تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
به گزارش تأمین ۲۴، امروز چهارشنبه ۲۴ تیرماه مصادف با ششمین روز هفته تأمین اجتماعی است. امروز به نام صیانت از ذخایر بیننسلی تأمین اجتماعی با اصلاح قوانین و مقررات نامگذاری شده است، مسألهای که میتواند بزرگترین اقدام این نهاد بیمهگر برای صیانت از اموال و ذخایر بیمهشدگان به شمار رود تا با حفظ این ذخایر، از نسل امروز به نسلهای آینده انتقال داده شود و این سازمان بیننسلی برای همه نسلهای امروز و فرداها ماندگار بماند.
این سازمان بدون اتکا به حتی یک ریال بودجه دولتی، همه منابع و ذخایر خود را از محل حقبیمههای پرداختی کارگران و کارفرمایان با جمعیت حدود ۱۷ میلیون نفر در یک میلیون و ۴۰۰ هزار کارگاه مشمول تأمین میکند و موظف است این امانت را با صیانت کامل، نسل به نسل به آیندگان منتقل کند. اهمیت صیانت از ذخایر بیننسلی، نقش اصلاح قوانین در این مسیر و اقدامات انجامشده توسط سازمان میتواند تحولاتی را در حوزههای مختلف بیمهای، درمانی و بازنشستگی ایجاد کند.
در همین ارتباط میتوان ادعا کرد که اصلاح قوانین و مقررات در حوزههای مختلف سازمان تأمین اجتماعی میتواند سپری قوی برای حفاظت از ذخایر ۴۷ میلیون بیمهشده محسوب شود. البته در این مسیر تأمین اجتماعی بدون بودجه دولتی باید بتواند به شکلی اثربخش از منابع بیننسلی برای استفاده همه نسلها در مسیری درست صیانت کند.
انتقال سرمایهها و ذخایر از نسلی به نسل دیگر به عنوان یکی از نیازهای ضروری در این سازمان بیننسلی به شمار میرود که باید در ماندگاری این سرمایهها تلاش شود، البته که ضرورت اصلی در این حوزه، بهروزرسانی قوانین برای حفظ امانت بیمهشدگان امروز و مستمریبگیران و بازنشستگان آینده است.
حال باید گفت که حتی پایداری مالی در بزرگترین سازمان بیمهای کشور میتواند با اصلاح ساختار و بهروزرسانی قوانین و مقررات تحقق یابد. گامهای تأمین اجتماعی برای انتقال ذخایر به نسلهای آینده در این مسیر بسیار مؤثر بوده اما همچنان نیاز است که در راستای صیانت از این اموال تلاش بیشتری انجام شود.
مستقل از بودجه دولت
سازمان تأمین اجتماعی با بیش از 7 دهه فعالیت، همواره بر اساس اصل بیمهای و نهادی غیردولتی بدون بودجه و منابع دولتی اداره شده است. منابع این سازمان از سه سهم کارگر، کارفرما و دولت تأمین میشود و به هیچوجه بخشی از بودجه عمومی کشور محسوب نمیشود. این منابع به عنوان امانت و سرمایه اصلی میلیونها خانواده ایرانی است که در طول سالها برای روزهای پیری، بیماری، بیکاری و ازکارافتادگی خود پسانداز کردهاند.
بر اساس اصول حاکم بر این سازمان بزرگ بیمهگر، دولت تنها یکی از شرکای اجتماعی است و مالک مطلق این منابع محسوب نمیشود. به همین دلیل، صیانت از این ذخایر و انتقال آن به نسلهای آینده، یک تکلیف قانونی و اخلاقی برای همه ارکان حاکمیتی و مدیریتی سازمان محسوب میشود.
نقش اصلاح قوانین در صیانت از ذخایر بیننسلی
در سالهای اخیر، بحث اصلاح نظام تأمین اجتماعی با هدف شفافسازی، یکپارچهسازی و بهبود کارایی به یکی از محورهای اصلی گفتمان کارشناسی تبدیل شده است. اما سؤال اساسی این است که آیا اصلاح قوانین میتواند به صیانت از ذخایر بیننسلی کمک کند؟
در این بخش ضرورت پایداری مالی به عنوان یکی از ملاکهای اصلی به حساب میآید. با توجه به تغییرات جمعیتی، افزایش امید به زندگی و کاهش نرخ رشد جمعیت، نظامهای تأمین اجتماعی در سراسر جهان با چالش پایداری بیننسلی مواجه هستند. اصلاح قوانین میتواند با بهبود نسبت پشتیبانی یعنی تعداد بیمهپردازان به مستمریبگیران و بهینهسازی هزینهها، به بقای بلندمدت این سازمان کمک کند.
از سویی دیگر، یکی دیگر از مسیرهای حفظ و صیانت از اموال و ذخایر بیمهشدگان به شفافسازی و جلوگیری از انحراف منابع مربوط میشود. بر اساس نگرانیهای مطرحشده از سوی تشکلهای کارگری، هرگونه تغییر در قوانین باید با هدف تقویت استقلال سازمان تأمین اجتماعی و مصونسازی منابع از بودجه عمومی انجام شود. تجربه نشان داده که هر جا دولتها بر صندوقهای بیمهای تسلط یافتهاند، نتیجه آن کاهش استقلال، تأخیر در پرداختها و تضعیف خدمات بوده است.
