تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: شرایط بهرهمندی از بیمۀ اختیاری با 10 سال سابقه، بیمۀ بیکاری برای کارکنان افتخاری شورای حل اختلاف، میزان معافیت جانبازان از پرداخت حق بیمه، و دریافت مستمری ماهانۀ فرزند متوفی توسط پدربزرگ.
62 سال دارم. در سنوات گذشته دارای 10 سال سابقۀ پرداخت حق بیمه بودم، اما در حال حاضر تحت پوشش هیچ بیمهای نیستم. تصمیم دارم خودم را بیمۀ اختیاری کنم. پیشتر اعلام شده بود متقاضی بیمۀ اختیاری که سن او بیش از 50 سال است باید معادل سن اضافی، سابقۀ پرداخت حق بیمه داشته باشد، اما من که در سالهای قبل بهجای 12 سال سابقۀ مازاد بر 50 سال، فقط 10 سابقۀ پرداخت حق بیمه دارم از چه طریقی میتوانم بیمۀ اختیاری شوم؟
اگر متقاضی بیمۀ اختیاری حداقل 10 سال سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه داشته باشد از اعمال شرط سنی (مثل شما) معاف است و میتواند با احراز سایر شرایط از بیمۀ اختیاری استفاده کند.
دخترم 17 سال دارد و در منزل با نصب دار قالی، به شغل قالیبافی مشغول است. آیا او میتواند با اخذ کارت مهارت فنی از سازمان آموزش فنی و حرفهای خود را بیمۀ قالیبافی کند؟
پیشتر در خصوص دختران کمتر از 18 سال که متقاضی بیمۀ زنان خانهدار هستند اعلام کردیم اگر این قبیل دختران طبق قانون مدنی، گواهی رشد از مراجع قضایی دریافت کنند، با لحاظ سایر شرایط میتوانند خود را در زمرۀ بیمۀ زنان خانهدار قرار دهند. با توجه به اینکه شرط سن متقاضیان بیمۀ قالیبافی از 15 تا 50 سال است، اما قالیبافانی که کمتر از 15 سال دارند، اگر مثل متقاضی بیمۀ زنان خانهدار، گواهی رشد برای آنها نیز از سوی مراجع مربوطه صادر شود با لحاظ سایر شرایط میتوانند از بیمۀ قالیبافی استفاده کنند.
فرزندم که بیمهپرداز تأمین اجتماعی است، در اثر بروز حادثه ناشی از کار در کارگاه محل اشتغال فوت کرده است. او یک فرزند پنجساله دارد. چون فکر میکنم همسر متوفی از نظر روحی و روانی و اعتیاد به مواد مخدر آمادگی نگهداری از فرزند خودش را نداشته باشد و بالطبع باید این کار را من برعهده بگیرم، آیا امکان دارد سازمان تأمین اجتماعی سهم مستمری ماهانۀ فرزند متوفی را در وجه من پرداخت کند؟
طبق قانون (حضانت فرزندان صغیر و مهجور به مادران) مصوب سال 1364 مجلس شورای اسلامی و به استناد مادۀ (43) قانون حمایت از خانواده مصوب سال 1391، حضانت فرزندان صغیر به عهدۀ مادر است. اما اگر رد صلاحیت مادر در خصوص حضانت از نوۀ شما توسط مراجع قضایی صادر و سرپرستی فرزند متوفی به شما سپرده شود، سازمان تأمین اجتماعی با اخذ تصویر رأی دادگاه مبنی بر رد صلاحیت مادر و رأی دادگاه در خصوص سرپرستی شما، حکم پرداخت سهم مستمری ماهانه فرزند صغیر پسرتان را به نام شما صادر میکند.
از کارکنان افتخاری شورای حل اختلاف هستم. مدت دو سال است بیمهشدۀ تأمین اجتماعیام و چون قرار است در آیندۀ نزدیک به کار من خاتمه داده شود، آیا بعد از ترک کار میتوانم از بیمۀ بیکاری استفاده کنم؟
خیر، چون نرخ حق بیمۀ کارکنان اصلی شورای حل اختلاف (به عنوان بیمهشدۀ اجباری) و همچنین نرخ حق بیمۀ کارکنان افتخاری (به عنوان بیمهشدۀ توافقی) 27 درصد و بدون 3 درصد حق بیمۀ بیکاری است، لذا هیچکدام از این دو گروه بیمهشدگان تأمین اجتماعی، مشمول دریافت مقرری بیمۀ بیکاری نیستند.
مدت دو ماه است یک فرد جانباز در کارگاه تولیدی من شاغل شده و اظهار میدارد جانبازان انقلاب اسلامی از پرداخت حق بیمۀ سهم خود معاف هستند. خواستم در خصوص صحتوسقم این موضوع اطلاع داشته باشم.
