تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
در سالهای اخیر، افزایش بیسابقه هزینههای درمان، مراکز ملکی سازمان تأمیناجتماعی را به کانون توجه بیمهشدگان تبدیل کرده است؛ بهطوری که در سال ۱۴۰۳ نزدیک به ۱۵۰ میلیون مراجعه به بیمارستانها و مراکز سرپایی ثبت شد و امسال با رشد پنج درصدی همراه است. پاسخگویی به این حجم چشمگیر مراجعه، نیازمند مدیریت دقیق منابع و بهرهبرداری حداکثری از ظرفیتهای موجود است. سازمان تأمیناجتماعی با تدوین و اجرای طرحهای توسعهای، ارتقای فضای فیزیکی، بهینهسازی تجهیزات پزشکی و توانمندسازی نیروی انسانی، مسیر دسترسی عادلانه و کارآمد بیماران به خدمات درمانی را هموار میسازد و نشان میدهد که عدالت درمانی و استفاده بهینه از امکانات، اساس برنامهریزیهای راهبردی و توسعهای این نهاد در مواجهه با رشد مداوم تقاضای درمانی است.
استفاده حداکثری از ظرفیت درمانی
در سالهای اخیر، افزایش بیمهشدگان و رشد سرسامآور هزینههای درمان در بخش خصوصی، مراجعه به مراکز ملکی سازمان تأمیناجتماعی را بهطور چشمگیری افزایش داده و ضرورت استفاده حداکثری از ظرفیتهای موجود درمانی را برجسته ساخته است.
در پاسخ به این نیاز، مصطفی سالاری، مدیرعامل سازمان، با ارائه مجموعه «طرحهای بیستگانه تحولآفرین و توسعهای» که پس از بازبینی به ۱۲ طرح تقلیل یافته، مسیر ساماندهی و ارتقای خدمات درمانی را هموار کرده است. سه طرح نخست، شامل «پزشک خانواده، نظام ارجاع و حفاظت مالی بیمهشدگان»، «پذیرش، رسیدگی و پرداخت الکترونیکی اسناد پزشکی (رسا)» و «اصلاح ساختار مدیریتی درمان» است که چارچوب اقدامات ضروری حوزه درمان را شکل میدهد. بسیاری از این طرحها هماکنون اجرا شده و برخی در آستانه رونمایی هستند؛ اجرای کامل آنها تضمینکننده بهرهبرداری حداکثری از خدمات درمانی است.
همچنین، ارتقای کیفیت خدمات، بهرهمندی از پزشکان مجرب، توجه به استاندارد مواد مصرفی، ایجاد خط ویژه پذیرش بیماران و تقویت تیمهای درمانی برای خدمترسانی به جامعه بازنشستگان و مستمریبگیران، از راهبردهای کلیدی سازمان در بهینهسازی ظرفیتهای موجود است. در حوزه زیرساخت و تجهیزات، هتلینگ بیمارستانی، افزایش ظرفیت نیروی انسانی، ارتقای تجهیزات پزشکی و مدیریت هوشمند صفهای بستری و جراحی، بخشی از استراتژی عملیاتی سازمان بهشمار میرود و زمینه بهرهوری حداکثری از منابع و کاهش زمان انتظار بیماران را فراهم میکند.
دکتر شهرام غفاری، معاون درمان سازمان، بهرهمندی از تمامی ظرفیتهای درمانی و حرکت به سمت پزشکان تماموقت، به ویژه استفاده از توان پزشکان جوان و متخصص را عامل ارتقای کیفیت خدمات میداند. این رویکرد منسجم و جامع، نهتنها عدالت در دسترسی به درمان را تأمین میکند، بلکه سازمان تأمیناجتماعی را در مسیر توسعه پایدار، خدمترسانی مؤثر و پاسخگویی سریع به حجم فزاینده بیمهشدگان قرار میدهد و در نهایت رضایتمندی بیمهشدگان و کارآمدی سیستم درمانی را تضمین میکند.
