تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: حضور کارفرمای بدهکار در مزایدۀ اموال خود معرفی مال به جای بدهی اجرایی به تأمین اجتماعی، نحوۀ اعتراض به عدم محاسبۀ اضافهکار از سوی کارفرما، و نحوۀ تکفل والدین از سوی فرزند بیمهشدۀ متوفی.
مالک کارخانۀ تولید لوازم آشپزخانه هستم. با توجه به مواجهه با مشکلات مالی زیاد، مدت شش ماه موفق به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ پرسنل شرکت نشدهایم و بدهی کارخانه به تأمین اجتماعی منجر به صدور اجرائیه شده است. بهتبع آن نیز اجرائیات تأمین اجتماعی یک قطعه زمین که متعلق به کارخانه است را بازداشت کرده و جهت فروش آن دو نوبت آگهی مزایده صادر شده و نوبت سوم ۱۵ روز دیگر است. آیا کارفرما در چنین شرایطی میتواند در مزایدۀ اموال خود شرکت کند؟ ضمناً ارزش مال توقیفی من خیلی بیشتر از میزان بدهی اجرایی است، اگر زمین بازداشتشده به قیمت بیش از میزان بدهی به فروش برسد تکلیف مازاد آن چه میشود؟
بله، مدیون نیز در صورت تمایل میتواند در روز مزایدۀ اموال خود شرکت کند. همچنین با در نظر گرفتن این موضوع که اصولاً اجرائیات سازمان تأمین اجتماعی معادل بدهی اجرایی بهعلاوۀ ۳۰ درصد مازاد آن را توقیف میکند، با این حال اگر مبلغ اموال فروختهشده مازاد بر میزان مطالبات تأمین اجتماعی باشد پس از کسر طلب سازمان تأمین اجتماعی و هزینههای آگهی مزایده و حق حراج و دستمزد کارشناسی، ماندۀ آن به بدهکار مسترد میشود.
در منطقۀ آزاد چابهار در یک شرکت خدماتی شاغل هستم. طبق شنیدهها احتمالاً پس از اتمام قرارداد، در پایان سال جاری به علت تعدیل نیرو، من و چند نفر دیگر بیکار خواهیم شد؛ آیا در این صورت میتوانم از مقرری بیم. بیکاری استفاده کنم؟
در مناطق آزاد تجاری و صنعتی و ویژ. اقتصادی اگر کارفرما همراه با پرداخت حق بیمۀ ماهانه کارگران شاغل در این مناطق سه درصد حق بیمۀ بیکاری نیز به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت کند در صورت وقوع بیکاری، بیمهشده با لحاظ سایر شرایط و ضوابط مشمول دریافت مقرری بیمۀ بیکاری خواهد بود.
پیشتر اعلام شده بود کارفرمایی که بدهی اجرایی دارد اگر توان پرداخت بدهی را نداشته باشد میتواند متناسب با میزان بدهی اجرایی، مالی را به تأمین اجتماعی معرفی کند. در این ارتباط چون مبلغ کلانی بدهی اجرایی دارم آیا میتوانم یک خودروی مدل سورن پلاس که بهصورت وکالتنامۀ رسمی در اختیار من است و هنوز سند رسمی آن صادر نشده در قبال بدهی به اجرائیات سازمان تأمین اجتماعی معرفی کنم؟
معرفی مال غیر توسط بدهکار (مدیون) وکالتاً از طرف مالک آن درصورت دلالت صریح وکالتنامۀ رسمی بلاعزل بر این موضوع بلامانع است. البته پس از بازداشت مال، موکل حق استرداد مال مورد بازداشت را نخواهد داشت مگر آنکه مال جدیدی را که به لحاظ ارزش و سهولت فروش مثل مال توفیفشدۀ قبلی باشد به تأمین اجتماعی معرفی کند.
در کنار کارخانۀ خراطی و درودگری خودم اخیراً با اجاره مغازه دیگری کارگاه نجاری راهاندازی کرده و سه نفر کارگر استادکار و دکورساز و کمدساز را استخدام کردهام. کارگران کارگاه درودگری که بیمۀ تأمین اجتماعی شدهاند دستمزد مقطوع دارند. آیا نجاریها هم دارای دستمزد مقطوع هستند؟
بله، کارگران صنف نجاری از قبیل دکورساز و سرویسساز و کمدساز چوبی همانند کارگران خراطی و درودگری دستمزد مقطوع دارند. با این تفاوت که نرخ حق بیمۀ کارگاه درودگری ۳۰درصد (۷ درصد سهم بیمهشده و ۲۰درصد سهم کارفرما و ۳درصد بیمۀ بیکاری) است، اما در کارگاه نجاری که فعالیت آن ساخت کمد و دکور و قفسۀ چوبی باشد، کارفرما از ۲۰ درصد حق بیمۀ سهم خود معاف و نرخ حق بیمه صرفاً ۱۰ درصد است.
