تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: دریافت کمکهزینۀ کفنودفن بهصورت غیرحضوری، مستثنی بودن تکفل زنان خانهدار مستمریبگیر از سوی فرزند، عدم تکفل والد تحت پوشش سایر بیمهها از سوی بیمهشدۀ تأمیناجتماعی، و شروط تعلق حق اولاد و یا کمکهزینۀ عائلهمندی به بازنشستۀ زن.
در تاریخ ۱ آذر ۱۴۰۲ از کارگاه تراشکاری اخراج شدهام، اما کارفرما حق بیمۀ مهرماه و آبانماه من را پرداخت نکرده است. با توجه به اینکه مدارکی دارم مبنی براینکه در دو ماه مذکور در کارگاه شاغل بودهام و حقوق دریافت کردهام، آیا میتوانم از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کنم؟
در سنوات قبل اگر بین سابقۀ احرازشدۀ بیمهشدۀ بیکار و تاریخ اخراج او فاصله زیادی ایجاد میشد، برقراری بیمۀ بیکاری ممکن نبود، اما اخیراً سازمان تأمین اجتماعی در راستای مساعدت به بیمهشدگان اعلام کرده؛ چنانچه بین سابقۀ احرازشدۀ بیمهشده و تاریخ اخراج او حداکثر یک ماه فاصله باشد، شعبۀ تأمین اجتماعی به استناد رأی مراجع ادارۀ کار، قرارداد کار بیمهشده و یا تاریخ بیکاری مندرج در معرفینامۀ ادارۀ کار، نسبت به محاسبه و مطالبۀ حق بیمه با فاصلۀ ایجادشده اقدام میکند. بعد از وصول یا قطعی شدن آن، مدت مذکور به سابقۀ بیمهشدۀ افزوده شده و مقرری بیمۀ بیکاری برقرار میشود. حال اگر فاصله بین آخرین سابقۀ پرداخت حق بیمۀ بیمهشده و تاریخ اخراج او بیش از یک ماه (مثل شما) باشد، بیمهشده ابتدا باید بر اساس بخشنامه (رسیدگی به ادعای سابقۀ بیمهشدگان) با ارائۀ مدارک و مستندات موجود، با مراجعه به واحد نامنویسی شعبۀ تأمین اجتماعی و تکمیل فرم مربوطه، درخواست بررسی سابقه کند. چنانچه بعد از طی مراحل قانونی، سابقۀ مورد ادعای بیمهشده احراز و حق بیمۀ دورۀ مربوطه وصول و یا قطعی شود، بیمهشده میتواند از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کند.
بیمهشدۀ شاغل در یک کارخانۀ قطعهسازی لوازم اتومبیل هستم. پدرم از دنیا رفته و مادرم ۵۴ سال و ششماه دارد. او بیمهشدۀ زنان خانهدار(بدون درمان) است. آیا میتوانم ایشان را که بیمهشدۀ تأمین اجتماعی است تحت تکفل خود قراردهم تا از خدمات درمانی سازمان تأمین اجتماعی بهرهمند شود؟
والدین بیمهشده در صورتی مجاز هستند تحت تکفل فرزندان خود قرار گیرند که بیمهشده و یا مستمریبگیر تأمین اجتماعی نباشند. البته طبق بخشنامۀ جدید، بیمهشدگان زنان خانهدار از این قاعده مستثنی شدهاند. چون سن مادرتان کمتر از سقف سنی مجاز است، پس از ششماه که به ۵۵ سال تمام برسد چنانچه تحتکفالت بودن او توسط شما از سوی بازرس فنی شعبه احراز شود، میتواند تحت تکفل شما قرار گیرد و از خدمات درمانی سازمان تأمین اجتماعی استفاده کند.
برای ارائۀ تقاضای تحت تکفل قراردادن پدرم، شعبۀ تأمین اجتماعی از پذیرش حضوری درخواست من برای این کار خودداری و اعلام میکند باید از طریق سامانۀ خدمات غیرحضوری اقدام کنم. چرا اینطور است؟
اقدام شعبه طبق مقررات جاری است. سازمان تأمین اجتماعی اخیراً اعلام کرده درخواست کفالت والدین و شوهر بیمهشدۀ زن و فرزند مذکر ازکارافتاده، صرفاً بهصورت غیرحضوری و از طریق سامانه (es.tamin.ir) انجام میگیرد. شعب مربوطه از پذیرش حضوری منع شدهاند، اما چنانچه درخواست کفالت بعد از فوت بیمهشدۀ اصلی باشد، بهصورت حضوری و غیرحضوری انجام میگیرد.
