تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: بهرهمندی از بیمۀ بیکاری با اشتغال در دو کارگاه مختلف، بخشودگی جرائم برای کارگاههایی که اقساط آنها تمام نشده است، استفاده از کمکهزینۀ ازدواج با سابقۀ کم بیمهای، و دریافت مقرری بیمۀ بیکاری برای صاحبان حِرف و مشاغل آزاد.
جهت پیگیری سوابق پرداخت حق بیمۀ خود به شعبۀ تأمین اجتماعی مربوطه مراجعه کردم. مسئول نامنویسی و حسابهای انفرادی اظهار داشتند که من در سیستم تأمین اجتماعی دارای شمارۀ بیمهشدۀ دائم و موقت هستم و باید شمارۀ موقت به دائم تبدیل شود، خواستم در خصوص شماره موقت اطلاعاتی داشته باشم.
اگر کارفرمای کارگاهی از ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ کارکنان خودداری کند و بر اساس گزارش بازرسی بهعملآمده از کارگاه مذکور اسامی کارگران جدید در گزارش بازرسی قید شود، در صورتی که کارگران گزارش شده در بازرسی در سیستم تأمین اجتماعی فاقد شمارۀ بیمهشده باشند، شعبۀ تأمین اجتماعی جهت محاسبۀ بدهی کارگاه، ابتدا به بیمهشده شمارۀ موقت اختصاص میدهد و بعد از اینکه بیمهشده در کارگاههای دیگر شاغل و شمارۀ اصلی بیمهشده اخذ کند، آنگاه از نظر مشخصات هویتی، مطابقت دو شمارۀ اصلی و موقت بیمهشده احراز و شمارۀ موقت به شمارۀ اصلی تبدیل میشود. سپس سوابق مندرج در شمارۀ موقت بهعنوان سابقۀ پرداخت حق بیمۀ بیمهشده در سیستم تأمین اجتماعی ذخیره خواهد شد.
بهمدت دو سال در کارگاه تولیدی پوشاک مشغول به کار بودم. بعد از اتمام دومین سال قرارداد، در پایان سال از کارگاه اخراج شدم. پس از آن جهت برقراری بیمۀ بیکاری نسبت به تنظیم دادخواست در ادارۀ کار اقدام کرده و ادارۀ کار من را جهت برقراری بیمۀ بیکاری به شعبۀ تأمین اجتماعی معرفی کرده است. از آنجایی که من پیش از این دارای جواز کسب الکتریکی بودم، شعبۀ مربوطه اعلام کرده که باید از محل کسب قبلی من در ارتباط با عدم استفاده از جواز کسب در خصوص اشتغال در صنف الکتریکی در ایام بیکاری، بازرسی تحقیقی انجام گیرد؛ در حالی که من بعد از استخدام در کارگاه تولیدی و پس از بیکار شدن، در این صنف اشتغال به کار نداشتهام. در این خصوص نیاز به راهنمایی دارم.
چنانچه بیمهشده قبل از برقراری بیمۀ بیکاری دارای موافقت اصولی یا پروانۀ کسب یا مجوز اشتغال معتبر باشد، در صورت اشتغال در کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی و متعاقب آن از کارگاه اخراج و بیکار شده باشد و برای برقراری مقرری بیمۀ بیکاری توسط ادارۀ کار به شعبۀ تأمین اجتماعی معرفی شود، اگر از طریق استعلام توسط سازمان تأمین اجتماعی از مراجع صادرکنندۀ مجوزها و انجام بازرسی تحقیقی، عدم اشتغال به کار بیمهشده بهواسطۀ مجوزهای صادره در ایام بیکاری احراز شود، میتواند از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کند.
