
دکتر رضا اخوان، سرپرست مرکز جراحی محدود و سرپایی شبانهروزی تأمیناجتماعی ابوریحان با اعلام اینکه این مرکز یکی از مجهزترین مراکز چشمپزشکی بهشمار میرود، گفت: درخواست کردهایم به عنوان «سانتر چشمپزشکی سرپایی» استان معرفی شویم.
دکتر اخوان در گفتوگو با تامین24 با اشاره به قدمت 70 ساله این مرکز، افزود: ابوریحان از مراکز مستقیم تابعه ادارهکل درمان استان تهران بهشمار میرود و در دو بخش خدمات کلینیک و پاراکلینیک ارائه خدمت میکند.
وی ادامه داد: در بخش کلینیک، پزشکان عمومی در خط مقدم درمان قرار دارند و به صورت شبانهروزی بیماران را ویزیت میکنند. علاوه بر آن بسیاری از متخصصان در رشتههای گوناگون پزشکی در مرکز حضور دارند.
سرپرست مرکز جراحی محدود و سرپایی ابوریحان در شرح جزئیات خدمات درمانی مرکز، گفت: کلینیکهای تخصصی فوقتخصصی داخلی فعال است که از جمله آن میتوان به فوقتخصص داخلی، فوقتخصص غدد، فوقتخصص آسموآلرژی و آنکولوژی اشاره کرد. متخصصان کودکان، مغز و اعصاب، اعصاب و روان و قلب سایر متخصصان ما را تشکیل میدهند. متخصص قلب همهروزه و سایر متخصصان در بیشتر روزهای هفته در مرکز حضور دارند و خدمات آندوسکوپی توسط متخصص داخلی ارائه میشود.
اخوان اضافه کرد: همچنین در این مرکز خدمات جراحی سرپایی در ابعاد کوچک و متوسط در بخشهای جراحی بستری و جراحی سرپایی ارائه میشود و متخصص جراح همهروزه بیماران را پذیرش میکند. متخصص ارتوپدی نیز دو روز در هفته حضور دارد.
او ارائه خدمات تخصصی و جراحی اورولوژی و چشمپزشکی را از دیگر امکانات مرکز برشمرد و گفت: در این مرکز همه روزه جراحی چشم انجام میشود و میتوان گفت، یکی از قویترین مراکز چشمپزشکی بهشمار میرویم و درخواست کردهایم بهعنوان «سانتر چشمپزشکی سرپایی» استان تهران معرفی شویم.
سرپرست مرکز جراحی محدود و سرپایی ابوریحان تاکید کرد: زیرا در این مرکز فوقتخصص استرابیسم و فوقتخصص شبکیه و قرنیه خدمترسانی میکنند و تجهیزات چشمپزشکی مرکز برای انجام اعمال جراحی از نوع پیشرفته فراهم شده است. لیزر یاگ (جهت درمان انواع مختلفی از مشکلات بینایی)، لیزر رتین (مولد انرژی نورانی جهت درمانهای متمرکز) و دستگاه OCT (عکس رنگی چشم) از جمله این تجهیزات بهشمار میرود.
اخوان ادامه داد: متخصص پوست از دیگر رشتههای تخصصی ما را تشکیل میدهد و کلینیک دندانپزشکی مرکز نیز فعال است.
وی با اشاره به خدمات پاراکلینیک ابوریحان گفت: در این حوزه واحدهای آزمایشگاه، رادیولوژی و فیزیوتراپی را داریم؛ آزمایشگاه دارای تجهیزات و دستگاههای مناسب و پیشرفتهای است و روزانه بهطور میانگین 170 نفر در این واحد پذیرش میشوند.
سرپرست مرکز جراحی محدود و سرپایی ابوریحان بیان کرد: بخش رادیولوژی از تجهیزات و دستگاههای مجهز شامل رادیوگرافی ساده، و رادیوگرافی پانورکس (رادیوگرافی فکودهان) و دستگاههای «هایتک» ماموگرافی و دستگاه سنجش تراکم استخوان برخوردار است. در بخش فیزیوتراپی نیز دستگاههای متناسب با خدمات این حوزه وجود دارد.
اخوان اضافه کرد: سایر خدمات پاراکلینیک مرکز شامل نوار مغز، نوار قلب، نوار عصب و عضله، هولتر 24 ساعته نوار قلب، فشارسنج خون، اکوی قلب و اسپیرومتری (شنوایی سنجی)، تزریقات و پانسمان بهطور روزانه ارائه میشود.
