تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
به گزارش تأمین ۲۴؛ هفته تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ با شعار «تأمین اجتماعی: تحول هوشمند، پویایی، پایداری» آغاز شده است و امروز ۲۰ تیرماه به عنوان دومین روز هفته تأمین اجتماعی به موضوع «تحول و توسعه با مشارکت شرکای اجتماعی و کارکنان» اختصاص یافت.
در همین رابطه، نقش شرکای اجتماعی در توسعه پایدار تأمین اجتماعی در راستای استمرار همه خدمات خود به گروههای مشمول برای همگان روشن است؛ از سویی دیگر، کارکنان فعال در این سازمان بزرگ بیمهای به عنوان موتور محرک برنامههای تحولآفرین و توسعهمحور در این نهاد محسوب میشوند.
حال شاید بتوان گفت که ارتباط مؤثر با شرکای اجتماعی میتواند سازمان تأمین اجتماعی را به سیاستها و هدفگذاریها برای نسل امروز و آینده این سازمان بیننسلی بیشتر نزدیک کند و همچنین در این راه، تجربههای موفق سازمان تأمین اجتماعی را رقم خواهد زد.
از طرفی دیگر، مردمیسازی خدمات تحت عنوان راهبردی مهم و اساسی برای پاسخگویی مناسب به همه مسائل مخاطبان و ذینفعان خواهد بود و حتی زمینههای مناسب برای ایجاد عدالت اجتماعی را برای همه افراد ذینفع فراهم میکند. به همین واسطه میتوان ادعا کرد که تحول همهجانبه با مشارکت کارکنان و شرکای اجتماعی امکانپذیر خواهد بود.
مفهوم شرکای اجتماعی و جایگاه آنان در تأمین اجتماعی
شرکای اجتماعی شامل گروههایی هستند که به طور مستقیم یا غیرمستقیم با نظام تأمین اجتماعی در ارتباط هستند، کارفرمایان و بیمهشدگان و تشکلهای صنفی مرتبط با آنها به عنوان این گروهها به شمار میروند. این گروهها نه تنها به عنوان ذینفعان اصلی خدمات، بلکه به عنوان عاملان تغییر و توسعه در نظر گرفته میشوند.
بر اساس سیاستهای کلی تأمین اجتماعی ابلاغی مقام معظم رهبری در سال ۱۴۰۱، تحقق اهدافی مانند استقرار نظام فراگیر تأمین اجتماعی و تأمین عدالت اجتماعی، نیازمند طراحی الگوی اجرایی مبتنی بر مشارکت نهادهای مردمی و بخش خصوصی است، بدون آنکه از مسئولیت اصلی دولت کاسته شود. در چنین شرایطی شرکای اجتماعی میتوانند در این نقش بسیار کارساز و موثر باشند.
نقش شرکای اجتماعی در اقدامات تحولآفرین
شرکای اجتماعی در راستای برنامهها و اقدامات تحولآفرین و توسعهای به ویژه در بخش خدماترسانی به همه بیمهشدگان و مستمریبگیران تحت پوشش در سازمان تأمین اجتماعی نقشآفرینی مهمی میتوانند داشته باشند که برخی از این برنامههای راهبردی میتواند شامل مشارکت در تصمیمگیری و سیاستگذاری،نظارت و ارتقای شفافیت، اجرای برنامههای آموزشی و ترویجی و برونسپاری خدمات و واگذاری مسئولیتها میشود.
براساس اطلاعات موجود، سازمان تأمین اجتماعی با موضوع مشارکت در تصمیمگیری و سیاستگذاری برنامهها و اهدافی را دنبال میکند. طبق برخی آمارها و اطلاعات، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی نیز الگویی را طراحی کرده که بر اساس آن، نهادهای مردمی میتوانند در چهار ساحت «تصمیمگیری»، «نظارت»، «مطالبهگری» و «اجرا» نقش فعال ایفا کنند. این الگو به شرکای اجتماعی امکان میدهد در تدوین قوانین و مقررات مرتبط با بیمه، حمایت و امداد مشارکت داشته باشند و نیازهای واقعی جامعه را به نظام تصمیمگیری منتقل کنند.