رانندۀ تاکسی در شهر تهران هستم. قبلاً هشتماه سابقۀ بیمهپردازی اجباری دارم و یکسال است بیمۀ رانندگان شدهام. اخیراً ازدواج کردهام و طبق اطلاع، سازمان تأمین اجتماعی به بیمهشدگان کمکهزینۀ ازدواج بلاعوض پرداخت میکند. آیا من نیز میتوانم از این کمکهزینه برخوردار شوم؟
کمکهزینۀ ازدواج بلاعوض به بیمهشدگان اجباری که دارای کارفرما هستند، همچنین بیمهشدگان توافقی و رانندگان درونشهری و برونشهری مشمول قانون بیمۀ اجتماعی رانندگان (مثل شما) تعلق میگیرد. البته به شرطی که این قبیل بیمهشدگان ظرف پنجسال قبل از تاریخ ثبت ازدواج حداقل دو سال (۷۲۰ روز) سابقۀ پرداخت حق بیمه داشته باشند و چون جمع سابقۀ شما ۲۰ ماه (۸ ماه اجباری و ۱۲ ماه بیمۀ رانندگان) است، بهعلت کسری سابقۀ پرداخت حق بیمه نمیتوانید از سازمان تأمین اجتماعی کمکهزینۀ بلاعوض ازدواج دریافت کنید.
بیمهشدۀ تأمین اجتماعی در شرکت تولیدی پوشاک هستم. شعبۀ تأمین اجتماعی به یکی از کارگران شرکت که قبلاً اخراج شده است، اعلام کرده که چون سابقۀ پرداخت حق بیمۀ او کمتر از یک سال (۳۶۵ روز) است، مشمول دریافت بیمۀ بیکاری نیست. من قبلاً مدت هفتماه در محل فروشگاه شرکت تولیدی مذکور کار میکردم و در حال حاضر طبق پیشنهاد کارفرما ششماه است در محل کارخانۀ تولیدی شرکت مذکور کار میکنم و از طرفی کارفرما حق بیمۀ سهماهۀ اول محل کارخانه را اشتباهاً در پروندۀ فروشگاه پرداخت کرده است. با توجه به اینکه سابقۀ پرداخت حق بیمه در آخرین کارگاه کمتر از ۳۶۵ روز میشود، آیا در صورت اخراج و بیکارشدن نمیتوانم از مقرری بیمۀ بیکاری بهرهمند شوم؟
همانطور که اشاره کردهاید، طبق تفاهمنامۀ سال ۱۳۸۴ که بین وزارت کار و امور اجتماعی وقت و سازمان تأمین اجتماعی منعقد شده است، در کارگاههای با ماهیت دائم اگر سابقۀ پرداخت حق بیمۀ بیمهشده در آخرین کارگاه کمتر از یک سال - یعنی ۳۶۵روز- باشد، بیمهشدۀ اخراج شده (مثل بیکاری همکار شما) نمیتواند از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کند. اگر بیمهشده در دو کارگاه که دارای کارفرمای واحد است و حق بیمۀ او بهجای پرداخت در شعبۀ محل اشتغال اولی در شعبۀ دیگری پرداخت شده باشد در اجرای تفاهمنامه و تکمیل سابقۀ ۳۶۵ روز، سوابق هر دو کارگاه با هم تجمیع شده و در صورت دارا بودن سایر شرایط، بیمهشده مشمول دریافت مقرری بیمۀ بیکاری قرار خواهد گرفت.
یکی از آشنایان دو سال است نگهبان یک باغ و مزرعه در حومۀ شهریار است و ضمن دریافت دستمزد از مستأجر باغ و کار کردن در مزرعه، با خانوادۀ خود در آنجا سکونت دارد. چون همسرش نیاز به خدمات درمانی دارد از من خواسته است بپرسم آیا کارگران شاغل در مزارع و باغات کشاورزی میتوانند بیمۀ تأمین اجتماعی شوند و آیا کارفرما موظف به بیمه کردن آنهاست؟
مزارع و باغات کشاورزی که مالک یا مستأجر آن شخصیت حقیقی است، اگر دارای سند مالکیت و یا اجاره و پروانۀ فعالیت صادره از سوی نظام صنفی کشاورزی است کارگران شاغل در آنجا مشمول قانون تأمین اجتماعی هستند. اگر مالک و یا مستأجر باغ با مشخصات ذکرشدۀ بالا از بیمهکردن کارگر خودداری میکند او میتواند با مراجعه به واحد بازرسی شعبۀ تأمین اجتماعی شهریار و اعتراض به این موضوع درخواست بازرسی کند تا پس از مراجعۀ بازرس به محل باغ و درج نام او در گزارش بازرسی بتواند از خدمات سازمان تأمین اجتماعی از جمله خدمات درمانی برای خود و افراد تحت تکفل استفاده کند. در خصوص اشخاص حقوقی که در باغات کشاورزی و مزرعه در بخش کشاورزی فعالیت دارند (که مشمول نظام صنفی کشاورزی و دارای پروانۀ صنفی معتبر و اساسنامۀ ثبتشده در ادارۀ ثبت شرکتها و درج آن در روزنامۀ رسمی کشور هستند) کارگران شاغل در این شرکتها نیز مشمول قانون تأمین اجتماعی هستند و بازرسی کارگاهی از آنها بلامانع است.
