ما بهرهمند شده است.
وی افزود: از میان این ۸.۵ میلیون نفر، حدود ۵ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر به داروخانه ارجاع داده شدند و داروهای خود را بهطور کاملاً رایگان از داروخانههای تحت پوشش ما دریافت کردند. در حوزه آزمایشگاه، طی سال گذشته حدود ۸۵ هزار نفر در مراکز سرپایی و بستری سطح شهر پذیرش شدند و بهطور متوسط، برای هر نسخه 7 تا 8 مورد آزمایش درخواست شده بود.
معاون درمان ادارهکل درمان استان تهران ادامه داد: در بخش تصویربرداری نیز که شامل خدمات مختلفی چون سونوگرافی، رادیوگرافی، سیتی اسکن و امآرآی میشود، توانستیم حدود ۶۲۰ هزار نفر را در حوزه درمان بستری و سرپایی پوشش داده و خدمت ارائه کنیم. همچنین طی سال گذشته 165 هزار نفر به بخش فیزیوتراپی مراجعه کردهاند. این خدمت در بخشهای بستری هم برای بازتوانی بیماران پس از اعمال جراحی ارائه میشود و هم بیماران سرپایی از آن بهرهمند میشوند.
شاهعباسی با اشاره به مراکز درمانی تحت پوشش این ادارهکل، اضافه کرد: درحال حاضر 10 بیمارستان و بخش بستری و 26 مرکز درمانی سرپایی شامل درمانگاههای عمومی، تخصصی و پلیکلینیک به بیمهشدگان ارائه خدمت میکنند.
او گفت: بیمارستانهای مذکور دارای 1500 تخت بستری فعال هستند و در طول سال 1404 تعداد 110 هزار نفر از خدمات بستری بهرهمند شدهاند که از این میان 80 هزار مورد منجر به انجام جراحی شده است.
قطبهای درمان تأمیناجتماعی
معاون درمان ادارهکل درمان استان تهران با اعلام اینکه تعدادی از مراکز تأمیناجتماعی قطب درمان بهشمار میروند، تاکید کرد: سازمان همواره کوشیده است تا تمام نیازهای جامعه بیمهشدگان را پوشش دهد. به عنوان نمونه، بیمارستان فیاضبخش سال گذشته با احداث ساختمان جدید و راهاندازی 525 تخت بستری، گامی بزرگ در ارتقای کیفیت خدمات برداشته است.
شاهعباسی افزود: بیمارستان فیاضبخش، با استانداردهای روز دنیا تجهیز شده و امکانات پیشرفتهای همچون اتاقهای LDR برای زایمان طبیعی در آن تعبیه شده است. اتاقهای LDR که مخفف عبارت Labor (درد زایمان)، Delivery (زایمان) و Recovery (بهبودی پس از زایمان) است، امروزه بهعنوان پیشرفتهترین روش خدمترسانی به مادران باردار در جهان شناخته میشود. زیرا تمام مراحل زایمان تا ترخیص در یک محیط یکپارچه و آرام انجام میشود.
وی ادامه داد: پیشازاین به دلیل قدیمی بودن ساختمان فیاضبخش، امکان فراهمسازی چنین فضایی وجود نداشت؛ اما اکنون با افتتاح ساختمان جدید، تعداد قابلتوجهی اتاق LDR در این بیمارستان راهاندازی شده است که شرایطی مطلوبی را برای بیمار و همراه او فراهم آورده است.
معاون درمان ادارهکل درمان تامین اجتماعی استان تهران اضافه کرد: در این بیمارستان، تعداد تختهای ویژه افزایش یافته و اتاقهای عمل متعدد و بسیار پیشرفتهای با آخرین تجهیزات روز راهاندازی شده است. همچنین جراح عروق که در بسیاری از بیمارستانها، حتی مراکز خصوصی با کمبود مواجه است، در این مرکز جذب شده و این خدمت مهم در فیاضبخش ارائه میشود.
شاهعباسی اعلام کرد: از دیگر خدمات شاخص این بیمارستان، مرکز شیمیدرمانی و سرطان سازمان تأمیناجتماعی است که در فیاضبخش مستقر شده است؛ بهگونهای که تمامی خدمات مرتبط با سرطان از جمله جراحی، شیمیدرمانی، رادیوتراپی و سایر اقدامات تخصصی، همگی در این مرکز انجام میشود.