نیروی انسانی، محور بهرهوری
سازمان تأمیناجتماعی با هدف بهرهمندی حداکثری از امکانات درمانی، برنامههای گستردهای برای استفاده بهینه از نیروی انسانی طراحی و عملیاتی کرده است. در این میان، نیروی انسانی بهعنوان اصلیترین سرمایه و دارایی سازمان، نقش تعیینکنندهای در کیفیت خدمترسانی ایفا میکند.
مهدی شکوری، معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی سازمان تأمیناجتماعی، با تأکید بر اهمیت نیروی انسانی کارآمد، کارآزموده و توانمند، میگوید: «موفقیت هر سازمانی وابسته به تعهد، تعلق، انگیزه و وفاداری کارکنان است. انسان محور توسعه قلمداد میشود و نیروی انسانی در هر نهاد، موتور اصلی تحقق اهداف است.» سازمان تأمیناجتماعی با حدود ۴۸ هزار نفر نیرو در حوزه درمان، برنامهریزیهای خود را بر تکیه بر توانمندیهای کارکنان استوار کرده است.
دکتر ابوذر عزیزی، مدیر درمان خراسانشمالی، استفاده بهینه از منابع انسانی را کلید برقراری عدالت درمانی میداند و میگوید: «برای بهرهبرداری حداکثری از ظرفیتها، نظام پرداخت عملکردی پزشکان و کادر درمان را اجرا کردهایم؛ به این ترتیب هر فرد براساس فعالیتهای خود دریافتی دارد. این شیوه، دستمزدها را بهویژه نسبت به مراکز موازی دولتی افزایش داده و جذابیت فعالیت در تأمیناجتماعی را نیز ارتقا داده است. علاوه بر این، موفق به اخذ مجوز جذب ۶۰ نیروی جدید در سال جاری شدهایم.»
دکتر میرنادر موسوی، مدیر درمان آذربایجانغربی، نیروی انسانی را بزرگترین سرمایه نظام سلامت توصیف کرده و اقدامات این سازمان را در بهرهوری کارکنان تشریح میکند: «با برنامهریزی دقیق شیفتها، توزیع متوازن نیروها و افزایش ساعات فعالیت مراکز در نوبت عصر، توان تخصصی همکاران را به حداکثر رساندهایم. همچنین با برگزاری دورههای آموزشی و بازآموزی علمی، ارتقای مهارت حرفهای و استقرار نظام ارزیابی عملکرد، بهرهوری کارکنان افزایش یافته است. بهکارگیری پزشکان متخصص در شیفتهای تکمیلی و کاهش زمان انتظار بیماران نیز از نتایج همین اقدامات است.»
این رویکرد جامع، بهرهوری و عدالت در ارائه خدمات درمانی را همزمان تضمین میکند و نشان میدهد که نیروی انسانی توانمند و مدیریت هوشمند، ستون اصلی موفقیت سازمان در دسترسی سریع و مؤثر بیمهشدگان به خدمات درمانی است.
بهینهسازی فضای فیزیکی
استفاده بهینه از ظرفیت فیزیکی مراکز درمانی، یکی از راهکارهای اساسی بهرهمندی حداکثری در حوزه درمان به شمار میرود. سازمان تأمیناجتماعی با اجرای طرحهای ارتقای هتلینگ بیمارستانها و توسعه فضای فیزیکی و زیرساختی مراکز، گامهای مهمی در این مسیر برداشته است.
دکتر میرنادر موسوی، مدیر درمان آذربایجانغربی، با اشاره به اقدامات مدیریت خود میگوید: «فعالسازی ظرفیتهای بلااستفاده، سیاست اصلی ماست. بسیاری از فضاهای درمانی پیشتر تنها در یک شیفت بهرهبرداری میشد، اما اکنون با توسعه خدمات در نوبتهای عصر و شب، همان فضاها بهطور کامل مورد استفاده قرار میگیرند. برخی فضاهای کمکاربرد به کلینیکهای تخصصی، پاراکلینیکها یا مراکز جراحی محدود تبدیل شده است. بازطراحی مسیر گردش بیمار و بهسازی فضاها، علاوه بر کاهش ازدحام، رضایت مراجعهکنندگان را افزایش داده و هوشمندسازی مدیریت فضا و توسعه خدمات سرپایی نیز در دستور کار قرار دارد.»