حفظ اصل سهجانبهگرایی دیگر مسیرهای مهم در راستای صیانت از ذخایر بیننسلی در سازمان تأمین اجتماعی به شمار میرود. اصل سهسهجانبهگرایی یعنی مشارکت کارگر، کارفرما و دولت، یکی از ارکان مشروعیت و پایداری تأمین اجتماعی است. هرگونه اصلاح قوانین باید با نظر مؤثر نمایندگان کارگران و کارفرمایان همراه باشد و نباید به حاشیهراندن این گروهها منجر شود. مشارکت واقعی شرکای اجتماعی در تصمیمسازی، خود یک ابزار صیانت از منابع محسوب میشود.
برنامههای صیانت از ذخایر
سازمان تأمین اجتماعی در سالهای اخیر گامهای متعددی برای حفظ و ارتقای پایداری منابع پایدار خود برداشته است. یکی از این برنامههای راهبردی در راستای اقدام تأثیر بر صیانت از ذخایر بیننسلی،
هوشمندسازی و تحول دیجیتال، کاهش هزینههای اداری، افزایش دقت در محاسبات و جلوگیری از خطاهای انسانی و تخلفات است.
البته یکپارچهسازی قوانین و بخشنامهها، شفافسازی فرآیندها و کاهش هزینههای تفسیر و اجرا، مبارزه با فرار مالیاتی و بیمهای افزایش وصولیها و جلوگیری از کسری منابع، ارتقای خدمات درمانی و پیشگیری کاهش هزینههای بلندمدت درمان از طریق سلامتمحوری و شفافسازی مالی و گزارشدهی منظم افزایش اعتماد عمومی و امکان نظارت مؤثر ذینفعان از دیگر برنامههای موثر در زمینه صیانت از اموال و ذخایر بیمهشدگان محسوب میشود.
منافع صیانت از ذخایر بیننسلی
صیانت موفق از ذخایر بیننسلی، منافع گستردهای برای همه گروههای مشمول به همراه دارد. برای بیمهشدگان و مستمریبگیران فعلی، تضمین پرداخت بهموقع مستمریها و تعهدات در کوتاهمدت و بلندمدت، ارتقای کیفیت خدمات درمانی از طریق تخصیص بهینه منابع و حفظ قدرت خرید مستمریها از طریق مدیریت هوشمندانه منابع از جمله موارد منفعت این اقدام برنامهراهبردی در سازمان تأمین اجتماعی است.
البته برای نسلهای آینده نیز منافعی همچون انتقال یک سازمان پایدار به نسلهای بعدی، امکان بهرهمندی از خدمات بدون نیاز به افزایش فشار بر نسلهای جوان و حفظ عدالت بیننسلی و جلوگیری از انتقال بار سنگین تعهدات به آیندگان به دنبال دارد.
منفعت صیانت از اموال بیمهشدگان برای اقتصاد کشور نیز کاهش وابستگی به بودجه عمومی و جلوگیری از فشار بر منابع دولت و ایجاد ثبات در نظام تأمین اجتماعی به عنوان یکی از ارکان امنیت ملی میشود.
چالشها و هشدارها
با وجود اهمیت اصلاح قوانین و مقررات، نگرانیهای جدی نیز در مسیر صیانت از اموال و ذخایر بیمهشدگان وجود دارد. برخی کارشناسان و تشکلهای کارگری نسبت به برخی مشکلات و مسائل موجود در این سازمان به ویژه در بحث نداشتن بودجه عمومی و بدهیهای مزمن دولت و کارفرمایان تأمین اجتماعی هشدار دادهاند. به بیان ساده، باید از منابع سازمان به خوبی صیانت شود تا همچنان با ماهیت بیمهای به همه تعهدات خود عمل کند تا تأمین اجتماعی، استقلال مالی و حقوقی خود را حفظ کند.
بدهی سنگین دولت به تأمین اجتماعی (در مقیاس هزاران میلیارد تومان) نیز یکی از مهمترین موضوعات در راستای ایفای تعهدات در این سازمان بوده است. در چنین شرایطی، واگذاری اختیارات بیشتر به دولت، میتواند تهدیدی جدی برای صیانت از ذخایر باشد.
البته که سازمان تأمین اجتماعی به ویژه در سالهای اخیر برای صیانت از این اموال همه برنامههای راهبردی و عملیاتی خود را بکار گرفته است تا همچنان بتواند به عنوان صندوق و سازمان بیننسلی، برای همه نسلهای آینده این اموال را به بهترین شکل ممکن نگهداری کند.
مسئولیت ملی
صیانت از ذخایر بیننسلی سازمان تأمین اجتماعی، یک مسئولیت ملی و فرانسلی است که نیازمند اصلاح قوانین هوشمندانه، شفافسازی فرآیندها و تقویت نقش شرکای اجتماعی در این عرصه است.
سازمان تأمین اجتماعی بدون اتکا به بودجه دولتی، امانتدار بیش از ۴۷ میلیون نفر است و موظف است با مدیریت پایدار و حکمرانی شفاف، این امانت را به نسلهای آینده منتقل کند. هرگونه اصلاح قوانین باید با رعایت اصل سهجانبهگرایی، حفظ استقلال سازمان و مصونسازی منابع از بودجه عمومی همراه باشد تا بتواند ضمن پاسخگویی به نیازهای کنونی، پایداری و آرامش نسلهای آینده را نیز تضمین کند. در نهایت، تأمین اجتماعی پایدار، در سایه صیانت از امانت نسلها و مشارکت واقعی همه ذینفعان تحقق خواهد یافت.