او بیمارستان شهید دکتر لواسانی را یکی دیگر از قطبهای درمان تأمیناجتماعی برشمرد و گفت: در شرق تهران نیز بیمارستان شهید دکتر لواسانی را داریم که خدمات فوقتخصصی قلب و جراحی قلب را ارائه میدهد. این بیمارستان با دارا بودن کت لب و بخشهای آنژیوگرافی، امکان بررسی دقیق بیماریهای قلبی و عروقی را فراهم میکند. در این بخش، اقداماتی نظیر Primary PCI (برطرف کردن لخته خون) به شیوه استنتگذاری که در زبان عامیانه به آن «فنرگذاری» میگویند، انجام میشود.
معاون درمان ادارهکل درمان استان تهران افزود: همچنین در بیمارستان شهید لواسانی، دستگاه سیتی آنژیوگرافی به عنوان یکی از امکانات پایهای در حوزه تشخیص بیماریهای قلبی، نصب و راهاندازی شده و هماکنون در حال ارائه خدمات است.
شاهعباسی ادامه داد: خدمات درمانی بهصورت شبانهروزی در این مرکز ارائه میشود. به این معنا که اگر بیمار به موقع و در ساعات اولیه پس از بروز سکته قلبی به مرکز برسد، کادر درمانی آماده هستند و در اولین فرصت، رگ مسدود شده را باز میکنند تا از پیشرفت سکته قلبی جلوگیری شود و بیمار هرچه سریعتر در روند درمان قرار گیرد. علاوه بر خدمات تخصصی قلبوعروق، این مرکز با دارا بودن بخش بستری روانپزشکی، خدمات این رشته تخصصی را نیز ارائه میدهد.
وی با اشاره به خدمات بیمارستان شهید دکتر لبافینژاد به عنوان یکی دیگر از مراکز تخصصی، یادآور شد: این مرکز یکی از قطبهای ارجاعی در سطح کشور در زمینه بیماریهای چشمی، اورولوژی و کلیه بهشمار میرود. لبافینژاد که با همکاری اساتید و پزشکان دانشگاه علومپزشکی شهید بهشتی اداره میشود، نهتنها به بیمهشدگان تأمیناجتماعی بلکه به سایر بیماران در اقصینقاط کشور خدمترسانی میکند.
تغییر رویکرد به «درمانمحور»
معاون درمان ادارهکل درمان استان تهران با اعلام اینکه طی سالهای اخیر رویکرد سازمان همگام با نظام سلامت از «درمانمحور» به «سلامتمحور» تغییر یافته است، گفت: در گذشته بیشتر بر خدمات درمانی متمرکز بودیم و پیشگیری جزو ماموریتهای اصلی سازمان محسوب نمیشد؛ اما امروز اصل «پیشگیری مقدم بر درمان» را به عنوان اولویتی اساسی در دستور کار خود قرار دادهایم.
شاهعباسی افزود: در همین رابطه در بسیاری از مراکز بستری و سرپایی، کلینیکهای تخصصی دیابت، فشارخون و طبسالمندی راهاندازی شده است. این کلینیکها با شناسایی و پایش مستمر جمعیت هدف، خدمات تخصصی ارائه میدهد و از این طریق از گسترش بیماریها به سمت عوارض پیشرفته چشمی، کلیوی و قلبیعروقی جلوگیری میکند. در نتیجه اکنون، سازمان در حوزه پیشگیری، فعالانه گام برمیدارد.
او با بیان اینکه این ادارهکل در حد امکان و بنا بر درخواستهای مردمی و جامعه کارگری اقدام به ارائه خدمات گستردهتر کرده است، ادامه داد: برای نمونه، مرکز سرپایی فشافویه که پیشتر تنها در دو شیفت صبح و عصر فعالیت میکرد از سال گذشته با توجه به نیاز منطقه و درخواستهای مکرر به صورت شبانهروزی راهاندازی شد. همچنین بیمارستان ورامین فاقد دستگاه سیتی اسکن بود و خدمات تصویربرداری از طریق قرارداد با مراکز بیرونی تامین میشد. اما خوشبختانه در سال گذشته این دستگاه در بیمارستان راهاندازی شد.
