یکی از حساسترینمشاغل در دفاتر تجاری، تولیدی و خدماتی و در مجموع بنگاههای اقتصادی، شغل حسابدار حقوق و بیمه تامین اجتماعی است که با مسائل مختلفی در حوزه کار و تامین اجتماعی مرتبط و درگیر است. این شغل ارتباط کاری مستقیمی با نیروی انسانی و کارگران دارد و این امر حساسیت و اهمیت موضوع را بیشتر می کند.به همین خاطر نیز کارشناس مربوطه باید از قوانین و مقررات مربوط به کار و تامین اجتماعی و مالیات در حد مورد نیاز مطلع و آگاه باشد.
حسابدار حقوق و دستمزد و تامین اجتماعی بعضا می تواند سرنوشت یک بنگاه اقتصادی را تعیین کند، یک اشتباه کوچک در این شغل می تواند شیرازه کار یک موسسه را دگرگون سازد. به خاطر همین شاغلین در این پست ها باید حتما از تبحر، سواد و تجربه کاری در این زمینه برخوردار باشند.
اطلاعات و معلومات این کارشناسان باید در حدی باشد که امورات زیر را پاسخگو بوده و پوشش دهد:
الف- بخش حقوق و دستمزد: آشنایی با قرارداد کار، انواع قرارداد کار(دائم، مدت موقت و کار معین)، موارد تعلیق و خاتمه قرارداد کار، موارد فسخ قانونی و غیر قانونی قرارداد کار، تکالیف کارفرما در مورد پرداخت به موقع حقوق و دستمزد کارگر، زمان پرداخت حقوق طبق مقررات کارگاه، آشنایی با حقوق مبنا و پایه و حداقل حقوق، آشنایی با حقوق و حق السعی و جبران خدمات و اجزاء آن، مزایای مرتبط با حقوق مثل: مزایای به تبع شغل(سختی کار، حق مدیریت و سرپرستی، حق جذب و..) ، مزد شغل مزد سنوات، مزایای رفاهی (حق مسکن و بن کارگری، عائله مندی و حق تاهل)، مزایای انگیزشی(انواع پاداش ها بهره وری کارانه، پاداش افزایش تولید و..)، فوق العاده های شغل( اضافه کار، شب کاری، نوبت کاری، ماموریت و فوق العاده ماموریت، فوق العاده تعطیلات رسمی، جمعه کاری)؛ آشنایی با مقررات عیدی و حق سنوات کارکنان، آشنایی با انواع مرخصی ها(مرخصی استحقاقی، مرخصی استعلاجی، مرخصی زایمان، مرخصی بدون حقوق، مرخصی اتفاقات زندگی، مرخصی روزانه، مرخصی حج واجب)؛ آشنایی با چگونگی بازخرید مرخصی های استفاده نشده، نحوه شکایت و دادرسی در قانون کار، انجمن های صنفی کارگری و کارفرمایی در حد ضرورت .
ب- تامین اجتماعی: آشنایی کلی با سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات آن، وجوب و ضرورت بیمه کارکنان، نرخ حق بیمه هر کارگر، سهم حق بیمه کارگر و کارفرما، نحوه و مهلت پرداخت حق بیمه، چگونگی کار با سیستم و سامانه تامین اجتماعی(www.eservice.tamin.ir) در مورد بارگزاری لیست کارکنان و پرداخت و واریز حق بیمه کارکنان، جرایم بیمه ای در صورت تاخیر در پرداخت حق بیمه، نحوه اعلام ترک کار و یا شروع اشتغال جدید، آشنایی با سیستم بازرسی و نقش آن به عنوان بازوی شناسی کارگران در تامین اجتماعی و این که این افراد ضابط دادگستری محسوب می شوند، چگونگی اعتراض به بدهی های بیمه ای، انواع بدهی برآوردی و قطعی، انواع ابلاغ شامل ابلاغیه، اخطاریه، اجرائیه، ابزارهای وصول حق بیمه توسط سازمان تامین اجتماعی، آشنایی با قراردادهای پیمانکاری و حق بیمه آنها، حسابرسی از دفاتر قانونی، تنظیم درست و بدون اشتباه دفاتر قانونی، انواع بیمه در سازمان، خدمات سازمان تامین اجتماعی وشرایط احراز حمایتهای بیمه ای، بیمه بیکاری و شرایط آن.