مالک یک ساختمان ویلایی قدیمی هستم و تصمیم دارم با تخریب آن آپارتمان چندطبقه بسازم. قبل از شروع عملیات ساختمانی، در زمان تخریب ملک، برای کارگری که با لودر کار میکرد حادثهای رخ داد. بلافاصله او را جهت اقدامات اولیه به مرکز درمانی انتقال دادیم. با توجه به در دست اقدام بودن اخذ پروانۀ ساخت آپارتمان و اینکه کارگر حادثهدیده، بیمهشدۀ کارگر ساختمانی است، آیا حوادث زمان تخریب ساختمان برای کارگر ساختمانی ناشی از کار تلقی میشود؟
بله، در مواردی که انجام کار ساختمانی مستلزم اخذ پروانه از مراجع مربوطه است، اما مالک ساختمان هنوز نسبت به اخذ یا تمدید آن اقدام نکرده، اگر برای بیمهشدۀ کارگر ساختمانی دارای کارت مهارت فنی که تا تاریخ حادثه نسبت به پرداخت حق بیمۀ مربوطه اقدام کرده، در حین کار اعم از ایجاد، توسعه ساختمان، تجدید بنا، تعمیرات اساسی و یا تخریب (مثل ملک شما) حادثهای رخ دهد، پس از اینکه در مهلت مقرر گزارش حادثه توسط مالک به تأمین اجتماعی اعلام شود بررسی حادثۀ ناشی از کار در زمان تخریب ساختمان امکانپذیر است.
طبق نظریۀ کمیسیون پزشکی تأمیناجتماعی به علت حادثۀ ناشی از کار، ازکارافتادۀ کلی شدهام و قرار است مستمری ازکارافتادگی کلی برای من برقرار شود. با توجه به اینکه متأهل و دارای سه فرزند هستم، چون همسرم شاغل است آیا غیر از حق اولاد، کمکهزینۀ عائلهمندی نیز به من تعلق میگیرد؟
بله، داشتن همسر شاغل و یا مستمریبگیر، مانع از پرداخت کمکهزینۀ عائلهمندی به مستمریبگیر مرد نمیشود.
بعد از دو ماه و اندی که سابقۀ من به ۲۰ سال تمام میرسد، تصمیم دارم با ۶۱ سال سن درخواست بازنشستگی کنم. همچنین سه فرزند دارم که دو نفرشان فرزند حقیقی و سومی یک پسر ۱۰ ساله و فرزندخواندهام است. آیا به فرزندخوانده نیز حق اولاد تعلق میگیرد؟ ضمناً اگر من قبل از پایان امسال تقاضای بازنشستگی کنم، مشمول افزایش حقوق سال آینده (موضوع مادۀ ۹۶ قانون تأمین اجتماعی) خواهم بود؟
در اجرای قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب سال ۱۳۹۲ مجلس شورای اسلامی، کودک و نوجوان تحت سرپرستی بیمهشدگان و مستمریبگیران جزء عائلۀ تحتتکفل آنان محسوب شده و از زمان قرار سرپرستی آزمایشی از کلیه حمایتهای مندرج در قانون تأمین اجتماعی از جمله حق اولاد مثل سایر فرزندان حقیقی برخوردار میشود. لازم به یادآوری است که قبلاً سقف پرداخت حق اولاد تا سه فرزند بود، اما سازمان تأمین اجتماعی طی بخشنامهای در اردیبهشتماه سال ۱۴۰۲ اعلام کرده در اجرای مادۀ (۷۳) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت محدودیت مربوط به پرداخت کمکهزینۀ اولاد حذف شده است. همچنین اگر طبق ضوابط مربوطه با تقاضای بازنشستگی شما قبل از پایان سال جاری موافقت شود در سال آتی مشمول افزایش مستمری موضوع مادۀ (۹۶) خواهید بود.