معاون درمان ادارهکل درمان استان تهران تاکید کرد: اکثر مراکز ما به صورت شبانهروزی فعال هستند و در سایر نقاط براساس نیازسنجی و امکانسنجی، ظرفیت خدمات توسعه مییابد. برنامهریزی ما بر این است که هم از لحاظ تنوع، کیفیت و تخصصهای مختلف و هم از نظر افزایش ساعت کار و حجم ارائه خدمات، گامهای توسعهای مؤثری برداریم.
اجرای طرح هتلینگ
شاهعباسی با اعلام اینکه طی سالهای اخیر طرح ارتقای هتلینگ بیمارستانی در مراکز بستری تأمیناجتماعی استان تهران به اجرا درآمده است، گفت: اجرای طرح هتلینگ سبب نوسازی بسیاری از ساختمانهای قدیمی شده است. در هر کجا که امکان داشت، تعداد تختهای اتاقها را کاهش دادیم و از چهار تخت به دو تخت تبدیل کردیم. در عینحال که زیباسازی فضای داخلی را مورد توجه قرار دادیم، امکانات رفاهی مناسبی از جمله تلویزیون، یخچال و صندلی تختخوابشو برای همراه بیمار فراهم کردیم. این اقدامات برای ما مایهٔ افتخار است و اگر دوستان، آشنایان یا بستگان خودمان هم بیمار شوند با خیالی آسوده آنها را به بیمارستانهای خودمان میبریم و بستری میکنیم. علاوه بر کیفیت بالای خدمات، از نظر ظاهر فیزیکی بیمارستان نیز محیطی مطلوب فراهم شده است که خوشبختانه رضایتمندی قابلتوجهی را در پی داشته است.
دسترسی مناسب به درمان
وی با اشاره به ارزش و اهمیت ارائه رایگان خدمات درمانی تأمیناجتماعی به جامعه تحت پوشش، افزود: با توجه به عواملی مانند تورم موجود در جامعه، افزایش تعرفههای درمان، هزینههای سرسامآور بخشهای خصوصی و درعینحال ترویج پدیده زیرمیزی، به نظرم خدمات ارائهشده از سوی سازمان تأمیناجتماعی به بیمهشدگان بسیار ارزشمند است. هرچند پیشتر آنان با پرداخت حقبیمه، سرمایهگذاری لازم را انجام دادهاند؛ اما سازمان نیز با صیانت از منابع، این خدمات را به صورت کاملا رایگان در اختیار آنها قرار میدهد. ما مفتخریم که چنین خدماتی را ارائه میدهیم و آن را وظیفه خود میدانیم.
معاون درمان ادارهکل درمان استان تهران ادامه داد: هماکنون شاهد افزایش چشمگیر مراجعان به سازمان تأمیناجتماعی هستیم و پیشبینی میشود این روند در ماههای پیشروی سال جدید نیز تداوم یابد و حتی شدت بگیرد. این موج از همین حالا آغاز شده و دلیل اصلی آن، ارائهٔ کاملاً رایگان خدمات این سازمان است.
شاهعباسی ابراز امیدواری کرد: با افزایش ظرفیت، بهبود فرایندهای مدیریتی و راهاندازی و استقرار نظام ارجاع و پزشک خانواده، بتوانیم مراجعات را به گونهای منطقی ساماندهی کنیم. به این ترتیب، امکان تداوم ارائه خدمات رایگان و متنوع و همچنین توسعه کمی و کیفی آنها، فراهم خواهد شد.
اجرای نظام ارجاع
او با بیان اینکه اجرای نظام ارجاع و پزشک خانواده سالها پیش از سوی وزارت بهداشت کلید خورده و اکنون نیز درحال اجرا است، گفت: اما به ورژن نهایی مطلوب خود نرسیده است. اگرچه بخشی از مراجعات به متخصصان از طریق سیستم ارجاع انجام میشود؛ اما مسیر مراجعه مستقیم به متخصص هنوز بهطور کامل بسته نشده است. این مسئله سبب میشود بیماران به متخصصان متعددی در سیستم تأمیناجتماعی مراجعه کنند و منابع سازمان به شکلی بهینه هزینه نشود.
معاون درمان ادارهکل درمان استان تهران ادامه داد: اخیرا وزارت بهداشت بار دیگر اقداماتی را در این زمینه آغاز کرده است و ما نیز در بیمارستان اسلامشهر، اجرای نسخه صفر3 را شروع کردهایم. لازم به یادآوری است که در محدوده شهرستان اسلامشهر، تنها بیمارستان با تعرفه دولتی، بیمارستان تأمیناجتماعی امام رضا(ع) اسلامشهر است و در این شهر تنها یک بیمارستان خصوصی فعالیت دارد. بنابراین، اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع بر عهده ما خواهد بود. از این رو، همکاری نزدیکی با دانشگاه داریم و جلسات فشردهای را در این خصوص برگزار میکنیم.