دکتر ابوذر عزیزی، مدیر درمان خراسانشمالی، با تأکید بر ضرورت جایگزینی بناهای فرسوده، توضیح میدهد: «با توجه به قدمت درمانگاههای ملکی استان، استفاده بهینه از ساختمانهای قدیمی موجب هدررفت منابع میشد. بنابراین طرح احداث ساختمانهای جدید جایگزین بناهای فرسوده در دست اجراست؛ از جمله درمانگاههای جاجرم و شیروان با بیش از ۳۰ سال قدمت. همچنین برای شهرستان آشخانه که فاقد مرکز ملکی است، در حال رایزنی برای اخذ مجوز احداث درمانگاه جدید هستیم.»
وی میافزاید: «در بیمارستانها نیز با برنامهریزی دقیق، حداکثر استفاده از فضای موجود تضمین شده است؛ بهطور مثال زمانبندی منظم اتاقهای عمل، امکان استفاده کامل برای جراحان را فراهم میآورد و بازدهی مراکز درمانی را افزایش میدهد.»
این اقدامات نشان میدهد که بهینهسازی فضای فیزیکی نهتنها به بهرهوری و کاهش اتلاف منابع میانجامد، بلکه تجربه بیماران را بهبود میبخشد و مسیر تحقق عدالت درمانی و دسترسی مؤثر بیمهشدگان به خدمات را هموار میکند. مدیریت هوشمند فضا و زیرساخت، ترکیبی از نوآوری، برنامهریزی و استفاده خردمندانه از منابع است که سازمان تأمیناجتماعی را در ارائه خدمات درمانی کارآمد و عادلانه توانمند میسازد.
بهینهسازی تجهیزات پزشکی
تجهیزات و وسایل پزشکی، به ویژه دستگاههای «هایتک»، ستون اصلی ارائه خدمات درمانی بهشمار میروند. بهرهمندی هوشمندانه از این تجهیزات، علاوه بر نقش درمانی، تاثیر مستقیم بر افزایش بهرهوری مراکز، ارتقای ایمنی فرآیندهای درمانی و سهولت انجام امور دارد. در شرایط کنونی که هزینههای خرید تجهیزات پزشکی تحت تأثیر نوسانات قیمت دلار به شدت افزایش یافته است، استفاده بهینه و برنامهریزیشده از این منابع، رویکردی منطقی و ضروری در حوزه درمان محسوب میشود.
دکتر ابوذر عزیزی، مدیر درمان خراسانشمالی، سیاست «توسعه کمهزینه با بازدهی فوری» را مهمترین راهبرد مدیریتی استان اعلام کرده و میگوید: «ارتقای برخی دستگاههای قدیمی، مانند سیتیاسکن، نمونهای از این اقدامات است. همچنین دستگاه امآرآی جدید برای استان خریداری شده و در حال جانمایی و آمادهسازی برای راهاندازی است. اقداماتی از این دست، امکان بازدهی سریع را فراهم کرده و نقش مؤثری در بهینهسازی خدمات درمانی ایفا میکنند.»
دکتر میرنادر موسوی، مدیر درمان آذربایجانغربی، تجهیزات پزشکی را سرمایههای ارزشمند سازمان توصیف میکند و تأکید میکند: «این تجهیزات باید با حداکثر کارایی به کار گرفته شوند. ما با زمانبندی دقیق استفاده از دستگاهها در چند شیفت، اجرای برنامههای نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه، آموزش مستمر کاربران و پایش مداوم عملکرد، تلاش کردهایم از خواب سرمایه جلوگیری کنیم. علاوه بر این، خرید تجهیزات صرفاً بر اساس نیازسنجی واقعی انجام میشود تا هزینههای غیرضروری کاهش یابد. نتیجه این اقدامات، افزایش دسترسی بیماران، کاهش ارجاع به مراکز خارج از مجموعه و ارتقای کیفیت خدمات درمانی است.»