همچنین در حوزه نظارت و ارتقای شفافیت نیز اقداماتی از سوی سازمان تأمین اجتماعی اجرایی میشود به گونهای که سازمان تأمین اجتماعی با اجرای طرحهایی همچون «نظام ارتباطی جامع»، بسترهای مناسبی برای ارتباط مؤثر با شرکای اجتماعی فراهم کرده است. این نظام با استفاده از رسانههای اجتماعی، نشریات، نمایشگاهها و مناسبتهای ملی، ضمن افزایش آگاهی شرکا، زمینه را برای نظارت آنان بر عملکرد سازمان فراهم میآورد.
اجرای برنامههای آموزشی و ترویجی نیز در این مسیر بسیار کارساز است. در همین زمینه میتوان گفت که یکی از موفقترین اقدامات در حوزه تعامل با شرکای اجتماعی، برگزاری کارگاههای بازآموزی در زمینه قوانین تأمین اجتماعی و کار است که از سالهای گذشته تاکنون آغاز شده و همچنان ادامه دارد. این کارگاهها با هدف ارتقای دانش کارفرمایان و بیمهشدگان و قدردانی از کارفرمایان منتخب، به بهبود روابط و افزایش رضایت منجر شده است.
برونسپاری خدمات و واگذاری مسئولیتها نیز یکی از مسیرهای پیشرو به شمار میرود. سازمان تأمین اجتماعی از سالهای گذشته ایده برونسپاری برخی خدمات را مطرح کرده است. این اقدام با هدف کاهش هزینههای اداری، تسریع در رسیدگی به امور بیمهشدگان و افزایش رضایت شرکای اجتماعی انجام گرفت و چارچوب آن توسط شورای عالی تأمین اجتماعی تصویب شد.
نقش کارکنان سازمان در برنامههای تحولآفرین
کارکنان سازمان تأمین اجتماعی، نه تنها مجریان اصلی برنامهها، بلکه سرمایههای راهبردی برای تحول پایدار به شمار میروند. نقش آنان در محورهایی همچون بهبود فرآیندهای داخلی، توسعه خدمات الکترونیک و پاسخگویی و تعامل با بیمهشدگان قابل بررسی است.
کارکنان سازمان تأمین اجتماعی در مسیر بهبود فرآیندهای داخلی میتوانند برنامههای موثری داشته باشند. در حال حاضر یکی از چالشهای اساسی، تعدد و پیچیدگی بخشنامهها، قوانین و مقررات بوده است. مدیریت سازمان با مشارکت و همراهی کارکنان متخصص بخشهای مختلف سازمان با تشکیل شورای تدوین و ۴۰ کارگروه تخصصی، موفق به خلاصهسازی و یکپارچهسازی این بخشنامهها کرده است که این مسأله میتواند گامی بزرگ در راستای شفافیتبخشی و افزایش کارایی تلقی شود.
همچنین در حوزه توسعه خدمات الکترونیک (تحول دیجیتال) نیز برنامهریزی و اقداماتی از سوی مدیریت سازمان تأمین اجتماعی در حال اجرا و برنامهریزی دقیق است. در همین ارتباط چشمانداز سازمان تأمین اجتماعی، کاهش مراجعات حضوری و ارائه خدمات مبتنی بر اینترنت است. کارکنان فناوری اطلاعات با مشورت با خبرگان، بستههای خدماتی را به صورت آزمایشی در شعب منتخب اجرا و پس از بهبود، به کل کشور تسری دادند. این خدمات با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شده و گامی مؤثر در تحول دیجیتال محسوب میشود.
پاسخگویی و تعامل با بیمهشدگان یکی ديگر از مسیرهای ارتباطی بین کارکنان سازمان تأمین اجتماعی و همه ذینفعان به شمار میرود. کارکنان سازمان در حوادث غیرمترقبه مانند حادثه معدن یورت و آتشسوزی پلاسکو، با اقدامات هماهنگ و ارتباط مؤثر با شرکای اجتماعی، نقش خود را در بحرانها به خوبی ایفا کردند و مورد تقدیر شرکای اجتماعی قرار گرفتند.
