
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: تقسیط بدهی بیمهای به سازمان تأمین اجتماعی، پرداخت همزمان حق بیمه از دو کارگاه متفاوت، دریافت مستمری ازکارافتادگی همزمان با دریافت دیه از کارفرما، و افزایش میزان ازکارافتادگی با نظر مجدد کمیسیون پزشکی.
بهعلت مشکلات مالی نتوانستهام تاکنون نسبت به ترتیب پرداخت بدهی اجرایی بهصورت نقدی یا اقساطی اقدام کنم. بههمیندلیل واحد اجراییات شعبۀ تأمین اجتماعی از طریق ادارۀ راهنمایی و رانندگی اتومبیل من را توقیف و جهت فروش آن دو نوبت آگهی مزایده منتشر کرده است. هماکنون که وضعیت مالی من بهبود یافته، آیا میتوانم قبل از انتشار آگهی نوبت سوم نسبت به تقسیط بدهی اجرایی اقدام کنم؟
اگر مدیون تا قبل از انتشار آگهی مزایدۀ نوبت سوم جهت جلوگیری از مزایدۀ مال توقیفشده (مثل اتومبیل شما) چهل درصد بدهی اجرایی را بهصورت نقدی پرداخت و مابقی آن را با ارائۀ تضامین معتبر تقسیط کند، دراینحالت فقط برای یکبار برگزاری مزایده لغو میشود.
صبحها در یک کارگاه تولیدی کار میکنم و شبها بهمدت هشت ساعت نگهبان کارخانۀ دیگری هستم. هر دو کارفرما برای من یک ماه کامل حق بیمه پرداخت میکنند. آیا سوابق من در سیستم تأمین اجتماعی برای هر ماه ۶۰ روز سابقۀ بیمه منظور میشود؟
خیر، بیمهشدهای که در چند کارگاه شاغل بوده و طبق مادۀ (۳۴) قانون تأمین اجتماعی، حق بیمۀ او توسط کارفرمایان پرداخت میشود، جمع سوابق ماهانۀ بیمهشده برای نیمۀ اول سال حداکثر تا ۳۱ روز و برای نیمۀ دوم سال تا ۳۰ روز و در سالهای غیرکبیسه برای اسفندماه حداکثر تا ۲۹ روز محاسبه میشود، اما در رابطه با ارائۀ تعهدات قانونی سازمان تأمین اجتماعی به بیمهشده، از قبیل بازنشستگی و... فقط دستمزدها باهم جمع خواهند شد.
بهعلت حادثۀ ناشی از کار به وقوع پیوسته در کارگاه نجاری و چوببری و برخورد با تیغ دستگاه مربوطه، عضوی از بدنم دچار نقص و مشکل شده است. بازرس تأمین اجتماعی حادثهۀ را ناشی از کار تشخیص داده و بازرس ادارۀ کار نیز کارفرما را صددرصد مقصر قلمداد کرده و پروندۀ من جهت اظهار نظر به کمیسیون پزشکی تأمین اجتماعی ارسال شده است. ضمناً با طرح شکایت در دادگاه، مرجع قضایی بهدلیل مقصر بودن کارفرما، حکم پرداخت دیه از طرف او را برای من صادر کرده است. آیا سازمان تأمین اجتماعی با وجود محکومیت کارفرما به پرداخت دیه (با توجه به میزان درصد آسیبدیدگی) مستمری ازکارافتادگی برای من برقرار میکند؟
رأی دادگاه مبنی بر پرداخت دیه توسط کارفرما به بیمهشدۀ حادثهدیده، نافی تعهدات قانونی سازمان تأمین اجتماعی در قبال بیمهشدۀ حادثۀ ناشی از کار نیست. کمیسیون پزشکی به هر میزانی درصد ازکارافتادگی را تأیید کند، به همان اندازه مستمری ازکارافتادگی کلی و یا جزئی و یا پرداخت غرامت نقص عضو، توسط تأمین اجتماعی برای بیمهشده برقرار و پرداخت میشود.