بیمهشدۀ خویشفرمای مغازۀ فرشفروشی در بازار تهران هستم و به استناد جواز کسب فرشفروشی، یکسال است بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد شدهام. اخیراً بهعلت آتشسوزی در منطقهای از بازار، مغازۀ من نیز دچار حریق شده و عملاً بیکار شدهام و تعمیرات مجدد و بازسازی مغازه جهت ادامۀ اشتغال به مدت زمان بیشتری نیاز دارد. با توجه به اینکه بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم، آیا در مدت بیکاری میتوانم از مقرری بیمۀ بیکاری استفاده کنم؟
خیر، صرفاً بیمهشدگانی که دارای کارفرما بوده و مشمول قانون کار هستند و از دستمزد مشمول کسر حق بیمۀ آنها سه درصد بابت بیمۀ بیکاری کسر و همراه با حق بیمۀ مربوطه به حساب تأمین اجتماعی واریز میشود مشمول استفاده از مقرری بیمۀ بیکاری هستند، لذا با این توضیحات چون بیمهشدۀ مشاغل آزاد فاقد کارفرما و مشمول قانون کار نیست، شما و کلیۀ بیمهشدگان صاحبان حِرف و مشاغل آزاد در صورت بیکاری نمیتوانید از مقرری بیمۀ بیکاری سازمان تأمین اجتماعی استفاده کنید.
فروشگاه خشکبار و شیرینیفروشی من در دیماه سال ۱۴۰۱ نسبت به تقسیط بدهی قطعیشده همراه با جرائم مربوطه اقدام کرده و در حال پرداخت اقساط مربوطه است. با توجه به بخشودگی جدید جرائم که در خردادماه سال ۱۴۰۲ اعلام شده است. آیا کارگاه ما نیز که قبل از صدور این دستورالعمل جدید بدهی قطعیشده را تقسیط کرده و هنوز پرداخت اقساط به پایان نرسیده است، مشمول این بخشودگی قرار میگیرد؟
بله، کارفرمایانی که طبق ضوابط قبلی نسبت به تقسیط بدهیهای قطعیشده با احتساب جرائم متعلقه اقدام کردهاند و پرداخت اقساط به اتمام نرسیده است، میتوانند در مهلت تعیین شده ۱ خرداد ۱۴۰۲ لغایت ۳۱ مرداد ۱۴۰۲ ابتدا نسبت به ثبت درخواست خود در سامانۀ خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی اقدام کنند، سپس در صورت احراز کامل شرایط بخشودگی جرائم، میتوانند درخواست کتبی خود را برای تبدیل به حال شدن بدهی تقسیطشده قبلی به شعبۀ مربوطۀ تأمین اجتماعی تسلیم کنند و در زمان ارائۀ تضامین جهت تقسیط دیون خود، از تسهیلات بخشودگی جرائم جاری بهرهمند شوند.
با ۲۰ سال سابقۀ بیمهپردازی مشاغل آزاد و با ۶۰ سال سن بازنشسته شدهام. برای استفاده از درمان تأمین اجتماعی به تعداد خود و همسر و دو فرزندم از مستمری ماهانۀ من، حق سرانۀ درمان کسر میشود. اخیراً پزشک معالج گوش، حلق و بینی برای یک گوش همسرم سمعک تجویز کرده و آن را خریداری کردهایم، آیا میتوانم هزینۀ آن را از تأمین اجتماعی دریافت کنم؟
پرداخت هزینۀ وسایل کمکپزشکی پروتز و اروتز و آندو پروتز - که سمعک نیز یکی از این وسایل است- صرفاً به بیمهشده اجباری کارگاهها و بیمهشدگان اختیاری و بیمههای توافقی و بیمهشدگان راننده و قالیبافی و مقرریبگیران بیمۀ بیکاری و بازنشستگانی که که از مستمری آنها دو درصد بابت درمان کسر میشود تعلق میگیرد، لذا کلیۀ این قبیل بیمهشدگان و بازنشستگان و افراد تحت تکفل آنها مشمول دریافت کمکهزینههای وسایل پزشکی هستند. اما بیمهشدگان صاحبان حِرف و مشاغل آزاد و مستمریبگیرانی که در صورت تمایل از مستمری آنها بهجای دو درصد درمان به تعداد خود مستمریبگیر و افراد تحت تکفل قانونی، حق سرانۀ درمان کسر میشود (مثل شما) نمیتوانند از خدمات سازمان تأمین اجتماعی در خصوص پرداخت هزینۀ پروتز و اروتز و آندوپروتز استفاده کنند.
