به گزارش تأمین 24، جریان نقدینگی در سازمان تأمیناجتماعی، فراتر از یک معادله ساده حسابداری، رگ حیات نیمی از جمعیت کشور است. این صندوق که بر پایه مشارکت بیننسلی بنا شده، امروز در میانه بیمها و امیدها، روزگار میگذراند. در حالی که سایه سنگین عواملی چون توزیع نابرابر درآمد، شوکهای اقتصادی و سالمندی جمعیت بیش از هر زمان دیگری اهمیت این چتر حمایتی را نمایان کرده است، ناترازی میان «حقبیمههای وصولی» و «تعهدات ماهانه»، این سازمان را در موقعیتی حساس قرار داده است.
نبض منابع و مصارف؛ عددها سخن میگویند
قلب تپنده تأمیناجتماعی با اتکا به حقبیمه کارگران و کارفرمایان میتپد؛ سرمایهای متعلق به نسلهای متوالی که بدون وابستگی به بودجه دولتی، وظیفه خطیر صیانت از نیروی کار را بر عهده دارد. نگاهی به آمارهای جاری نشاندهنده ابعاد عظیم این مسئولیت است: «ماهانه حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان بابت حقوق مستمریبگیران، بازنشستگان و ازکارافتادگان پرداخت میشود. در کنار این رقم، ۲۵ همت نیز صرف خدمات درمانی ۴۸ میلیون نفر جامعه تحت پوشش میشود. تامین این ۱۲۵ هزار میلیارد تومان در ماه، اهرمی حیاتی میطلبد که تنها با وصول به موقع حقبیمهها میسر است.»
سایه جنگ و چالش وصولیها؛ دغدغههای مدیریتی
مصطفی سالاری، مدیرعامل سازمان تأمیناجتماعی در نشستهای مختلف با جدیتی توأم با نگرانی از وضعیت منابع این سازمان سخن گفته است. تجربه تلخ کاهش وصولیها پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، اکنون با پیامدهای جنگ سوم تحمیلی (رمضان) دوباره جان گرفته است. این نگرانی وجود دارد که تلاطمهای سیاسی و نظامی بار دیگر آهنگ وصول حقبیمهها را کند کرده و مسیر ایفای تعهدات قانونی سازمان را با سنگلاخ مواجه سازد.
صنعت در بنبست نقدینگی؛ روایت کارفرمایان
در سوی دیگر این معادله، کارفرمایان و فعالان بخش خصوصی ایستادهاند که خود درگیر طوفانهای اقتصادی هستند.علی دهقانکیا، رئیس کانون کارگران بازنشسته تهران در گفت وگو با تأمین 24 با اشاره به پیامد شرایط جنگی حاکم بر اقتصاد هشدار میدهد که بخش عمده حقوق بازنشستگان (نزدیک به ۸۵ درصد) از محل همین حقبیمهها تأمین میشود و هرگونه تعلیق در پرداخت آن، معیشت میلیونها نفر را به مخاطره میاندازد.
جهانبخش شکری، عضو هیأتمدیره خانه صمت ایران وضعیت فعلی صنعت را «بنبست نقدینگی» توصیف میکند. او معتقد است با وجود الزام قانونی، واحدهای تولیدی که اکنون درگیر تأمین حقوق و عیدی پایان سال کارگران خود هستند، برای پرداخت حقبیمهها تحت فشاری مضاعف قرار دارند.
پل عبور از بحران
در این میان، راهکار چیست؟ عبدالوهاب سهلآبادی، رئیس هیأتمدیره خانه صمت کلید واژه عبور از این برهه را «رواداری» میداند. در شرایطی که رکود تورمی ناشی از تحریمها و بحرانهای منطقهای بر تولید چنبره زده است، تقویت رابطه تعاملی میان سازمان تأمیناجتماعی و کارفرمایان میتواند از فروپاشی این زنجیره حمایت اجتماعی جلوگیری کند، در عین حال با پرداخت ماهانه بدهیهای دولت به این سازمان می توان شاهد کاهش چشمگیر ناتزاریها باشیم.
تأمیناجتماعی به عنوان بزرگترین سازمان بیمهای کشور اکنون در میان دو لبه گازانبر «تعهدات سنگین ماهانه» و «کاهش قدرت پرداخت بخش تولید» قرار گرفته است. صیانت از این صندوق که دارایی کارگران و بازنشستگان محسوب میشود، نیازمند تدبیری فرادستگاهی است؛ تدبیری که هم چرخ تولید را از حرکت بازندارد و هم سفره کوچک بازنشستگان را در تلاطم بحرانها، استوار نگاه دارد. آینده امنیت اجتماعی ایران به تداوم منظم این جریان نقدی گره خورده است.