طبق بخشنامهای که در سنوات گذشته صادر شده، در صورت اشتغال جانبازان اتقلاب اسلامی در کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی، با معرفی بنیاد شهید و امور ایثارگران، مشمول کسر هفت درصد حق بیمۀ سهم بیمهشده نیستند و کارفرما باید برای ذخیرۀ معافیت جانباز از پرداخت حق بیمۀ سهم بیمهشده در سیستم تأمین اجتماعی، تأییدیۀ بنیاد شهید را به شعبۀ تأمین اجتماعی ارائه کند تا بعداً بتواند لیست حق بیمه را بدون حق بیمۀ سهم بیمهشده از سیستم دریافت کند.
با 40 درصد جانبازی، دو ماه است در یک کارگاه خدماتی شاغل و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم. پزشک معالج برای من 10 روز استراحت پزشکی تجویز کرده است. آیا غرامت دستمزد جانبازان انقلاب اسلامی در زمان استراحت پزشکی سرپایی مثل سایر بیمهشدگان از روز چهارم پرداخت میشود؟
خیر، استراحت پزشکی بیمهشدۀ جانباز در هرحالت سرپایی و یا بستری پس از تأیید کمیسیون پزشکی جانبازان از روز اول استراحت پزشکی قابل پرداخت است.
کارفرمای مرغداری هستم و پنج نفر بیمهشدۀ تأمین اجتماعی دارم. کارگاه مشمول معافیت 20 درصد حق بیمۀ سهم کارفرماست و غیر از مزایای مشمول کسر حق بیمه، دستمزد روزانه کارگران را بر اساس حداقل دستمزد سال جاری پرداخت میکنم. اخیراً در منطقۀ دیگری مغازۀ فروش لوازم مرغداری راهاندازی کردهام و یک نفر فروشنده دارم. آیا کارگاه جدید نیز مشمول معافیت 20 درصد حق بیمۀ سهم کارفرماست و اینکه دستمزد روزانۀ فروشنده را میتوانم با حداقل دستمزد پرداخت کنم؟
خیر، صرفاً کارگاههای تولیدی مثل پرورش طیور و ماکیان (مرغداری شما)، همچنین کارگاههای صنعتی و یا فنی از 20 درصد حق بیمۀ سهم کارفرما معاف هستند. ضمناً بالغ بر 300 مورد از مشاغل مختلف صنوف شخص حقیقی و یا حقوقی از جمله فروش لوازم مرغداری، غیر از دستمزد مزایای ماهانه مشمول کسر حق بیمه، دستمزد روزانۀ آنها باید از دستمزد مقطوع مربوطه کمتر و یا بیشتر نباشد.
با 50 سال سن جمعاً 27 سال و شش ماه سابقۀ بیمهپردازی اجباری دارم و اخیراً با خرید دو سال خدمت سربازی سابقهام به 29 سال و 6 ماه رسیده است. چون در طول خدمت سربازی مدت 6 ماه نیز در جبهه حضور داشتم آیا میتوانم با خرید خدمت حضور در جبهه و با تکمیل سابقه به 30 سال، با 50 سال سن و 30 سال سابقه بازنشسته شوم؟
خیر، چون شش ماه حضور شما در جبهه در طول خدمت سربازی بوده و دو سال کامل خدمت سربازی را خریداری و به سابقۀ پرداخت حق بیمۀ خود اضافه کردهاید، نمیتوانید خدمت حضور در جبهه را مجدداً خریداری کنید. البته اگر سایر بیمهشدگان بدون احتساب خدمت سربازی مدتی نیز در جبهه حضور داشته باشند، در صورت تمایل میتوانند مثل خرید خدمت سربازی، با خرید خدمت حضور در جبهه به سابقۀ پرداخت حق بیمۀ خود اضافه کنند.
قبلاً به اتفاق شوهر و یک فرزندم ساکن یکی از شهرهای استان خراسان جنوبی بودیم و شوهرم جمعاً 18 سال سابقۀ بیمهپردازی در شعبۀ تأمین اجتماعی آن شهر دارد. مدت دو ماه است به یکی از شهرستانهای استان البرز نقل مکان کردهایم و در این مدت شوهرم بیمهپرداز نبود و یک ماه پیش فوت کرده است. آیا برای برقراری مستمری بازماندگان برای خودم و فرزندم لازم است به آخرین شعبۀ دریافتکنندۀ حق بیمه در شهر مربوطۀ استان خراسان جنوبی مراجعه کنم؟
خیر، سازمان تأمین اجتماعی برای رعایت حال بازماندگان و جلوگیری از مشکلات مربوط به تردد آنها از محل سکونت به آخرین محل اشتغال و پرداخت حق بیمۀ متوفی، اعلام کرده که بازماندگان میتوانند با تحویل مدارک مربوطه، درخواست برقراری مستمری را به نزدیکترین شعبۀ محل سکونت خود ارائه کنند. شعبۀ تأمین اجتماعی مربوطه بعد از اخذ مدارک مربوطه و ارسال آنها به شعبۀ ذیربط، موضوع برقراری مستمری بازماندگان را پیگیری میکند.