شاهعباسی اضافه کرد: انشاءالله این کار نقطه شروع خوبی باشد. اگر بتوانیم آن را موفق اجرا کنیم و نتیجه خوبی بگیرد، در همه مراکز به اجرا درمیآید. کلید آن زده شده و درحال انجام است. با اجرای نسخهی «صفر3» بیمار به پزشک خانواده خود مراجعه میکند و در صورت نیاز به ویزیت تخصصی از طریق نظام ارجاع، به پزشک سطح دو ارجاع داده میشود و بازخورد اقدامات درمانی تخصصی به پزشک معالج اولیه بازمیگردد.
چالشهای حوزه درمان
وی درشرح مهمترین چالشهای حوزه درمان، گفت: به نظر میرسد، مهمترین چالش پیش رو، موضوع نقدینگی باشد. مشکلات اقتصادی کشور بر کسی پوشیده نیست؛ ما درگیر جنگی ناجوانمردانه، تحریمهای ظالمانه و محاصره اقتصادی هستیم که بهطور معمول برعملکرد ما نیز تاثیرگذار است. بهویژه در شرایطی که خدمات را به صورت کاملا رایگان ارائه میدهیم.
معاون درمان ادارهکل درمان استان تهران افزود: از سوی دیگر با توجه به شرایط تورمی، در عمل مشاهده میشود که شمار مراجعان به مراکز درمانی تأمیناجتماعی افزایش یافته و این روند سیر صعودی دارد. در چنین وضعیتی ناگزیریم ضمن مدیریت بهینه منابع، خدمات خود را به شکلی منطقی، کارشناسی شده و متناسب با نیاز و صرفهوصلاح سازمان توسعه دهیم.
شاهعباسی یکی دیگر از مسائل حوزه درمان را مربوط به جذب نیروی انسانی برشمرد و گفت: درحال حاضر جذب نیروهای پرستاری با دشواریهای مواجه شده است. هرچند در زمینه پزشکان، گشایشهای حاصل شده و همکاران متخصص در رشتههای مختلف، حسب نیاز، جذب و مشغول به خدمت شدهاند؛ اما در بخش پرستاری همچنان نیازمند جذب نیروهای بیشتری هستیم.
او اضافه کرد: هماهنگیهای لازم در این زمینه در حال انجام است و سازمان برنامهریزی کرده تا از طریق برگزاری آزمونهای استخدامی، نسبت به تأمین نیرو اقدام کند. در برخی مواقع، همزمان برگزاری آزمون استخدام با وزارت بهداشت، فضای رقابتی را ایجاد میکند و نیروها ممکن است به دلایل مختلف دانشگاه را ترجیح دهند.
معاون درمان ادارهکل درمان استان تهران ادامه داد: از سوی دیگر در بازار کار پرستاری، علاوه بر کمبود نیرو، با پدیدههایی مانند مهاجرت برخی پرستاران، بازنشستگی گروهی و ترک کار تعدادی دیگر به دلیل مسائلی چون جنگ و کرونا، مواجه هستیم که مزید بر علت شده است. این مسائل بهطور معمول در هر جامعه کارگری بهچشم میخورد.
شاهعباسی افزود: به نظر میرسد امسال باید در حوزه جذب نیرو، اقدامات جدیتری انجام دهیم؛ اصلاح و ارتقای تعرفهها بهعنوان یکی از اولویتهای همیشگی باید پیگیری شود تا نیروهای موجود دلگرم شده با شرایط کاری خود را وفق دهند، پای کار بمانند و به ارائه خدمات ادامه دهند.
برنامههای آتی
وی با اعلام اینکه اولویت برنامههای ما بر سه محور اصلی متمرکز است، افزود: بهبود کیفیت خدمات، مدیریت بهینه منابع و ارتقای مستمر سطح ارائه خدمات از جمله راهبردهایی مدیریتی این ادارهکل بهشمار میرود. همچنین در مراکزی که امکانپذیر باشد، به دنبال افزایش تنوع تخصصها و گسترش دامنهی خدماتی هستیم که ارائه میدهیم.