وکیل رسمی بیمهشدۀ ایرانیان خارج از کشور هستم که با نرخ ۱۸ درصد بیمهشده است و حق بیمۀ او را ماهانه پرداخت میکنم. اخیراً موکل من ازدواج کرده است، با توجه به اینکه یکی از تعهدات سازمان تأمین اجتماعی در قبال بیمهشدگان پرداخت کمکهزینۀ ازدواج بلاعوض است، آیا او میتواند از سازمان تأمین اجتماعی این کمکهزینه را دریافت کند؟
خیر، همانطور که پیشتر اعلام شده است، صرفاً بیمهشدگان اجباری و بیمهشدگان توافقی و رانندگان درونشهری و بینشهری مشمول قانون بیمۀ اجتماعی رانندگان، میتوانند در صورت احراز شرایط مربوطه از این کمکهزینه بهرهمند شوند. تعهدات سازمان تأمین اجتماعی در قبال بیمهشدگان ایرانیان خارج از کشور علاوه برتعهدات بلندمدت مستمری بازنشستگی و فوت و ازکارافتادگی (نرخ 18 درصد) دو مورد از تعهدات کوتاهمدت شامل پرداخت هزینۀ وسایل کمکپزشکی پروتز و اروتز و پرداخت کمکهزینۀ کفنودفن، و انجام بقیۀ تعهدات کوتاهمدت از قبیل غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری و همچنین کمکهزینۀ ازدواج با توجه به تعاریف مندرج در قانون تأمین اجتماعی به این قبیل بیمهشدگان موضوعیت ندارد.
شرکت تولیدی با شخصیت حقوقی که فعالیت آن تولید لامپهای کممصرف است بهعلت جابهجایی کارگاه در محل جدید واقع در حوزۀ عملکرد شعبۀ دیگر با همان کد کارگاهی قبلی نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ کارکنان در شعبۀ فعلی تأمین اجتماعی اقدام میکند. با توجه به اینکه محل قبلی شرکت واقع در شعبۀ قبلی تأمین اجتماعی دارای بدهی قطعیشده همراه با جرائم مربوطه است، طبق دستورالعمل جدید بخشودگی جرائم، آیا میتوانیم در بازۀ زمانی ۱ خرداد ۱۴۰۲ لغایت ۳۱ مرداد ۱۴۰۲ نسبت به درخواست بخشودگی جرائم مربوط به شعبۀ قبلی تأمین اجتماعی از طریق شعبۀ فعلی اقدام کنیم ؟
بدواً باید اطلاع داشته باشید که تقسیط بدهیهای قطعیشده مورد درخواست کارفرما، برای بخشودگی جرائم صرفاً از طریق شعبۀ ذیربط (ایجادکنندۀ بدهی) امکانپذیر است. در این ارتباط کارگاههای دارای شخصیت حقوقی که بهعلت جابهجایی محل کارگاه با همان کد کارگاهی قبلی نسبت به پرداخت حق بیمۀ کارکنان در شعبۀ محل جدید (مقصد) اقدام میکنند. اما در شعبۀ مبدأ دارای بدهی قطعیشده همراه با جرائم هستند، پس از ثبت درخواست و احراز شرایط در محل جدید (صرفنظر از وجود بدهی) در سیستم خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی، با ثبت درخواست بخشودگی جرائم در شعبۀ قبلی (مبدأ) مجاز به استفاده از بخشودگی جرائم مربوط به بدهیهای قطعیشدۀ شعبۀ قبلی تأمین اجتماعی خواهند بود.