به این ترتیب، مدیریت هوشمند تجهیزات پزشکی نهتنها منابع ارزشمند سازمان را حفظ و تقویت میکند، بلکه با افزایش بازدهی و کیفیت خدمات، عدالت در دسترسی به درمان و رضایت بیمهشدگان را نیز تضمین مینماید. استفاده حداکثری و برنامهریزیشده از این سرمایهها، راهبردی استراتژیک و حیاتی برای تحقق اهداف درمانی و توسعه پایدار نظام سلامت در سازمان تأمیناجتماعی به شمار میرود.
مدیریت هوشمند منابع درمانی
نظام ارجاع بهعنوان یکی از طرحهای زیربنایی حوزه درمان، نقش تعیینکنندهای در استفاده حداکثری از امکانات مراکز درمانی ایفا میکند و بهعنوان یکی از «طرحهای بیستگانه تحولآفرین و توسعهای سازمان تأمیناجتماعی» معرفی شده است.
دکتر میرنادر موسوی، مدیر درمان آذربایجانغربی، نظام ارجاع را ستون اساسی مدیریت منابع درمانی میداند. بر اساس این سیستم، بیماران ابتدا در سطح خدمات پایه و نزد پزشک عمومی ویزیت میشوند و تنها در صورت نیاز به سطوح تخصصی ارجاع داده میشوند. این رویکرد از مراجعات غیرضروری به متخصصان جلوگیری کرده، ازدحام مراکز را کاهش میدهد، هزینهها را کنترل میکند و در نهایت کیفیت خدمات درمانی را ارتقا میبخشد. به بیان ساده، هر خدمت در جای درست خود ارائه میشود و منابع به شکل بهینه به کار گرفته میشوند.
استفاده حداکثری از امکانات موجود درمانی
استفاده حداکثری از امکانات درمانی، فراتر از صرفهجویی در هزینهها، ساختار مدیریتی مراکز درمانی را تقویت میکند و نظم و ساماندهی فرآیندهای درمانی را به ارمغان میآورد. این مدیریت هوشمند، تجربه مراجعهکننده را بهبود بخشیده و حس آرامش و اطمینان در بیماران را تقویت میکند. تعامل مؤثر با شرکای اجتماعی و اطلاعرسانی مناسب، نقشی کلیدی در حفظ مسیر بهینهسازی منابع درمانی دارد و موجب همسویی مخاطبان و ارتقای آگاهی آنها در استفاده صحیح از امکانات میشود.
تحقق اهداف مدیریت منابع نیازمند تعادل میان استفاده از ظرفیتهای موجود و برنامهریزی برای توسعه است؛ تمرکز بر یک روش به تنهایی کارآمد نخواهد بود و نتیجهای جز هدررفت منابع به همراه ندارد. در این میان، اصل «بهرهوری مقدم بر توسعه» راهنمای استراتژیک مدیریت درمان است؛ زیرا توسعه فیزیکی بدون استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود، صرفاً هزینهها را افزایش میدهد.
رویکرد جامع سازمان شامل ارتقای کیفیت خدمات، توزیع عادلانه امکانات، استقرار نظام ارجاع، توسعه خدمات تخصصی در مراکز ملکی، بهکارگیری فناوریهای نوین مانند نسخهنویسی الکترونیک و مدیریت هوشمند منابع انسانی و تجهیزاتی است. در این مسیر، ابتدا منابع موجود فعال شده و فرایندها اصلاح میشوند و پس از آن، در صورت نیاز واقعی و بر اساس شاخصها و آمار، توسعه فیزیکی دنبال میشود. این رویکرد، توسعهای پایدار و منطقی را تضمین میکند و دسترسی عادلانه بیمهشدگان به خدمات درمانی را ممکن میسازد. هدف نهایی، افزایش رضایتمندی بیمهشدگان و فراهم کردن دسترسی سریع، مؤثر و عادلانه به درمان است، بهگونهای که هر خدمت در جای درست و با حداکثر کارایی به افراد ارائه شود.