مدت دو ماه است یک مزرعۀ پرورش ماهی قزلآرا راهاندازی کردهام و سه نفر کارگر دارم. بنا بر اصرار کارگران، میخواهم آنها را بیمۀ تأمین اجتماعی کنم؛ جهت ارسال لیست و پرداخت حق بیمه نیاز به کسب اطلاعات دارم.
در کلیۀ کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی (مثل پرورش ماهی) اگر کارگران نیز اصرار بر بیمه شدن خود نداشته باشند، طبق مادۀ (۳۹) قانون تأمین اجتماعی کارفرما مکلف است در مهلت مقرر در قانون، نسبت به ارسال صورت مزد و حقوق افراد شاغل در کارگاه و پرداخت حق بیمۀ آنها اقدام کند. بههرحال اینکه تصمیم دارید به وظیفۀ قانونی خود عمل کنید جای قدردانی دارد. مزارع پرورش ماهی جزو صنوفی هستند که مهلت ارسال لیست هر ماه تا آخرین روز دو ماه بعدی است و کارفرما تا پنج نفر کارگر از پرداخت ۲۰ درصد حق بیمۀ سهم کارفرما معاف است. به عبارت دیگر نرخ حق بیمه ۱۰ درصد است، هفت درصد سهم بیمهشده و سه درصد حقبیمه بیکاری به عهده کارفرما (به شرطی که ارسال لیست و پرداخت حقبیمه هر ماه حداکثر تا آخرین روز دو ماه بعدی پرداخت شود).
شرکت تولید لوازم کشاورزی مبلغ زیادی بدهی اجرایی به تأمین اجتماعی دارد که بهعلت عدم پرداخت آن، یک قطعه زمین متعلق به شرکت که قرار است در آنجا ساختمان شعبهای از شرکت جهت فروش تولیدات احداث شود، توسط اجراییات تأمین اجتماعی از طریق سازمان ثبت و اسناد بازداشت و این کار باعث توقف عملیات احداث ساختمان شده است. آیا میتوانم قسمتی از تولیدات شرکت را در قبال بدهی اجرایی به تأمین اجتماعی معرفی کنم تا از ملک بازداشتشدۀ شرکت رفع توقیف به عمل آید؟
طبق مقررات، اگر مدیون و یا شخص ثالث مال دیگری را به تأمین اجتماعی معرفی کند که به لحاظ ارزش و سهولت در فروش، کمتر از مال توقیفی قبلی نباشد و ارزش مال معرفیشده کفاف پرداخت مطالبات تأمین اجتماعی را بدهد، در این صورت پس از بازداشت مال جایگزین شده، نسبت به رفع توقیف از اموال قبلی اقدام میشود. البته معرفی اموال منقول برای جایگزینی اموال غیرمنقول امکانپذیر نیست، مگر در مواردی که سهولت فروش اموال منقول برای تأمین اجتماعی محرز شود.