عضو هیأتمدیرۀ شرکت پیمانکاری ساختمانی هستم. شرکت تفاهمنامهای مبنی بر ساخت یک ساختمان اداری برای بخش خصوصی برقرار کرده و قرار است در 10 روز آینده قرارداد مربوطه بین پیمانکار و واگذارنده کار امضا و عملیات پروژه شروع شود. چون شرکت مقرر کرده من به عنوان سرپرست پروژه در این عملیات همکاری داشته باشم، آیا میتوانم اسم خودم را نیز همراه با لیست پرسنل شاغل در قرارداد درج کرده و به عنوان بیمهشده، حق بیمۀ من نیز به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت شود؟
بله، در قراردادهای پیمانکاری، اگر یک نفر از مدیران و یا اعضای هیأتمدیرۀ شرکت حقوقی به عنوان مسئول و یا سرپرست پروژه در عملیات قرارداد شاغل باشد و دستمزد دریافت کند، با تأیید واگذارندۀ کار، دریافت صورت مزد و حقوق و پرداخت حق بیمۀ او بلامانع است.
بعد از فوت پدرم، من و مادرم در ردیف مستمریبگیران بازماندگان قرار داشتیم. بعداً به علت ازدواج از ردیف خارج شدم و تنها مستمریبگیر مادرم بود که او نیز مدتی است فوت کرده و با فوت او کسی در ردیف مستمریبگیران قرار ندارد. سؤالم این است چون اخیراً از شوهرم طلاق گرفتهام آیا میتوانم مجدداً از مستمری پدرم بهرهمند شوم؟
فرزند اناث متوفی با ارائۀ تعهدنامه بهصورت حضوری و یا غیرحضوری مبنی برنداشتن شغل و شوهر در ردیف مستمریبگیران قرار میگیرد و در صورت زائل شدن یکی از دو شرط مذکور، فرزند اناث از ردیف مستمریبگیران خارج میشود. اما در صورت احراز مجدد یکی از شرایط فوق، میتواند از تاریخ استحقاق و براساس مدارک و مستندات ارائه شده از تعهدات سازمان تأمین اجتماعی از جمله مستمری بازماندگان استفاده کند.
در تاریخ 10 مرداد 1402 به علت تعدیل نیرو از کارگاه اخراج شدهام و در مهلت قانونی 30 روزه با تنظیم دادخواست در ادارۀ کار درخواست برقراری مقرری بیمۀ بیکاری کردهام. اخیراً متوجه شدهام کارفرما به جای 21 روز مردادماه در ماه مذکور برای من یک ماه کامل حق بیمه پرداخت کرده است. آیا در مدتی که من در کارگاه اشتغال نداشتم و کارفرما حق بیمه روزهای غیر کارکردی من را پرداخت کرده، نمیتوانم از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کنم؟
در سنوات گذشته اگر تاریخ اخراج با تاریخ آخرین پرداخت حق بیمه همزمان نبود و فاصله داشت، بیمهشده نمیتوانست از بیمۀ بیکاری استفاده کند، اما بر اساس بخشنامۀ ترخیصی و تجمیعی جدید مقرری بیمۀ بیکاری که بعداً صادر شده، در این خصوص اعلام شده که اگر کارفرما بعد از اخراج بیمهشده از کارگاه بیش از کارکرد واقعی بیمهشده و بهصورت یک ماه کامل در همان ماه وقوع بیکاری (مثل شما) حق بیمه پرداخت کند، شعبۀ تأمین اجتماعی به استناد رأی صادره توسط مراجع حل اختلاف ادارۀ کار و در صورت فاقد رأی بودن، طبق تاریخ بیکاری اعلام شده توسط ادارۀ کار و یا به استناد قرارداد کار و یا تسویهحساب و کارت حضور غیاب بیمهشده همراه با نامۀ کارفرما، سوابق بیمهشده را اصلاح کرده و نسبت به برقراری بیمۀ بیکاری اقدام و اضافۀ پرداختی کارفرما را به حساب بستانکاری او منظور میکند.
مادرم که مقرریبگیر بیمۀ بیکاری بود 16 ماه از مقرری خود را دریافت کرده و دو ماه مانده به اتمام دریافت مقرری، اخیراً فوت کرده است. قبلاً پدرم به علت ازکارافتاده کلی بودن تحت تکفل او قرار گرفته و واجد شرایط دریافت مستمری بازماندگان است. پیشتر اطلاع پیدا کردهام که برای مقرری مستمری بازماندگان متوسط دستمزد 720 روز قبل از تاریخ فوت در نظر گرفته میشود. چون یک سال و شش ماه از 720 روز او مربوط به بیمۀ بیکاری است آیا برای محاسبه متوسط دستمزد، ملاک میزان دریافتی مقرری بیمۀ بیکاری خواهد بود؟
خیر، در عین اینکه مدت دریافت مقرری بیمۀ بیکاری جزء سوابق پرداخت حق بیمه است، اما اگر متوفی در دورۀ 720 روز قبل از تاریخ فوت در حال دریافت مقرری بیمۀ بیکاری باشد، در فرایند برقراری مستمری بازماندگان برای تعیین میانگین دستمزد 720 روز، حقوق و مزایای ظرف 720 روز قبل از شروع مقرری بیمۀ بیکاری (حقوق و مزایای زمان اشتغال متوفی) محاسبه میشود.