میزان استقبال از خدمات
او با اعلام اینکه در شش ماه نخست سال بهطور میانگین روزانه 1500 نفر در مرکز پذیرش میشوند، گفت: این میزان در شش ماه دوم و فصول سرد سال روزانه به 1900 نفر افزایش مییابد. اما باید توجه داشت، آمار مذکور تنها معطوف به ارائه نوبت ویزیت پزشکان است؛ درحالی که هر بیمار پس از مراجعه به پزشک از خدمات سایر واحدهای تشخیصی و داروخانه بهرهمند میشود.
سرپرست مرکز جراحی محدود و سرپایی ابوریحان، افزود: برای مثال حدود 80 درصد بیماران به داروخانه، حدود 35 درصد به آزمایشگاه، 8 درصد به رادیولوژی و حدود یک درصد به فیزیوتراپی مراجعه میکنند.
اخوان اعلام کرد: در نتیجه با احتساب مراجعات سایر واحدها میتوان گفت در شش ماه نخست و خلوت سال بهطور میانگین روزانه 1950 مراجعه و پذیرش و در فصول سرد سال روزانه 2300 مراجعه و پذیرش در مرکز بهثبت میرسد. اگر هر بیمار یک همراه داشته باشد، بالای 4 هزار نفر ورودی به مرکز انجام میشود که نیازمند مدیریت برای ساماندهی و نظمدهی است.
نیروی انسانی
وی با بیان اینکه در این مرکز 170 نفر شامل نیروهای استخدامی، قراردادی و شرکتی فعالیت دارند، گفت: از این مجموع 66 نفر پزشک، 56 نفر کادر درمان 56 نفر نیروهای پشتیبانی هستند.
مسائل مرکز
سرپرست مرکز جراحی محدود و سرپایی ابوریحان، درباره مهمترین مسائل این مرکز، افزود: با دو چالش عمده مواجه هستیم که نخست آن مربوط به فضای فیزیکی است؛ با توجه به عواملی مانند افزایش شمار بیمهشدگان و گسترش خدمات درمانی، ساختمان کنونی پاسخگوی پذیرش این حجم از مراجعه کنندهها نیست.
اخوان ادامه داد: با وجود اصلاحات و ترمیم بنای ساختمان، اما امکان رفع ایرادهای ساختاری وجود نداشت و برای مثال راهروهای مجموعه باریک است و سیستم تهویه نیز ایراد دارد.
او در مرور تاریخچه فعالیت ساختمان ابوریحان، گفت: این مرکز درمانی، سابقه تاریخی دارد؛ آن زمان به دلیل مجاورت خیابانی با نام قدیمی فرانسه، درمانگاه فرانسه نامیده میشد که مدیریت آن برعهده وزارت بهداشت بود. پس از واگذاری به تأمیناجتماعی، ذیل بیمارستان آیتالله کاشانی قرار گرفت و بعدها بهطور مستقل زیر نظر ادارهکل درمان تأمیناجتماعی استان تهران به فعالیت خود ادامه داد.
سرپرست مرکز جراحی محدود و سرپایی ابوریحان، اضافه کرد: آن زمان شاهد بودم که ساختمان، منطبق با تعداد مراجعه کنندهها از فضای مناسبی برخوردار بود؛ بین هر دو اتاق پزشکان، یک اتاق منشی تعبیه شده بود که هماهنگی بیماران را میسر میکرد و پزشکان علاوه بر اتاق ویزیت دارای اتاق معاینه بودند. رفته رفته شمار بیمهشدگان و تعداد مراجعه کنندهها افزایش یافت؛ درحالی که فضای فیزیکی مرکز تغییری نکرد.
اخوان افزود: مسئله بعدی کمبود نیروی انسانی است و این مشکل کمّی در وهله اول به نیروهای پشتیبانی به ویژه منشی پزشکان مربوط میشود. معیار تعیین تعداد منشی در گذشته بر این منوال بود که به ازای هر سه پزشک یک منشی فعالیت داشته باشد؛ اما اکنون با افزایش جمعیت بیمهشده، این معیار نیازمند بازنگری است.
وی ادامه داد: طی سالهای اخیر با استقرار دستگاههای نوبتدهی که اقدامی بجا و ضروری بود، این تصور قوت گرفت که مراکز درمانی بینیاز از منشی میشوند؛ اما معتقدم حضور منشی تنها برای نوبتدهی نیست، بلکه برای پاسخگویی به بیماران نیز اهمیت دارد.