فعالیتهای عملی شرکای اجتماعی و کارکنان در مسیر تحول
فعالیتها و اقدامات تحولآفرین در بخش شرکای اجتماعی میتواند شامل مشارکت در کارگروههای تدوین قوانین و آییننامهها، نظارت بر عملکرد سازمان و ارائه بازخورد از طریق نظام ارتباطی جامع، شرکت در کارگاههای آموزشی و ارتقای دانش بیمهای و همکاری در طرحهای حمایتی مانند پوشش بیمهای خانوارهای زنان سرپرست خانوار با همکاری کمیته امداد و بهزیستی میشود.
همچنین در بخش کارکنان سازمان تأمین اجتماعی میتوان به برخی از این فعالیتها همچون اجرای طرحهای تحول دیجیتال و توسعه خدمات الکترونیک، یکپارچهسازی و شفافسازی قوانین و بخشنامهها، آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی برای ارتقای کیفیت خدمات و پاسخگویی سریع در بحرانها و حفظ اعتماد عمومی اشاره کرد.
آیا شرکای اجتماعی و کارکنان میتوانند به تحول پایدار کمک کنند؟
به طور حتم، تحول همهجانبه در سازمان تأمین اجتماعی به عنوان بزرگترین نهاد بیمهگر کشور با همکاری و همراهی همه شرکای اجتماعی و کارکنان این سازمان امکانپذیر خواهد بود.
تجربههای موفق داخلی و بینالمللی نشان میدهد، مشارکت فعال ذینفعان، رکن اساسی تحول در نظامهای تأمین اجتماعی است. الگوهای موجود حاکی از این است که مشارکت مردمی در کنار حفظ مسئولیت دولت، میتواند به بهبود کارایی، کاهش هزینهها و افزایش عدالت اجتماعی منجر شود.
همچنین میتوان ادعا کرد، استفاده غیرابزاری از شهروندان و مشارکت آنان در اقدامات اجرایی به عنوان مقوله محوری میتواند نتایج مثبتی را به دنبال داشته باشد که در نهایت منجر به تقویت تصمیمگیری توسط نهادهای مردمی و پاسخگویی به مطالبات عمومی میشود.
از سوی دیگر، اقدامات سازمان تأمین اجتماعی در حوزه برونسپاری، توسعه ارتباطات و توانمندسازی کارکنان، همگی گواه بر این است که همکاری تنگاتنگ بین شرکای اجتماعی و کارکنان، نه تنها امکانپذیر، بلکه ضروری و ثمربخش است. تحقق شعار امسال یعنی «تحول هوشمند، پویایی، پایداری» در گرو بهرهگیری از ظرفیتهای این دو گروه راهبردی است.
تحول و توسعه سازمان تأمین اجتماعی، یک پروژه یکجانبه نیست؛ بلکه فرآیندی مشارکتی است که در آن شرکای اجتماعی به عنوان بازوان نظارتی و اجرایی و کارکنان به عنوان موتورهای محرک تغییر، نقشآفرینی میکنند.
برای تحقق این هدف، پیشنهاداتی همچون تقویت نظام ارتباطی جامع و بهروزرسانی مستمر آن برای جلب مشارکت بیشتر شرکای اجتماعی، تشکیل کارگروههای تخصصی مشترک با حضور نمایندگان کارکنان، کارفرمایان و بیمهشدگان برای تدوین برنامههای تحول، سرمایهگذاری بر آموزش کارکنان به عنوان پیشنیاز تحول دیجیتال و بهبود خدمات و در نهایت شفافسازی فرآیندهای مالی و اجرایی با مشارکت نهادهای نظارتی مردمی ارائه میشود.
در نهایت میتوان ادعا کرد: تأمین اجتماعیِ پایدار و ماندگار برای همه نسلهای امروز و فردا، در سایه همبستگی ملی و مشارکت همه ارکان جامعه همچون شرکای اجتماعی و حتی کارکنان این سازمان بزرگ بیمهگر محقق خواهد شد.