۴۱ سال دارم؛ یک سال است با نرخ ۱۲ درصد، بیمهپرداز زنان خانهدار هستم. قبلاً ۱۲ سال سابقۀ بیمۀ اجباری و هفت سال نیز سوابق انتقالی از وزارت آموزشوپرورش دارم که کلیۀ مابهالتفاوت آن بهصورت اقساطی پرداخت شده است. باتوجه به اینکه پیشتر اعلام شد که یکی از شرایط بازنشستگی زنان بیمهشده، داشتن حداقل ۴۲ سال سن و ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه است، آیا از این به بعد از یک سال از بیمهپردازی زنان خانهدار و رسیدن به ۴۲ سالگی تمام میتوانم جمعاً با ۲۱ سال سابقه (۱۲ سال سابقۀ بیمۀ اجباری قبلی و ۷ سال سوابق انتقالی دولتی و ۲ سال بیمۀ زنان خانهدار فعلی) بازنشسته شوم؟
خیر، زنان بیمهشدۀ تأمین اجتماعی بهشرطی میتوانند با ۴۲ سال تمام سن و ۲۰ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه (با احتساب سوابق انتقالی) و با ۲۰ روز حقوق بازنشسته شوند که بیمهشده در زمان درخواست بازنشستگی مشمول قانون کار بوده و به عبارت دیگر بیمهشدۀ اجباری باشد؛ چون بیمهشدگان زنان خانهدار مشمول قانون کار نیستند لذا شما نمیتوانید از این قانون استفاده کنید مگر اینکه بعد از رسیدن به سن ۴۵ سالگی تمام و تکمیل ۳۰ سال سابقه (اعم از سوابق تأمین اجتماعی و سوابق انتقالی) بازنشسته شوید و یا در زمان درخواست بازنشستگی در سن ۴۲ سال، در یکی از کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی بهصورت عملی شاغل بوده و بیمهپرداز اجباری باشید.
قرار است در یکی از مناطق تهران تولید نان فانتزی راهاندازی کنم؛ خواستم کسب اطلاع کرده باشم که آیا تولیدکنندگان نان فانتزی نیز مثل سایر نانواییها مشمول ۲۰ درصد معافیت سهم کارفرما هستند؟
خیر، فقط خبازیهای (نانواییها) لواشی، بربری، تافتونی و سنگکی، مشمول ۲۰ درصد معافیت حق بیمۀ سهم کارفرما هستند و کارگاههای صنعتی پخت نان مرغوب و حجیم مثل نان فانتزی مشمول این معافیت نیستند.
با ۱۵ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه با نرخ ۱۸ درصد بیمۀ صاحبان حِرَف و مشاغل آزاد، بهعلت بیماری صعبالعلاج، طبق نظریۀ کمیسیون پزشکی ازکارافتادۀ کلی غیر ناشی از کار شناخته شده و برای من مستمری از کارافتادگی برقرار شده است. یک سال قبل نیز برای یکی از همکارانم با ۱۵ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه (۱۱ سال سابقۀ بیمۀ اجباری و ۴ سال سابقۀ بیمۀ مشاغل آزاد) مستمری ازکارافتادگی کلی غیر ناشی از کار برقرار شده است، با وجود آنکه هر دو نفر ما با ۱۵ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه، ازکارافتادۀ کلی غیر ناشی از کار شدهایم، از مستمری او جهت استفادۀ خودش و کلیۀ افراد تحت تکفل از درمان تأمین اجتماعی، صرفاً دو درصد کسر میشود، اما چرا باید از مستمری من به تعداد خودم و افراد تحت تکفل حق سرانۀ درمان کسر شود؟
اولاً کلیۀ بیمهشدگانی که صرفاً با سوابق بیمۀ اجباری و احراز شرایط مادۀ (۷۵) قانون تأمین اجتماعی برای آنها مستمری ازکارافتادۀ کلی غیر ناشی از کار برقرار میشود، از مستمریشان دو درصد درمان کسر میشود و بیمهشدگانی که بدون لحاظ سوابق بیمهپردازی مشاغل آزاد (با نرخ ۱۸درصد)، شروط مادۀ (۷۵) قانون تأمین اجتماعی (ظرف ۱۰ سال قبل از ابتلا به بیماری و یا وقوع حادثۀ غیر ناشی از کار داشتن حداقل یک سال سابقه پرداخت حق بیمه و ظرف یکسال قبل از بیماری و حادثۀ ناشی از کار حداقل ۹۰ روز سابقۀ پرداخت حق بیمه) را احراز کنند و یا حداقل ۱۰ سال سابقۀ پرداخت حق بیمۀ اجباری داشته باشند، طبق مادۀ (۸۹) قانون تأمین اجتماعی مشمول کسر دو درصد درمان هستند، اما چنانچه سوابق پرداخت حق بیمۀ اجباری بیمهشده کمتر از ۱۰ سال است (مثل شما) و با احتساب سوابق بیمۀ مشاغل آزاد با نرخ ۱۸ درصد شرایط مادۀ (۷۵) قانون را احراز کند، مشمول کسر دو درصد نخواهد بود. در صورت تمایل این قبیل مستمریبگیران ازکارافتادۀ کلی غیر ناشی از کار، برای استفاده از درمان تأمین اجتماعی به تعداد خود و افراد تحت تکفل قانونی از مستمری آنان حق سرانۀ درمان کسر میشود.