پدرم که مستمریبگیر تأمیناجتماعی بود فوت کرده؛ آیا برای دریافت کمکهزینۀ کفنودفن حتماً باید حضوری به شعبۀ تأمین اجتماعی مراجعه کنیم و اینکه میزان پرداختی آن چقدر است؟
در راستای کاهش مراجعات و افزایش رضایتمندی مخاطبان سازمان تأمین اجتماعی و توسعۀ خدمات غیرحضوری امکان بهرهگیری از بانکهای اطلاعاتی و برقراری ارتباط با سازمان ثبت احوال کشور در خصوص استعلام تاریخ فوت، فراهم شده است. در صورت فوت کلیۀ بیمهشدگان اصلی تأمین اجتماعی (به استثنای افرادی که در قالب و ضوابط مربوط به بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد بیمهشدهاند)، افرادی که در حال دریافت مقرری بیمۀ بیکاری هستند، فوت مستمریبگیر بازنشسته که از مستمری او دو درصد حق درمان کسر میشود، مستمریبگیر ازکارافتادۀ کلی و همچنین فوت همسر افراد واجد شرایط فوقالذکر، بازماندگان جهت دریافت کمکهزینۀ کفنودفن غیر از مراجعۀ حضوری به شعب و کارگزاریهای سازمان تأمین اجتماعی میتوانند از طریق درگاه خدمات غیرحضوری به نشانی (es.tamin.ir) و با اسکن مدارک مربوط به متوفی و سایر مستندات، نسبت به درخواست و دریافت کمکهزینۀ کفنودفن اقدام کنند. میزان آن نیز معادل حداقل دستمزد کارگر عادی مصوب شورایعالی کار، مربوط به همان سالی میشود که فوت اتفاق افتاده است.
آیا پدرم که ۶۰ سال دارد و بیمهشدۀ صندوق بیمۀ اجتماعی کشاورزان و روستاییان و عشایر است، میتواند به تبعیت از من تحت پوشش درمان تأمین اجتماعی قرار گیرد؟
خیر، بیمهشدگان صندوق بیمۀ اجتماعی کشاورزان و روستاییان و عشایر و یا سایر صندوقهای بیمهای و بازنشستگی نمیتوانند تحت کفالت فرزند بیمهشد تأمین اجتماعی قرار گیرند.
اخیراً بازنشسته شدهام. شوهرم قبلاً فوت کرده و دو فرزند ۱۵ و ۱۲ساله دارم. آیا به بازنشسته زن مثل بازنشسته مرد حق اولاد یا کمکهزینه عائلهمندی تعلق میگیرد؟
مستمریبگیر زن بازنشسته و یا ازکارافتادۀ کلی به شرط نداشتن شوهر و وجود فرزندان تحتتکفل، اگر بهتنهایی متکفل مخارج فرزندان باشد طبق شرایط زیر صرفاً مشمول دریافت کمکهزینۀ عائلهمندی خواهد بود:
۱- ارائۀ مدارک مبنی بر فوت شوهر از قبیل گواهی فوت و یا گواهی سازمان ثبت احوال و در صورت مطلقه بودن ارائۀ طلاقنامۀ رسمی و یا احکام مراجع قضایی.
۲- در خصوص فرزندان ضمن ارائۀ شناسنامه، حسب مورد گواهی تحصیلی معتبر و یا صورتجلسه کمیسیون پزشکی مبنی بر ازکارافتادۀ کلی بودن فرزند ذکور و تعهدنامۀ فرزند اناث در خصوص نداشتن شغل و شوهر.
۳- در رابطه با تأمین مخارج فرزندان، ارائۀ احکام صادره از سوی مراجع قضایی و یا گواهی سرپرستی دادگستری و در صورت عدم امکان ارائۀ گواهی از مراجع مذکور، گواهی مقامات محلی مبنی بر تحت ذتکفل بودن فرزندان از سوی مادر و نهایتاً تأیید بازرس فنی شعبه به انضمام تعهدنامۀ رسمی مبنی بر تحت تکفل بودن فرزندان و تعهد به استرداد وجوه دریافتی در صورت اثبات خلاف آن لازم است.