ج-مالیات: مالیات تکلیفی کارکنان، معافیت های مالیاتی در حقوق کارگران و نرخ و درصدهاي مربوط به مالیات کارکنان در صورت حقوق بیشتر از معافیت، چگونگی تنظیم اظهارنامه مالیاتی، جرایم مالیاتی در صورت عدم ارسال اظهارنامه مالیاتی و نپرداختن مالیات مربوط به کارکنان مشمول، نحوه اعتراض به مبالغ مالیاتی اعلامی، آشنایی با سامانه مالیاتی و...
علاوه بر موارد فوق، یک کارشناس این حوزه لازم است موارد زیر را در نظر داشته و رعایت نماید:
۱-اطلاعات وی باید همواره بروز باشد و از آخرین مقررات مربوط به این شغل با خبر بوده و اخبار این حوزه را دنبال کند.
مقررات حوزه کار و تامین اجتماعی و مالیاتی همواره با توجه به شرایط اقتصادی، مالی، اجتماعی و حتی سیاسی در جال تغییر است، پیگیری این تغییرات از ضروریات کاری یک کارشناس حوزه نیروی انسانی محسوب می شود.
۲-آشنایی کافی از مجموعه کاری یا کارگاهی که درآن مشغول به کار است از دیگر ضروریات این شغل است. آشنایی کامل با مقررات و ضوابط کاری کارگاه و حقوق عرفی کارگران از دیگر نیازهای این حوزه است. برای موفقیت در این شغل حتما باید کارشناس از نحوه تشکیلات، طبقه بندی شغلی، شرایط احراز شغل، سیستم مدیریت، نحوه ارتقا شغلی، آئين نامه های انضباطي و مقررات حفاظت فنی و بهداشت کار در حد مورد نیاز، انجمن های کارگری در کارگاهی که در آن مشغول به کار است و....اطلاع مکفی داشته باشد.
۳- دادن راهکارهای مناسب و عملی برای بهبود عملکرد و افزایش بهره وری کارکنان از مواردی است که یک کارشناس خوب را نسبت به سایرین برتری بخشیده و برجسته می کند. کارشناسانی که همواره برای بهبود شرایط کاری کارکنان، رفاه کارگران، احساس مسؤلیت نسبت به مشکلات آنها و راهنمایی درست کارکنان تلاش می کنند افرادی هستند که در کار خود موفق هستند و مورد احترام و ستایش دیگران نیز قرار می گیرند. برخوردهای سلبی و نه جذبی با نیروی کار از ناحیه یک کارشناس حوزه کار و تامین اجتماعی نگاه عمومی را نسبت به او منفی می سازد.
یک کارشناس خوب باید با کارکنانی که مراجعه می کنند و سوالی دارند یا مشکلی در کار خود دارند به خوبی و شایستگی برخورد کرده و همواره شان خود و همکار را حفظ نماید. روحیه خوب و با نشاط و برخورد محترمانه با مراجعه کننده از ابزارهای کاری یک کارشناس با تجربه و خوب است.
۴- یک کارشناس حوزه کار و تامین اجتماعی یک واسط خوب است. کسی که مشکلات کارکنان را به کارفرما و روسای خود منتقل می کند و سعی دارد بین مسائل کاری کارگران و خواسته های کارفرما در صورت بروز اختلاف میانجیگری کرده و به ایجاد تفاهم بین آنها کمک کند. این ویژگی یک کارشناس خوب را از کارشناسان بی تفاوت و بی انگیزه متمایز می سازد.