چهار سال است که بهعلت حادثۀ ناشی از کار و سوختگی بدنم در محل کارگاه، طبق نظریۀ کمیسیون پزشکی به میزان ۳۵ درصد ازکارافتاده شده و مستمری ازکارافتادگی جزئی برای من برقرار شده است. اخیراً احساس میکنم که آثار آن حادثه بیشتر شده و توان کار کردن ندارم. آیا امکان دارد بعد از سپری شدن چهار سال، مجدداً جهت افزایش میزان ازکارافتادگی به کمیسیون پزشکی معرفی شوم؟
طبق بند (۳) مادۀ (۹۳) قانون تأمین اجتماعی، افزایش میزان ازکارافتادگی جزئی با نظر کمیسیون پزشکی سازمان تأمین اجتماعی در هر برههای از زمان امکانپذیر است و در این مورد طبق رأی کمیسیون پزشکی، حسبمورد یا میزان مستمری جزئی افزایش مییابد و یا اینکه تبدیل به ازکارافتادگی کلی ناشی از کار میشود. البته لازم به یادآوری است که موارد پذیرش افزایش درجۀ ازکارافتادگی ناشی از کار باید صرفاً در ارتباط با عوارض حادثۀ ناشی از کار اولیه باشد (بدون تأثیر عوامل جانبی مثل بیماری جدید و یا کهولت سن) و به شرطی که طبق تبصرههای (۱) و (۲) بند (ج) مادۀ (۴) قانون تأمین اجتماعی، متقاضی تجدید نظر در میزان ازکارافتادگی، به لحاظ تغییر وضعیت استخدامی بیمهشده، از نظام قانون تأمین اجتماعی خارج نشده باشد.
مدتی است بیمهپرداز اختیاری هستم. قبلاً در استخدام رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بودم و بهعلت بازخریدی، پنج سال از سوابق بازنشستگی خود را به تأمین اجتماعی انتقال داده و مابهالتفاوت آن را پرداخت کردهام. اخیراً بهعلت بیماری مزمن و صعبالعلاج درخواست ازکارافتادگی کلی من بعد از اعتراض به نظریۀ کمیسیون پزشکی بدوی، در کمیسیون پزشکی تجدید نظر مورد تأیید قرارگرفته است. درخصوص شرط اولی مادۀ (۷۵) قانون تأمین اجتماعی (ظرف ۱۰ سال قبل از ابتلا به بیماری، داشتن حداقل یکسال سابقۀ پرداخت حق بیمه) هفت ماه از این یکسال، در ارتباط با سابقۀ انتقال کسورات بازنشستگی است و اگر این هفت ماه در نظر گرفته نشود مشمول مادۀ (۷۵) نبوده و نمیتوانم ازکارافتادۀ کلی شوم. آیا سابقۀ منتقله از سایر صندوقها به صندوق تأمین اجتماعی در احراز مادۀ (۷۵) قانون تأمین اجتماعی مؤثر است؟
بله، سوابق انتقالی کسورات بازنشستگی از سایر صندوقهای بیمهای به سازمان تأمین اجتماعی به شرطی که مابهالتفاوت مربوطه کلاً پرداخت شده باشد، در احراز مادۀ (۷۵) قانون تأمین اجتماعی مؤثر است.