در هنگام انجام فعالیت شغلی دچار حادثه ناشی از کار شدهام. با میزان ازکارافتادگی ۴۵ درصد، مستمری ازکارافتادگی جزئی برای من برقرار شده است. آیا به مستمریبگیر ازکارافتادۀ جزئی نیز عیدی پایان سال پرداخت میشود؟
خیر، طبق ضوابط و مقررات مربوطه، مستمریبگیر ازکارافتادۀ جزئی تأمین اجتماعی مشمول دریافت عیدی سالانه نیست.
کارخانۀ یک شرکت حقوقی تولیدی برای توسعۀ محل فعالیت فعلی قصد جابهجایی به محل دیگری را دارد. به همین منظور جهت انتقال رسمی ملک کارخانه برای فرد دیگری، در اجرای مادۀ (۳۷) قانون تأمین اجتماعی توسط دفترخانۀ اسناد رسمی در خواست مفاصاحساب شده است. شعبۀ تأمین اجتماعی دریافتکنندۀ حق بیمۀ کارکنان شرکت، اعلام کرده که باید دفتر مرکزی شرکت نیز فاقد بدهی باشد و همچنین از دفاتر قانونی شرکت درخواست حسابرسی شود. در حالی که قرار است کارخانه شرکت بعد از واگذاری محل فعلی، در محل جدید به فعالیت خود ادامه دهد، آیا این امر وفق مقررات است؟
طبق بخشنامهای که اخیراً صادر شده، در موقع استعلام دفاتر اسناد رسمی به استناد مادۀ (۳۷) قانون تأمین اجتماعی مبنی بر نقلوانتقال املاک متعلق به اشخاص حقوقی، چنانچه کسبوکار و فعالیت اقتصادی شخص حقوقی بقا و استمرار داشته، حق بیمۀ کارکنان خود را مرتب پرداخت و یا بر اساس محاسبات پروندۀ مطالباتی طبق بازرسی کارگاهی بدهی مربوطه را پرداخت کرده باشد و سایر پروندههای مطالباتی واحدهای متعلق به شرکت از جمله دفتر مرکزی فاقد بدهی باشند، به شرط اینکه ملک مورد نقلوانتقال، نشانی اقامتگاه قانونی و یا مرکز اصلی کسبوکار شخص حقوقی (کارخانه و کارگاه) نبوده و فعالیت محل مورد معامله فاقد بدهی باشد، ضمن صدور درخواست بازرسی از دفاتر قانونی فقط برای آخرین سال مالی، مفاصاحساب موضوع مادۀ (۳۷) قانون تأمین اجتماعی صادر میشود. البته در متن پاسخ استعلام دفترخانۀ اسناد رسمی قید میشود گواهی صادره صرفاً در رابطه با تنظیم سند پلاک ثبتی مورد انتقال بوده و به عنوان مفاصاحساب عدم بدهی شخص حقوقی نیست.
در کارگاه پیمانکاری ساختمانی غیر از کارگران ایرانی سه نفر از اتباع افغان نیز شاغل هستند. آنها روادید و کارت اقامت معتبر دارند، اما چون مجوز اشتغال خود را از طریق ادارۀ تعاون کار و تأمین اجتماعی تمدید نکردهاند، آیا میتوانیم همراه با کارگران ایرانی نسبت به پرداخت حق بیمۀ دو کارگر افغان نیز اقدام کنیم؟
برای بیمه کردن کارگران اتباع خارجی غیر از اینکه باید کارگران مربوطه دارای مجوز اقامت و مجوز اشتغال معتبر باشند، طبق دستورالعمل جدید باید شمارۀ شناسه اختصاصی بنام کد فیدا یا یکتا نیز داشته باشند. لذا بعد از اینکه کارگران افغان نسبت به تمدید مجدد مجوز اشتغال اقدام و کد فیدا یا یکتا را از مراجع مربوطه اخذ کردند، میتوانید با ارائۀ مدارک مذکور به شعبۀ تأمین اجتماعی مربوطه و نامنویسی برای اخذ شمارۀ اصلی بیمهشدگان، نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ آنها اقدام کنید.
