تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این مطلب به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: شمول سوابق منتقله در مستمری تأمین اجتماعی، شرایط و مبنای کسر حق بیمه در کارگاه حلواپزی، شمول کارفرما بر دریافت مقرری بیمۀ بیکاری، و پرداخت غرامت دستمزد در زمان استراحت پزشکی.
از 50 سالگی بیمهپرداز کارگر ساختمانی هستم و اکنون که 60 سال سن و 10 سال سابقۀ پرداخت حق بیمه دارم چون توانایی انجام کارهای ساختمانی را ندارم. آیا میتوانم با این سابقۀ بیمهپردازی بازنشسته شوم؟
بله، بیمهشدگان کارگر ساختمانی علاوه بر اینکه با داشتن 60 سال سن و 20 سال سابقۀ پرداخت حق بیمه و یا با 35 سال سابقۀ پرداخت حق بیمه و بدون در نظر گرفتن شرط سنی بازنشسته میشوند، میتوانند طبق قانون (تعیین تکلیف تأمین اجتماعی بیمهشدگانی که 10 سال و کمتر حق بیمه پرداخت کردهاند) مصوب مجلس شورای اسلامی نیز بازنشسته شوند. البته در دو حالت نخست، اگر مستمری استحقاقی او کمتر از حداقل دستمزد باشد میزان آن طبق مادۀ (111) قانون تأمین اجتماعی به حداقل دستمزد سال برقراری مستمری تعمیم داده میشود، اما بیمهشدهای که با 10 سال و یا کمتر سابقۀ پرداخت حق بیمه بازنشسته شود مستمری او متناسب با سنوات پرداخت حقبیمه بوده و مادۀ (111) قانون تأمین اجتماعی دربارۀ او اعمال نخواهد شد.
در مغازۀ لوازمالتحریر فروشی من واقع در شهرستان قدس استان تهران سه نفر فروشنده و حسابدار و کارگر ساده شاغل هستند و تصمیمدارم آنها را بیمۀ تأمین اجتماعی کنم. آیا صنف ما نیز تا پنج نفر پرسنل مشمول معافیت 20 درصد حق بیمۀ سهم کارفرماست؟
خیر، صرفاً نزدیک به 40 مورد از کارگاههای با فعالیتهای صنعتی، فنی و خدماتی مشمول تخفیف 20 درصد حق بیمه سهم کارفرما هستند و صنف لوازمالتحریر از این تخفیف برخوردار نیست و نرخ حق بیمه بهصورت کامل و30 درصد محاسبه میشود. البته مشاغل فروش لوازمالتحریر و نوشتافزار دستمزد مقطوع دارند.
پدرم که 18 سال سابقۀ بیمۀ اختیاری و اجباری دارد به تازگی فوت کرده است. او قبلاً دو سال سابقۀ دولتی خود را نیز به سازمان تأمین اجتماعی انتقال داده و بعد از تقسیط مابهالتفاوت آن، کلیۀ اقساط را پرداخت کرده بود. آیا برای برقراری مستمری بازماندگان، دو سال سابقۀ انتقالی نیز به سابقۀ پرداخت حق بیمۀ تأمین اجتماعی افزوده میشود تا بازماندگان از مستمری بیشتری برخوردار شوند؟
بله، سوابق منتقله از سایر صندوقهای بیمهای و بازنشستگی به صندوق تأمین اجتماعی در احراز شرایط و میزان مستمری بازماندگان مؤثر است.
تصمیم دارم با تجمیع دو ساختمان ویلایی قدیمی و تخریب آنها یک مجتمع ساختمانی جدید احداث کنم. چون در خبرها آمده بود که اخیراً میزان حق بیمههای ساختمانی افزایش یافته، در خصوص مجتمعی که قرار است احداث شود درخواست کسب اطلاعات دارم.
در اجرای قانون اصلاح مادۀ (5) قانون بیمههای اجتماعی ساختمانی مصوب 22 شهریور 1402 مجلس شورای اسلامی، از تاریخ 3 آبان 1402 (تاریخ لازمالاجرا شدن قانون مذکور) حق بیمۀ سهم کارفرمایی کارگران ساختمانی معادل 25 درصد مجموع عوارض صدور پروانۀ ایجاد و یا توسعه، افزایش تراکم ساختمان و احداث (مثل مجتمع ساختمانی شما که قرار است ساخته شود) و یا تخریب و تعمیرات اساسی و نوسازی بنا (علاوه بر عوارض جانبی) به عنوان سهم مالک محاسبه و وصول میشود.