با ۵۱ سال سن در منزل مسکونی کارگاه قالیبافی دارم. آیا با استفاده از ۲۰ درصد تخفیف دولت میتوانم بیمۀ قالیبافی شوم؟
خیر، شرط سنی برای متقاضیان بیمۀ قالیبافی بین ۱۸ و ۵۰ سال است که در صورت احراز سایر شرایط، نرخ حق بیمه با تخفیف ۲۰ درصد صرفاً هفت درصد است. چنانچه حداکثر سن متقاضی بیش از ۵۰ سال و تا ۵۵ سال باشد باید حق بیمۀ مربوط به سالهای مازاد از ۵۰ تا ۵۵ سال را بدون تخفیف و با نرخ ۲۷ درصد کامل پرداخت کند تا بتواند از ۲۰ درصد معافیت تا سن ۵۰ سال بهرهمند شود.
بیمهشدۀ کارخانۀ تولید لنت ترمز خودروهای سبک هستم. از اول مهرماه سال ۱۴۰۲ غیر از انجام هشت ساعت کار روزانه چند ساعت نیز اضافهکاری انجام میدهم و دستمزد آن را دریافت میکنم. اخیراً بهطور اتفاقی با مراجعه به سایت (es.tamin.ir) مطلع شدم که کارفرما ضمن اینکه میزان اضافهکاری من را در لیستهای ارسالی منظور نمیکند، دستمزد روزانهام را نیز بر اساس حداقل دستمزد محاسبه و پرداخت میکند. در حالی که دستمزد روزانه من طبق حکمی که دارم مبلغ ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار ریال است و مدارک آن موجود است. آیا میتوانم به این موضوع اعتراض کنم؟
بله، با عنایت به اینکه در انتهای مادۀ (۳۹) قانون تأمین اجتماعی تصریح شده سازمان تأمین اجتماعی حداکثر تا شش ماه از تاریخ دریافت صورت مزد و حقوق ارسالی توسط کارفرما، مجاز است اسناد و مدارک کارفرما را مورد رسیدگی قرار دهد. لذا شما نیز اگر فکر میکنید اطلاعات لیستهای ارسالی توسط کارفرما با واقعیت انطباق ندارد، میتوانید تا شش ماه از تاریخ ارسال لیست حق بیمه، مراتب را با ارسال مدارک و مستندات به واحد وصول حق بیمۀ شعبۀ مربوطه تأمین اجتماعی اعلام کنید تا مورد رسیدگی قرار گیرد.
تا آخر شهریورماه سال ۱۴۰۱ کارگاه مکانیکی با دو نفر کارگر در منطقۀ ۱۸ تهران دایر بود و از مهرماه سال ۱۴۰۱ کارگاه با همان دو کارگر قبلی به منطقۀ ۲۰ تهران منتقل شده و از تاریخ مذکور تاکنون حق بیمۀ کارگران با کد کارگاهی جدید پرداخت میشود. چون قبل از انتقال به محل جدید در مردادماه سال ۱۴۰۱ از محل قبلی کارگاه بازرسی به عمل آمده و اسامی کارگران در گزارش بازرسی قید شده و از طرفی تعطیلی محل قبلی اعلام نشده، سازمان تأمین اجتماعی به استناد گزارش بازرسی، حق بیمۀ دو نفر از کارگران در محل قبلی را در نیمۀ دوم سال ۱۴۰۱ محاسبه کرده و به مرحلۀ صدور اجرائیه رسیده و برگ لازمالاجرا درتاریخ ۳۰ مرداد ۱۴۰۲ بهصورت الکترونیگی ابلاغ شده است. در حالی که حق بیمۀ کارگران با کد کارگاهی جدید در محل فعلی پرداخت شده و واحد اجرائیات نسبت به شروع عمیات اجرایی اخطار داده است. حال چه باید کرد؟
سازمان تأمین اجتماعی طبق بخشنامهای اعلام کرده اگر مدیون ظرف مدت یک سال (اخیراً این مدت به دو سال افزایش یافته) از تاریخ ابلاغ برگ لازمالاجرا اسناد و مدارکی که منحصراً مبین وجود یکی از مصادیق مندرج در این بخشنامه باشد و مدعی تضییع حقوق قانونی خود شود، میتواند مدارک و مستندات خود را به شعبۀ تأمین اجتماعی ارائه کند تا پس از بررسی در کمیتههای شعبه و استانی و ستاد مرکزی صرفاً برای یکبار در هیأتهای تجدید نظر سازمان تأمین اجتماعی مورد رسیدگی مجدد قرار گیرد. اتفاقاً یکی از مصادیق اعلام شده همین مورد مربوط به شماست که اعلام شده اگر محل کارگاه بدون تغییر فعالیت آن جابهجا شود و در محل جدید لیست و حق بیمۀ بیمهشدگان کارگاه با کد کارگاهی جدید پرداخت شود و از طرفی به استناد گزارش بازرسی بابت بیمهشدگان مذکور در یک دوره واحد (مثل کارگاه شما) در کد کارگاهی قبلی نیز اعلام بدهی صورت گرفته باشد این اعلام بدهی مضاعف تلقی شده و قابل تجدیدنظرخواهی است.