سرپرست مرکز جراحی محدود و سرپایی ابوریحان، اعلام کرد: اکنون طرح استقرار دستگاه نوبتدهی سخنگو در برخی مراکز به اجرا درآمده است که در مرکز ما نیز بهزودی اجرا میشود و در این صورت فراخوان بیماران آسانتر میشود. اما باید توجه داشت که بیماران سوالهای پیدرپی دارند و نیاز است که راهنمایی شوند و در نتیجه اطمینان دارم مراکز بینیاز از منشی نخواهد بود.
جایگاه مرکز درمانی
اخوان در بیان جایگاه این مرکز در خدمترسانی به مردم و بیمهشدگان، گفت: با توجه به برخورداری بیش از 28 سال سابقه فعالیت در تأمیناجتماعی میتوانم بگویم این مرکز از ابتدا و حتی پیش از اجرای طرح نظام ارجاع به عنوان یک مرکز «ریفرال» شناخته میشد و بهطور نانوشته، بیمارپذیر بود.
او افزود: اکنون نیز بیماران زیادی به مرکز ارجاع داده میشوند. علاوه بر آن بیماران زیادی در سطح شهر، استان و حتی شهرستانهای اطراف تهران به ما مراجعه میکنند و علت آن برخورداری از خدمات تخصصی و فوقتخصصی در رشتههای گوناگون پزشکی و انجام عملهای جراحی کوچک و متوسط است. با استقرار سامانه نظام ارجاع در تأمیناجتماعی اکنون پذیرش بیماران در قالب این نظام منظمتر و سریعتر شده است و پارهای از مشکلات سامانه باید برطرف شود.
سرپرست مرکز جراحی محدود و سرپایی ابوریحان، با اشاره به سایر خدمات مرکز در قالب فناوری اطلاعات، ادامه داد: درحال حاضر نوبتدهی بیماران غیرحضوری شده است و درخواست کنندگان میتوانند از طریق سایت، اپلیکیشن موبایل، کد دستوری (USSD) و شمارههای تلفن نوبت ویزیت دریافت کنند. علاوه بر آن کیوسک (استند)های نوبتدهی در واحدهای پذیرش و داروخانه تعبیه شده است که بیماران میتوانند برگه نوبت دریافت کنند. بهزودی این دستگاه در واحد آزمایشگاه نیز نصب خواهد شد.
اخوان گفت: در عینحال با توجه به اینکه امکان اخذ نوبت غیرحضوری برای برخی از اقشار سالمند به دلیل عدم آگاهی از خدمات الکترونیک، وجود ندارد، نوبت حضوری نیز ارائه میشود.
وی تاکید کرد: در مجموع ارائه نوبتدهی غیرحضوری روشی مطلوب و کارآمد بهشمار میرود؛ اما برای ساماندهی مراجعات کافی نیست؛ زیرا فاقد بازدارندگی برای مراجعات غیرضروری و تقاضای القایی است. درحال حاضر برخی از بیماران به دلیل عدم اطلاع از نوع بیماری یا بهصورت دلخواه به متخصصان مختلف مراجعه میکنند؛ درحالی که ضرورتی برای برخورداری از ویزیت متخصص ندارند. در صورت اجرای کامل نظام داخلی ارجاع، ورودیهای حوزه درمان مدیریت شده و کیفیت درمان ارتقا مییابد.
برنامههای آینده
سرپرست مرکز جراحی محدود و سرپایی ابوریحان، یکی از مهمترین برنامههای آینده این مرکز را گسترش فضای فیزیکی بیان کرد و افزود: با توجه به تعداد مراجعهکنندهها، نیازمند تهیه دستگاه کولونوسکوپی هستیم و نیز درنظر داریم تا اتاق عمل بهروز و مجهزی داشته باشیم که اقدامات اولیه آن با مساعدت ادارهکل درمان تأمیناجتماعی استان تهران انجام شده است.
اخوان گفت: همچنین برنامههایی را در راستای گسترش خدمات غیرحضوری در حوزه درمان در پیش داریم؛ برای این منظور اجرای طرح ویزیت برخط (آنلاین) پزشکان و «فالوآپ بیماران» (پیگیری وضعیت بیمار پس از درمان) را بهصورت تمام اتوماتیک در برنامههای خود داریم. همچنین استفاده از هوشمصنوعی در چشمانداز طرحهای ما قرار دارد.