خانم و عضو هیأتمدیرۀ شرکت حقوقی غیردولتی هستم. چهار سال است همراه با پرسنل شرکت، خودم را نیز بیمۀ کارفرمایی کردهام. اخیراً وضع حمل و جهت دریافت مرخصی زایمان 9 ماهه به شعبۀ تأمین اجتماعی مراجعه کردهام اما تأمین اجتماعی اعلام کرده من مشمول دریافت مرخصی بارداری نیستم. با توجه به اینکه حق بیمۀ من همراه با بیمهشدگان اجباری شرکت پرداخت میشود چرا نمیتوانم از مرخصی زایمان استفاده کنم؟
اعلام نظر شعبۀ تأمیناجتماعی صحیح است؛ چون طبق بخشنامۀ صادره توسط سازمان تأمین اجتماعی براساس تعاریف مندرج در قانون تأمین اجتماعی پرداخت مرخصی زایمان برای بیمهشدۀ کارفرمایی شخص حقیقی و حقوقی موضوعیت نداشته و غیرقابل پرداخت است.
از طرف تأمین اجتماعی به من (به عنوان کارفرمای کارگاه) اعلام شده که به علت عدم مشاهدۀ ابلاغ بدهی برآوردی در سیستم، اعتراضی از طرف کارفرما صورت نگرفته است. بههمینسبب بدهی برآوردی قطعی شده و نهایتاً با صدور اجرائیه، اجرائیات شعبۀ مربوطه معادل طلب سازمان تأمین اجتماعی، از حساب من در یکی از بانکها برداشت کرده است. پیشتر در پاسخ به سؤالی، مطلبی خواندم مبنی بر اینکه کارفرما میتواند با شرایطی به نحوۀ ابلاغ احکام مطالباتی سازمان تأمین اجتماعی از جمله بدهی برآوردی اعتراض کند؛ آیا من نیز میتوانم بهرغم برداشت از حساب بانکی به نحوۀ ابلاغ بدهی برآوردی اعتراض کنم تا در کمیتههای مربوطه سازمان تأمین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گیرد؟
خیر، اگر عملیات اجرایی موضوع اجرائیه به اتمام رسیده باشد (مثل حساب بانکی شما که برداشت شده) طبق اعلام سازمان تأمین اجتماعی در این حالت اعتراض به نحوۀ ابلاغ احکام مطالباتی در کمیتههای رسیدگی به شکایات امکانپذیر نخواهد بود.
من و شوهرم مدت پنج سال در شرکتی بیمهپرداز اجباری بودیم. از یک سال قبل به علت فوت شوهرم مستمری بازماندگان دریافت میکنم. چون اخیراً به علت تعدیل نیرو از شرکت اخراج شدهام، آیا همراه با دریافت مستمری بازماندگان، میتوانم از مقرری بیمۀ بیکاری نیز استفاده کنم؟
بله، پرداخت مقرری بیمۀ بیکاری به بیمهشدۀ زن، همراه با پرداخت مستمری بازماندگان (به عنوان همسر بیمهشدۀ متوفی) با لحاظ سایر شرایط بلامانع است.
مدیرعامل شرکت حقوقی غیردولتی هستم. چون در شرکت شاغل و حقوق دریافت میکنم (و این موضوع مورد تأیید بازرس تأمین اجتماعی قرار گرفته) سه سال است بیمۀ کارفرمایی شدهام و همراه با لیست سه نفر از کارکنان شرکت اسم خودم را نیز در لیست درج و حق بیمۀ مربوطه را پرداخت میکنم. یک هفته است شرکت به علت بعضی مشکلات تعطیل و فاقد فعالیت شده است. کارکنان شرکت هم برای دریافت مقرری بیکاری به ادارۀ کار مراجعه کردهاند؛ آیا من نیز میتوانم بیمۀ بیکاری دریافت کنم؟
خیر، طبق تبصرۀ مادۀ (51) قانون نظام صنفی مصوب مجلس شورای اسلامی، همچنین به استناد دادنامههای شمارۀ 85 مورخ 2 اردیبهشت 1394 و 1182 مورخ 15 دی 1394، ماهیت بیمۀ مدیران اشخاص حقوقی غیردولتی مثل شما که مدیرعامل شرکت هستید، جنبۀ اختیاری دارد و این قبیل بیمهشدگان کارفرمایی مشمول قانون کار نیستند، لذا طبق بند «2» تبصرۀ مادۀ (1) قانون بیکاری مشمول دریافت مقرری بیمۀ بیکاری نیستند.