پسرم که بیمهشدۀ تأمین اجتماعی بود مدتی است فوت کرده و عروسم مستمری بازماندگان دریافت میکند. در زمانی که پسرم در قید حیات بود معاش زندگی من و مادرش توسط او تأمین میشد، اما از لحاظ قانونی تحت تکفل او نبودیم. در حال حاضر که در قید حیات نیستند و اطلاع پیدا کردهایم که والدین بیمهشده میتوانند از ۲۰درصد مستمری بازماندگان استفاده کنند از چه طریقی میتوانیم تحت تکفل او قرار گرفته و ما نیز مستمری بازماندگان دریافت کنیم؟
به استناد دادنامۀ شمارۀ ۳۴۹ مورخ ۱ دی ۱۳۸۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اگر درخواست کفالت پس از فوت بیمهشدۀ اصلی مطرح شود طبق مادۀ (۱۲۵۷) قانون مدنی این موضوع منوط به ارائۀ دلایل و مدارک معتبر و اثبات آن از سوی متقاضی کفالت خواهد بود. پس از تکمیل فرم مخصوص تقاضای کفالت و اخذ گواهی امضا در دفترخانۀ اسناد رسمی و تأیید بازرس فنی شعبه مبنی بر اینکه والدین در زمانی که فرزندشان در قید حیات بوده تحت تکفل او قرار داشتند بعد از این مراحل نیز والدین میتوانند تحت تکفل فرزند متوفی قرار داشته باشند.
بعد از بازنشسته شدن یک کارگاه تولیدی راهاندازی کردهام. به علت داشتن بدهی اجرایی، اجرائیات شعبه با شناسایی حساب بانکی مربوط به واریز مستمری بازنشستگی نسبت به برداشت کل موجودی و مسدود کردن آن اقدام کرده است. آیا این عمل اجرائیات وفق مقررات است؟
طبق مادۀ (۴۳) آییننامۀ اجرایی مادۀ (۵۰) قانون تأمین اجتماعی، بازداشت بیش از یکچهارم حقوق و یا مستمری بازنشستگی و ازکارافتادگی مستمریبگیر ممنوع است و شما میتوانید این موضوع را به اطلاع واحد اجرائیات شعبه مربوطه برسانید.
طبق نظر کمیسیون پزشکی بدوی و تأیید آن توسط کمیسیون پزشکی تجدیدنظر پدرم در اثر حادثۀ ناشی از کار به میزان ۳۴ درصد ازکارافتاده شناخته شده و از سازمان تأمین اجتماعی مستمری ازکارافتادگی جزئی دریافت میکند. با توجه به اینکه مستمری او ناچیز و کمتر از حداقل دستمزد است و با ۶۰ سال سن بیکار است و نمیتواند از درمان تأمین اجتماعی استفاده کند آیا میتوانم او را تحت کفالت خود قرار دهم؟
غیر از شرط سنی برای تحت تکفل بودن پدر بیمهشدۀ اصلی باید او مستمریبگیر سازمان تأمین اجتماعی نباشد. اما چون پدرتان درحال حاضر مستمری ازکارافتادگی جزئی دریافت میکند به موجب بخشنامۀ جدیدی که صادر شده، اگر میزان مستمری پدر بیمهشدۀ اصلی کمتر از حداقل دستمزد موضوع مادۀ (۱۱۱) قانون تأمین اجتماعی باشد (مثل پدر شما) چنانچه بهصورت رسمی از دریافت مستمری انصراف بدهد (ثبت در دفترخانۀ اسناد رسمی) و متقاضی کفالت فرزند خودش باشد و تأمین معاش پدر توسط فرزند بیمهشده مورد تأیید بازرسی فنی قرار گیرد، با لحاظ سایر شرایط مادامی که مستمری مذکور مورد مطالبه مجدد قرار نگیرد میتواند تحت تکفل فرزند خود قرار داشته باشد.
پیشتر اعلام شده که از مهرماه سال ۱۴۰۲ ضرایب دستمزد رانندگان بینشهری و حق بیمۀ ماهانۀ آنها افزایش یافته است. آیا رانندگان درونشهری نیز شامل این افزایش هستند؟
خیر، صرفاً حق بیمۀ ماهانۀ رانندگان برونشهری شامل وانتبار و سواری و مینیبوس و اتوبوس وکامیون و کامیونت و... افزایش پیدا کرده و حق بیمۀ ماهانۀ رانندگان درونشهری کماکان تابع دستورالعمل قبلی است.