بنا به استناد مادۀ (70) قانون تأمین اجتماعی، پزشک معالجم اعلام کرده به علت بیماری مزمن باید ازکارافتادۀ کلی شوم، اما ازکارافتادگی من در کمیسیون پزشکی بدوی تأمین اجتماعی تأیید نشد. بعد از اعتراض به رأی کمیسیون بدوی، کمیسیون پزشکی تجدید نظر نیز رأی کمیسیون پزشکی مبنی بر عدم ازکارافتادگی کلی را تأیید کرده است. اخیراً پزشک معالجم به علت شدت گرفتن بیماری مجدداً یک ماه استراحت پزشکی برای من تجویز کرده است. سؤالم این است؛ چون کمیسیون بدوی و تجدید نظر ازکارافتادگی کلی را تأیید نکرده، آیا میتوانم از غرامت دستمزد یک ماه استراحت پزشکی استفاده کنم؟
طبق دستورالعمل مربوطه اگر کمیسیونهای پزشکی سازمان تأمین اجتماعی ازکارافتادگی کلی بیمهشده را تأیید نکنند و بعد از تاریخ کمیسیون، بیمهشده مجدداً اقدام به ارائۀ استراحت پزشکی کند، درصورتیکه اشتغال بیمهشده در کارگاه حفظ شده و بیمهپردازی او تداوم داشته باشد با ارائۀ مدارک و مستندات درمانی، استراحت پزشکی بیمهشده برای پرداخت غرامت دستمزد قابل رسیدگی خواهد بود.
در نیمۀ دوم سال 1399 و در دوران شیوع ویروس کرونا چون آزمایش تست (PCR) من مثبت بود بهعلت بستری در بیمارستان یک ماه استراحت پزشکی داشتم. درآن دوران بنا به دستورالعمل تأمیناجتماعی، غرامت دستمزد یک ماه را بدون تأیید مراجع پزشکی تأمین اجتماعی و از طریق درخواست در درگاه غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی دریافت کردهام. حال چون سن من به 60 سال تمام رسیده و سابقهام یک ماه دیگر به 19 سال و 11 ماه میرسد، آیا غرامت دستمزد دریافتی در زمان کرونا جزو سابقۀ پرداخت حق بیمه منظور میشود تا پس از یک ماه با 20 سال سابقه بازنشسته شوم؟
بله، غرامت دستمزد دریافتی شما که در زمان بیماری کرونا بدون تأیید مراجع پزشکی پرداخت شده، جزو سابقه پرداخت حق بیمه منظور شده است.
با پنج سال سابقۀ بیمهپردازی اجباری از کارگاه اخراج شدهام و قرار است مقرری بیمۀ بیکاری برایم برقرار شود. چون پدرم شش ماه قبل فوت کرده و سرپرستی خواهر 14 سالهام به عهدۀ من است و بعد از فوت پدرم، در دورۀ بیمهپردازی اجباری خودم، تحت تکفل قرار دادن خواهرم طبق مقررات امکانپذیر نبود، آیا در دورۀ دریافت مقرری بیمۀ بیکاری نیز نمیتوانم او را تحت تکفل خودم قرار دهم؟
اگر بعد از بررسیها مشخص شود که امرار معاش خواهر بیمهشدۀ مقرریبگیر بیمۀ بیکاری، توسط برادرش تأمین میشود، مثل فرزند اناث تا زمانی که ازدواج نکرده و فاقد شغل است، در دورۀ مدت دریافت مقرری بیمۀ بیکاری، تحت تکفل مقرریبگیر قرار گرفته و میتواند از تعهدات سازمان تأمین اجتماعی از جمله درمان استفاده کند. در محاسبۀ مبلغ مقرری بیمۀ بیکاری به عنوان افراد تحت تکفل (حداکثر تا چهار نفر) به میزان 10 درصد حداقل دستمزد به مقرری بیکاری اضافه میشود.
فرزندم که از چهار ماه قبل خود را بیمۀ اختیاری کرده بود 10 روز است فوت کرده است. قبل از آن چهارماه بیمهپرداز نبوده، اما در سنوات گذشته 9 سال و 8 ماه سابقۀ بیمهپردازی دارد و من در زمانی که او در قید حیات و بیمۀ اختیاری بود، چون 60 سال داشتم تحت تکفل قانونی او قرار گرفتم. با توجه به اینکه متوفی با احتساب سابقۀ سالهای قبل جمعاً 10 سال سابقۀ پرداخت حق بیمه دارد و متأهل نبوده، آیا میتوانم از مستمری ماهانۀ بازماندگان استفاده کنم؟
به استناد تبصرۀ «یک» مادۀ واحدۀ قانون تعیین تکلیف سازمان تأمین اجتماعی بیمهشدهای که 10 سال و کمتر حق بیمه پرداخت کرده (مثل فرزند متوفی شما که جمع سابقۀ او 10 سال است)، مصوب مجلس شورای اسلامی، اگر بازماندگان بیمهشدۀ متوفی فقط والدین تحت تکفل او باشد (مثل شما) به جای مستمری ماهانه، مبلغی با عنوان غرامت مقطوع فوت و بهصورت یکجا به آنها پرداخت میشود.
